Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
ĐẺ 2
PRO-MÊ TÊ BỊ XIÊNG" (Trích)
NHẠC TRƯỜNG
Ét-sin (Eschyle)
Hãy tiết lộ cho chúng em được rõ Vì lí do nào bị Thần Vương giam giữ Và đối xử khắt khe tàn ác, đê hèn.
Hãy cho chúng em được biết hết căn nguyên Nếu Người thấy nói ra mà chẳng ngại.
PRO - MÊ - TÊ
Quả thực với ta, chỉ nhắc tới đã là chua xót! Mà lặng đi càng nặng nỗi đau thương.
Cả hai bên đều xao xuyến bàng hoàng Từ các thần linh buông mình trong oán hận Và giữa họ sự bất hoà xảy đến Kẻ muốn đẩy Crô-nốt (Cronos) đi rời khỏi ngôi trời Hòng chuyển cả quyền hành cho Đớt nắm trong tay.
Kẻ ngược lại thì đấu tranh kiên quyết Hồng ngăn cản không bao giờ để Dớt Chiếm được quyền thống trị các thần linh.
Ta đã lựa những câu khuyên khôn khéo chân tình Góp với các Khổng Lồ con U-ra-nốt (Uranos) và Trái Đất Nhưng họ không nghe, họ khinh dùng mưu chước, Tin ở sức mình họ tưởng đâu có thể dễ như không Dùng bạo lực giản đơn chiếm đoạt ngai vàng Nhưng ta, thì mẹ ta - Tê-mít (Thémis) hoặc Gai-a (Gaia)) cũng vậy
Tên gọi khác nhau mà cùng chung hình thái Đã bao lần nói cho ta biết trước tương lai Sẽ diễn biến ra sao những lúc sau này,
Rằng nhờ mưu mẹo chứ không phải bạo quyền và sức mạnh Mà ngôi thống trị vào tay người chiến thắng
Ta giải bày thông tỏ mọi điều trên, Nhưng họ không thèm ban cho ta đến cả một cái nhìn! Trong tình huống ấy, ta nghĩ bụng: với ta, tốt nhất
Là kéo cả mẹ ta đứng về phía Dớt
Hắn sẽ vui lòng theo nhã ý mẹ con ta Chính nhờ những câu khuyên nhủ thực thà
Của ta đó, mà cái địa ngục Tác-ta (Tartare) đen ngòm thăm thẩm Đang giam giữ Crô-nốt cổ xưa cùng toàn phe cánh.
Đó, những việc ta đã từng làm cho ông chủ của muôn thầnVà đây, các nàng trông những hình phạt đau thương Hắn sử dụng để đền ơn ta thuở trước!
Đây cái tệ hại vốn đi đôi cùng bạo ngược Là thiếu lòng tin ở cả bạn bè
Còn cái điều các nàng hỏi han ta: Vì sao hắn đoạ đày ta như vậy, Ta sẽ nói cho các nàng hay mọi nỗi:
Ngay sau khi đoạt cho mình ngôi báu của cha xong, Hắn ban đặc ân cho tất cả các thần Và định ngôi thú trong triều đình của hắn Nhưng không đếm xia tới khách trần khốn nạn Hắn còn toan huỷ diệt giống người Để sinh ra một giống mới lên thay.
Không ai ngoài ta dám cưỡng lại điều hắn ta dự định.
Một mình ta dám đứng lên can đảm Ngăn không để người trần nát thịt tan xương Bước xuống ân tỉ, nơi Ha-đét (Hades) suối vàng. Đấy, duyên có vì sao ta phải Gập mình dưới sức nặng đè oan trái Của những đau thương thê thảm xót xa.
Vì thương xót trần gian như thề ruột rà Mà ta bị khinh rẻ, không đáng người thương xót.
Thế là họ đoạ đầy ta khắc nghiệt Cảnh tượng này nhục cho Dớt biết bao nhiêu!
(Hoàng Hữu Đản giới thiệu, biên dịch và chú thích, Bi kịch Hy Lạp, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007, tr. 44-46)
Chú thích:
*Prô-mê-tê bị xiềng là vở bi kịch nổi tiếng nhất trong số những vở bi kịch còn lại của Ét- sin, khai thác từ đề tài thần thoại Hy Lạp về Prô-mê-tê – vị thần đã cả gan đánh cắp lửa trời về cho loài người và bị thần Dớt trừng phạt nặng nề (bị đóng đinh trên đỉnh núi Cô-ca-dơ, bị một con diều hâu ngày đêm moi gan móc ruột).
