Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới
Đề 1:
Phần I. Đọc hiểu . Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Cha tôi
Nhà tôi có bốn người.
Cha tôi thế hệ 5X, chớm già. Hơn nửa thế kỉ có mặt trên đời thì bốn mươi năm
cha mặc áo nhà binh, cầm súng và xa nhà. Mẹ thế hệ 6X, sinh sau cha hơn một giáp,
luôn chịu cảnh xa chồng. Chị Mai tôi thế hệ 7X đã gần ba mươi tốt nghiệp đại học, chị đi
làm cho một doanh nghiệp Nhật Bản, suốt ngày ăn cơm tiệm.
Tôi, thế hệ 8X, mười chín tuổi, tốt nghiệp phổ thông hạng làng nhàng, thi vào đại học
hai lần đều trượt. Sống theo ý mình luôn là cảm hứng thường trực và tự do muôn năm. Sống
tự do theo ý thích, tôi suốt ngày chơi bời, đàn đúm. …đầu tóc thì đổi kiểu xoành xoạch, hết
nhuộm hoe hoe vàng lại hấp màu lông chuột.
Cha khoác ba lô về hẳn nhà, nghỉ hưu. Một ba lô quân phục màu phân ngựa. Hai đôi
giầy đen một cũ một mới. Một mũ kê pi. Chín cái huân, huy chương đỏ rực, vàng chóe. Một
đôi dép đúc mòn vẹt gót. Nghe nói cha cất giữ từ hồi ở Trường Sơn.
(…) Đến tận lúc về, con bé bạn tôi còn chưa hết hãi:
- Khiếp! Ông già mày ghê quá. Hỏi tao mà cứ như mật thám hỏi cung các chiến sĩ
cộng sản trong nhà tù đế quốc thực dân ấy.
- Bố tao nghiêm thế. Nhưng mà thương vợ con và mọi người lắm.
- Tao đếch thích kiểu thương ấy. Bận sau nếu có chuyện gì tao với mày ra quán cà phê cho
tiện.
Cánh cổng khép lại. Tôi mang theo nỗi ấm ức của thằng con trai mới lớn.
- Cha cứ làm kiểu này thì con hết bạn, hết chỗ chơi. Từ bây giờ có giời bảo cũng chẳng đứa
nào dám đến nhà mình nữa.
- Mẹ con con ăn uống, đi lại, ngủ nghỉ, chơi bời không ổn chút nào. Ma túy, tệ nạn xã hội
đầy ra đấy. Các con còn non nớt. Rất dễ sa ngã.
Tôi tức quá cãi lại:
- Bao nhiêu năm qua không có cha, mẹ con con vẫn sống tốt cơ mà. Cả cuộc đời cha ở trong
quân đội, ngoài việc sinh bọn con ra cha đã làm được cái gì cho cái nhà này
chưa mà cha trách mắng mọi người...
Nói chưa dứt, mắt tôi đã hoa cả lên. Một cái tát nổ đom đóm mắt từ bàn tay thô ráp
quen cầm súng nhà binh. Tôi ngã dúi. Cha quát to:
- Chả nhẽ cha đi bộ đội bao nhiêu năm cống hiến cho đất nước là để cho con nói với
cha bằng cái giọng chợ giời ấy hả? Bà ấy đâu rồi? Con hư tại mẹ!
Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà. Bà tôi mất từ lâu lắm rồi còn mẹ ở cửa hàng mỹ phẩm
vẫn chưa về, chị Mai ngoan ngoãn thì đi học thêm Anh văn. Dường như lòng tự trọng của
đứa con trai mới lớn chấm hết. Tất cả kìm hãm, dồn nén sự khó chịu của tôi từ lúc cha về đã
quá đủ. Cha - một người cha đi biền biệt bao nhiêu năm để rồi bỗng dưng về nhà xới tung
lên mọi thứ với kỷ luật nhà binh. Tôi nói với cha:
- Thôi cha! Đừng bao giờ nói với con về những ngày tháng cha đi bộ đội. Thời oai
hùng xa lắm lắm rồi, cha ạ.
Sắc mặt của cha tôi đỏ hồng lại tím nhanh dễ sợ. Môi ông lắp bắp:
- Mà... mày... nói... ca... cái... gì?
Ông ôm đầu, đau đớn, ngồi phịch xuống giường gấp.
