Thăm thẳm trời xanh lộng đáy hồ,
Mùi hoa thiên lý thoảng chiều thu.
Con cò bay lả trong câu hát,
Giấc trẻ say dài nhịp võng ru.
Lá thấp cành cao gió đuổi nhau,
Góc vườn rụng vội chiếc mo cau.
Trái na mở mắt, nhìn ngơ ngác,
Đoàn kiến trường chinh tự thuở nào.
Lúa trổ đòng tơ, ngậm cốm non,
Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con.
Tiếng chim mách lẻo cây hồng chín,
Điểm nhạt da trời những chấm son. […]
(Trích Chiều thu – Nguyễn Bính[1], Thơ Việt Nam 1945 – 1975, NXB Tác phẩm mới Hà Nội, 1976, tr.25)
Đề bài: Viết đoạn văn (150 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.
Dàn ý:
· Viết câu mở đoạn (giới thiệu trực tiếp, ngắn gọn yêu cầu đề bài) / 1 câu (3 - 5 dòng).
· Nêu các đặc sắc nghệ thuật (thể thơ – vần – nhịp, hình ảnh, từ ngữ, biện pháp tu từ) / 3 – 6 câu (8 -10 dòng).
· Phân tích nội dung của đoạn thơ (bức tranh thiên nhiên, đời sống, con người và tình cảm, suy nghĩ của nhân vật trữ tình) / 3 – 6 câu (8 -10 dòng).
· Viết câu kết đoạn (khái quát lại vấn đề nghị luận, khẳng định thông điệp hoặc sức sống từ bài thơ.
[1] Nguyễn Bính (1918 – 1966) là tác giả tiêu biểu của phong trào Thơ mới (1932 – 1945). Với những bài thơ đậm nét phong cách dân gian, ông trở thành một trong những nhà thơ làm nên “một thời đại trong thi ca”. Từ khi xuất hiện trên thi đàn dân tộc, những bài thơ lục bát tài hoa, đậm đà sắc thái ca dao của Nguyễn Bính đã đi vào lòng người bởi sự gắn bó với cội nguồn, với “hồn xưa đất nước”.