- Chẳng có gì cả! Con nói là, - Tôi nhấn mạnh từng chữ - con chán ghét cha và cả những
điều cha nghĩ, những gì cha nói và cha làm. Cha đã biến cả nhà ta thành trại lính.
Tôi cãi lại cha và tôi lao khỏi nhà. Tôi bỏ đi lang thang trên phố. Đêm tôi không về.
Sau này, khi “trời yên biển lặng”, tôi mới biết: Suốt đêm ấy, cha lo lắng sợ tôi dạt vòm đi bụi
đời. Ông điện thoại báo hung tin về thằng con quý tử bỏ nhà cho bạn bè, đồng đội đã phục
viên, xuất ngũ, nghỉ hưu biết. Người nọ vội vã gọi người kia lan truyền theo cấp số nhân, như
thể chiến tranh sắp nổ ra, huy động gần hết một “tiểu đoàn quân” đi tìm... tôi.
Trích Cha tôi, Sương Nguyệt Minh, vănnghe.ninhbinh.gov.vn
Câu 1 (0,5 điểm) Nhân vật chính trong câu chuyện trên là ai?
Câu 2: (0,5 điểm) Câu chuyện được kể theo ngôi kể nào?
Câu 3: (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong
những câu văn sau: “Cha khoác ba lô về hẳn nhà, nghỉ hưu. Một ba lô quân phục màu phân
ngựa. Hai đôi giầy đen một cũ một mới. Một mũ kê pi. Chín cái huân, huy chương đỏ rực,
vàng chóe. Một đôi dép đúc mòn vẹt gót. Nghe nói cha cất giữ từ hồi ở Trường Sơn.”
Câu 4 (1,0 điểm) Em có nhận xét gì về thái độ của nhân vật Tôi trong câu nói: “- Chẳng có
gì cả! Con nói là, - Tôi nhấn mạnh từng chữ - con chán ghét cha và cả những điều cha nghĩ,
những gì cha nói và cha làm. Cha đã biến cả nhà ta thành trại lính”
Câu 5 (1,0 điểm) Em rút ra được bài học gì từ câu chuyện trên?
Phần II. Viết (6.0 điểm)
Câu 1. (2.0 điểm). Phân tích nhân vật Người cha trong văn bản bằng một đoạn văn khoảng
200 chữ.
Câu 2. (4.0 điểm) Cậu bé trong văn bản luôn được bà che chở, yêu thương. Vì vậy, đã có ý
kiến cho rằng “Gia đình là nơi sự sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc”. Từ hiểu
biết về văn bản, kết hợp hiểu biết xã hội, em hãy viết bài văn nghị luận khoảng 1.5 trang giấy
thi nêu suy nghĩ của em về câu nói trên,
Đề 2:
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
(Tóm tắt phần đầu: Do xích mích cùng con trai và con dâu, bà của Minh - nhân vật
“tôi”, chuyển đến sống cùng người em của mình. Tình cờ nghe được cuộc trò chuyện của
những người hàng xóm, “tôi” mới biết bà đang đi bán bỏng ở bến tàu.)
Thì ra bà tôi lâu nay vẫn đi bán bỏng ngoài bến tàu. Khổ thân bà quá! Bà ơi, cháu
thương bà lắm. Bà có nghe thấy tiếng cháu gọi thầm bà không? Lúc này bà làm gì, ở đâu?
Sao bà không về với cháu đi bà!
Ôi, tôi như nhìn thấy bà tôi đang len lỏi đi dọc các toa tàu, giơ gói bỏng lên trước
mặt hành khách nài nỉ: “Ông ơi, bà ơi mua bỏng giúp tôi đi!”. Nhưng con tàu vô hình cứ
mang các hành khách chạy đi, để lại bà tôi tóc bạc, lưng còng, đứng chơ vơ giữa hai vệt
đường ray… Chính tôi, tôi cũng vô tình như con tàu, tôi chẳng để ý gì đến bà tôi, tôi chỉ
nghĩ đến những con quay, những quả bóng của tôi thôi! Nhiều lúc bà tôi đến chơi, mới
ngồi với bà được một tí, tôi đã vội bỏ đi với những trò chơi của tôi rồi! Không, không thể
để thế được. Tôi đã mười hai tuổi, lớn rồi, tôi cũng có quyền bàn chuyện nghiêm chỉnh
với bố mẹ tôi chứ! Nghĩ rồi, tôi chạy ào xuống nhà. Tôi thấy mẹ tôi đang rửa bát, còn bố
tôi đang xách nước lên.
– Bố mẹ ơi, – tôi gọi giục giã, – bố mẹ vào cả đây con có chuyện này muốn nói.
– Thằng này hôm nay lạ thật. – Bố tôi nói. – Có chuyện gì mà quan trọng vậy?
– Thì con cứ nói đi, – mẹ tôi nói, – mẹ vừa rửa bát vừa nghe cũng được.
– Không, cả mẹ nữa, mẹ vào đây con mới nói.
Mẹ tôi vào, nhìn tôi lo lắng:
– Hay con có chuyện gì ở lớp?
– Không.
– Hay con đánh nhau với bạn nào?
– Không. Chuyện nhà ta kia. Bố mẹ ơi, bố mẹ có thương bà không?
– Sao tự nhiên con lại hỏi thế? – Bố tôi hỏi lại tôi. – Mà bà làm sao kia mà thương?
– Bà chẳng làm sao cả. Bà đi bán bỏng ở bến tàu ấy, người ta bảo thế. Bố mẹ có biết
không?
– Biết, – bố tôi có vẻ lúng túng, – nhưng thế thì sao.
– Còn sao nữa! – Tôi nghẹn ngào – Bà già rồi. Sao bố lại để bà như thế? Khổ thân bà!
– Bố có bắt bà phải thế đâu, – mẹ tôi trả lời thay cho bố, – vì bà thích thế chứ.
– Thích ư? Con chắc là bà chẳng thích đâu. Đời nào bà lại thích đi bán bỏng hơn ở
nhà với con, với bố mẹ. Bà yêu thương bố mẹ và con lắm kia mà. Ôi, con cứ nghĩ đến
những ngày nắng, ngày rét mà bà thì già thế, bà sao chịu nổi, bà ốm rồi bà chết như bà
Thìn bên cạnh ấy thì sao. – Nói đến đây tôi oà lên khóc. – Ước gì bây giờ con đã lớn để
con nuôi được bà!
Bố mẹ lặng lẽ nhìn tôi rồi lại nhìn nhau. Bố tôi đặt một bàn tay lên vai tôi rồi nói:
– Thôi con nín đi. Bố hiểu rồi. Con nín đi con!
Tôi cảm thấy giọng bố tôi hơi run và bàn tay nóng ran của bố truyền hơi nóng sang
vai tôi. Mẹ tôi cũng nghẹn ngào:
– Con nói đúng, bố mẹ có lỗi với bà. Con đi ngủ đi, sáng mai bố mẹ sẽ xuống Vĩnh
Tuy đón bà về đây. Gia đình ta lại sum họp như trước.
Tôi ngoan ngoãn nghe lời mẹ, lên giường nằm nhưng không làm sao chợp mắt được.
Tôi cảm thấy phấp phỏng, vừa lo lại vừa vui. Chỉ sáng mai thôi, tôi lại được sống cùng
với bà như trước. Nhưng nói dại, không hiểu sáng mai bà tôi có còn gặp được tôi không?
Bà tôi vẫn thường hay nói với tôi: “Bà sống được ngày nào hay ngày ấy. Người già như
ngọn đèn trước gió, không biết tắt lúc nào”.
(Trích “Bà tôi” Xuân Quỳnh. Bầu trời trong quả trứng, NXB Kim Đồng, 2005)
Câu 1 (0.5 điểm). Thể loại của văn bản trên là gì?
Câu 2 (1.0 điểm). Hãy xác định đề tài, ngôi kể và tác dụng của ngôi kể trong truyện trên?
Câu 3 (0.5 điểm). Câu văn in đậm trong đoạn sau sử dụng cách dẫn nào? Vì sao?
Ôi, tôi như nhìn thấy bà tôi đang len lỏi đi dọc các toa tàu, giơ gói bỏng lên trước
mặt hành khách nài nỉ: “Ông ơi, bà ơi mua bỏng giúp tôi đi!”.
Câu 4 (1.0 điểm). Vì sao sau cuộc nói chuyện với bố mẹ, nhân vật “tôi” cảm thấy phấp
phỏng, vừa lo lại vừa vui?
Câu 5 (1.0 điểm). Suy nghĩ của em về bài học cuộc sống được rút ra từ đoạn trích trên?
PHẦN II. VIẾT (6.0 điểm)
Câu 1 (4.0 điểm). Câu chuyện “Bà tôi” (Xuân Quỳnh) gợi ra cho người đọc suy nghĩ về
lòng hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ. Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về
vấn đề này.
Câu 2 (2.0 điểm).
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật “tôi” (Minh) trong đoạn trích
văn bản “Bà tôi” ở phần Đọc hiểu.
Đề 3:
PHẦN I: Đọc- hiểu ( 4 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Mùa giáp hạt về, nồi cơm độn toàn khoai sắn. Bà nghẹn ngào nói với đàn cháu nhỏ:
“Sắp hết gạo rồi, các cháu ráng chịu khổ một chút. Hồi bà còn bé như các cháu, đến mùa
giáp hạt, ngay cả khoai sắn cũng không có mà ăn...”. Nghe bà kể, tôi chợt nhớ về nạn đói
năm 1945 mà trong tiết học Lịch sử mấy hôm trước, thầy giáo đã tái hiện rất chi tiết. Đời bà
khổ từ lúc lọt lòng cho tới tận về già, khi đã gần bước sang tuổi tám mươi vẫn còn chịu cảnh
bần hàn, cơ cực. Thương bà, sau bữa cơm, tôi dặn đứa em không được vòi vĩnh, làm nũng
bà.
Rồi thì gạo trong chum hết sạch, bà phải tất tưởi mang rá sang nhà bên vay gạo. Dù
gạo trong chum cũng đã vơi cạn, nhưng chẳng chút đắn đo, bà hàng xóm vẫn niềm nở cho
bà tôi vay mấy bát gạo liền, lại còn cho thêm khúc cá đồng kho mặn.
[…] Những ngày tiếp đó, để tiết kiệm chút gạo ít ỏi mới vay được, bà cháu tôi đành phải ăn
cháo rau má trộn với muối lạc, ba phần gạo, đến bảy phần là rau má thái nhỏ. Nuốt thìa
cháo nóng vào lòng rồi mà cổ họng vẫn còn đắng đót. Đứa em tôi không quen ăn cháo rau
má nên nôn thốc, nôn tháo. Bà thương trào nước mắt, liền buông đũa, lật đật nhóm bếp nấu
cơm cho em.
Đêm nằm bên bà, tôi nghe rõ tiếng bà thở dài trầm buồn, mỏi mệt. Suốt mấy đêm liền,
bà cứ thao thức trở mình mà không sao chợp mắt nổi. Tôi biết những ngày như thế này, bà
có hàng trăm thứ phải lo nghĩ. Chủ nợ mấy quán tạp hóa ngoài chợ cũng đã đánh tiếng. Bà
ngày càng gầy sọp đi. Khóe mắt hốc hác. Da dẻ xuống sắc vàng vọt. Tài sản có giá trị lớn
nhất trong nhà lúc ấy là con nghé non chưa tròn hai năm tuổi, bà đành ngậm ngùi bán đi.
Còn nhớ hôm đó, khi người đàn ông đi đôi ủng da màu đen lẳng lặng dắt con nghé ra khỏi
cổng, tôi và em tôi đã chạy theo òa khóc nức nở. Số tiền bán con nghé cũng chỉ vừa đủ trang
trải nợ nần và mua thêm nửa yến gạo.
Trong một bữa tối, nhường phần cơm trắng cho đàn cháu nhỏ, bà ăn củ chuối luộc
chấm nước mắm. Bà cười bảo: “Lúc trưa bà ăn cơm giờ vẫn còn no lắm. Với lại bà thích ăn
củ chuối hơn”. Tự dưng lồng ngực nhói lên nghèn nghẹn, tôi đáp lại: “Cháu cũng thích ăn
củ chuối hơn ăn cơm. Bà xem kìa, cơm trắng vẫn còn nhiều quá!”. Bà ôm hai đứa cháu nhỏ
côi cút vào lòng, đôi mắt lại rơm rớm nước...
(Trích Mùa giáp hạt - Phan Đức Lộc, Nguồn: https://baoquangbinh.vn/van-hoa-van-
nghe/201504/mua-giap-hat-2124378/)
Câu 1(0,5 điểm). Đoạn trích được kể theo ngôi kể nào? Việc sử dụng ngôi kể đó có tác dụng
gì đối với việc thể hiện chủ đề của đoạn trích?
Câu 2.(0,5đ) Nêu chủ đề của đoạn trích?
Câu 3(1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong phần in đậm
của những câu văn sau:
Đêm nằm bên bà, tôi nghe rõ tiếng bà thở dài trầm buồn, mỏi mệt. Suốt mấy đêm
liền, bà cứ thao thức trở mình mà không sao chợp mắt nổi. Tôi biết những ngày như thế này,
bà có hàng trăm thứ phải lo nghĩ. Chủ nợ mấy quán tạp hóa ngoài chợ cũng đã đánh tiếng.
Bà ngày càng gầy sọp đi. Khóe mắt hốc hác. Da dẻ xuống sắc vàng vọt.
Câu 4(1,0 điểm) Đoạn trích thể hiện những tình cảm nào của nhân vật “tôi” dành cho bà?
Câu 5(1,0 điểm) Theo em qua đoạn trích, tác giả muốn gửi rới người đọc thông điệp gì?
PHẦN II: Viết ( 6 điểm )
Câu 1: ( 2 điểm ) Viết đoạn văn ( khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật người bà trong đoạn
trích phần đọc- hiểu
Câu 2: ( 4 điểm )Từ lời tâm tình của hai bà cháu trong đoạn trích “Trong một bữa tối,
nhường phần cơm trắng cho đàn cháu nhỏ, bà ăn củ chuối luộc chấm nước mắm. Bà
cười bảo: “Lúc trưa bà ăn cơm giờ vẫn còn no lắm. Với lại bà thích ăn củ chuối hơn”. Tự
dưng lồng ngực nhói lên nghèn nghẹn, tôi đáp lại: “Cháu cũng thích ăn củ chuối hơn ăn
cơm” Em hãy viết bài văn ( khoảng 400 chữ) trình bày quan điểm của em về vấn đề: Những
khó khăn trong cuộc sống là cơ hội để người trẻ trưởng thành.
Đề 4:
PHẦN I. ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
CHỈ CÓ THỂ LÀ MẸ
Nắng dần tắt trên con đường nhỏ
Dáng mẹ gầy giẹo giọ liêu xiêu
Mẹ về để nấu cơm chiều
Chăm chồng đúng bữa thương yêu ấm lòng
Cả đời mẹ long đong vất vả
Cho chồng con quên cả thân mình
Một đời mẹ đã hy sinh
Tuổi xuân phai nhạt nghĩa tình đượm sâu
Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng
Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn
Rụng rồi thương lắm hàm răng
Lưng còng chân yếu ánh trăng cuối trời
Tình của mẹ sáng ngời dương thế
Lo cho con tấm bé đến già
Nghĩa tình son sắt cùng cha
Giản đơn dung dị mẹ là mẹ thôi
Con đi khắp chân trời góc bể
Ân tình nào sánh xuể mẹ yêu
Nghĩa dày độ lượng bao nhiêu
Có trong người mẹ sớm chiều bao dung.
(Đặng Minh Mai, Chỉ có thể là mẹ, thivien.net)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (1,0 điểm). Em hãy chỉ ra một số đặc điểm của thể thơ song thất lục bát được thể
hiện trong bốn dòng thơ đầu của văn bản bằng cách điền các thông tin thích hợp vào bảng
theo mẫu dưới đây:
Đặc điểm Biểu hiện trong đoạn thơ:
Số tiếng trong mỗi dòng:
Thanh điệu:
Vần thơ:
Nhịp thơ:
Câu 2 (1,0 điểm). Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh người mẹ trong sáu dòng thơ
đầu của bài thơ. Qua đó, em cảm nhận gì về hình ảnh người mẹ?
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được thể hiện trong những
dòng thơ sau:
“Mưa và nắng nhuộm màu tóc trắng
Bụi gian nan đọng lắng nếp nhăn”
Câu 4 (1,0 điểm). Trong bài thơ trên, tấm lòng yêu thương, biết ơn dành cho mẹ của tác
giả đã được gửi gắm trong những dòng thơ chứa chan cảm xúc. Là những người con, các
em sẽ hiện thực hóa sự quan tâm, yêu thương ấy bằng những cách nào?
PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Em hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích ba khổ thơ cuối của
bài thơ “Chỉ có thể là mẹ” của tác giả Đặng Minh Mai.
Câu 2 (4,0 điểm). Bài thơ trên đã giúp ta cảm nhận được tấm lòng biết ơn sâu nặng của
người con với những “ân tình nào sánh xuể” của mẹ. Vậy mà thực tế, đôi lúc ta vô tình
quên đi, hay ngại ngùng thể hiện lòng biết ơn với những ân tình đó. Em hãy viết một bài
văn (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về hiện tượng một số bạn trẻ hiện nay
chưa biết cách thể hiện lò