Ét-sin (525-456 trước Công nguyên): người Hy Lạp đóng vai trò lớn trong lịch sử phát triển của nền bi kịch cổ đại, đã sáng tác 70 vở bi kịch và 20 vở kịch xa-tia nhưng đến nay chỉ còn 7 tác phẩm: Những thiếu nữ cầu xin, Quân Ba Tư, Bày tưởng đánh thành Te-bo, Prô-mê- tê bị xiềng, A-ga-mem-nông, Những thiếu nữ viếng mộ, Những nữ thần ân đức.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Đoạn trích kịch khai thác đề tài gì?
Câu 2. Nêu nội dung lời thoại của nhạc trưởng.
Câu 3. Chỉ ra những đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích.
Câu 4. Qua lời thoại của Prô-mê-tê, em hãy chỉ ra đặc điểm tính cách của nhân vật này.
Câu 5. Qua văn bản, em rút ra thông điệp gì? (lí giải trong đoạn văn từ 5-7 dòng).
PRO-MÊ TÊ BỊ XIÊNG" (Trích)
NHẠC TRƯỜNG
Ét-sin (Eschyle)
Hãy tiết lộ cho chúng em được rõ Vì lí do nào bị Thần Vương giam giữ Và đối xử khắt khe tàn ác, đê hèn.
Hãy cho chúng em được biết hết căn nguyên Nếu Người thấy nói ra mà chẳng ngại.
PRO - MÊ - TÊ
Quả thực với ta, chỉ nhắc tới đã là chua xót! Mà lặng đi càng nặng nỗi đau thương.
Cả hai bên đều xao xuyến bàng hoàng Từ các thần linh buông mình trong oán hận Và giữa họ sự bất hoà xảy đến Kẻ muốn đẩy Crô-nốt (Cronos) đi rời khỏi ngôi trời Hòng chuyển cả quyền hành cho Đớt nắm trong tay.
Kẻ ngược lại thì đấu tranh kiên quyết Hồng ngăn cản không bao giờ để Dớt Chiếm được quyền thống trị các thần linh.
Ta đã lựa những câu khuyên khôn khéo chân tình Góp với các Khổng Lồ con U-ra-nốt (Uranos) và Trái Đất Nhưng họ không nghe, họ khinh dùng mưu chước, Tin ở sức mình họ tưởng đâu có thể dễ như không Dùng bạo lực giản đơn chiếm đoạt ngai vàng Nhưng ta, thì mẹ ta - Tê-mít (Thémis) hoặc Gai-a (Gaia)) cũng vậy
Tên gọi khác nhau mà cùng chung hình thái Đã bao lần nói cho ta biết trước tương lai Sẽ diễn biến ra sao những lúc sau này,
Rằng nhờ mưu mẹo chứ không phải bạo quyền và sức mạnh Mà ngôi thống trị vào tay người chiến thắng
Ta giải bày thông tỏ mọi điều trên, Nhưng họ không thèm ban cho ta đến cả một cái nhìn! Trong tình huống ấy, ta nghĩ bụng: với ta, tốt nhất
Là kéo cả mẹ ta đứng về phía Dớt
Hắn sẽ vui lòng theo nhã ý mẹ con ta Chính nhờ những câu khuyên nhủ thực thà
Của ta đó, mà cái địa ngục Tác-ta (Tartare) đen ngòm thăm thẩm Đang giam giữ Crô-nốt cổ xưa cùng toàn phe cánh.
Đó, những việc ta đã từng làm cho ông chủ của muôn thầnVà đây, các nàng trông những hình phạt đau thương Hắn sử dụng để đền ơn ta thuở trước!
Đây cái tệ hại vốn đi đôi cùng bạo ngược Là thiếu lòng tin ở cả bạn bè
Còn cái điều các nàng hỏi han ta: Vì sao hắn đoạ đày ta như vậy, Ta sẽ nói cho các nàng hay mọi nỗi:
Ngay sau khi đoạt cho mình ngôi báu của cha xong, Hắn ban đặc ân cho tất cả các thần Và định ngôi thú trong triều đình của hắn Nhưng không đếm xia tới khách trần khốn nạn Hắn còn toan huỷ diệt giống người Để sinh ra một giống mới lên thay.
Không ai ngoài ta dám cưỡng lại điều hắn ta dự định.
Một mình ta dám đứng lên can đảm Ngăn không để người trần nát thịt tan xương Bước xuống ân tỉ, nơi Ha-đét (Hades) suối vàng. Đấy, duyên có vì sao ta phải Gập mình dưới sức nặng đè oan trái Của những đau thương thê thảm xót xa.
Vì thương xót trần gian như thề ruột rà Mà ta bị khinh rẻ, không đáng người thương xót.
Thế là họ đoạ đầy ta khắc nghiệt Cảnh tượng này nhục cho Dớt biết bao nhiêu!
(Hoàng Hữu Đản giới thiệu, biên dịch và chú thích, Bi kịch Hy Lạp, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007, tr. 44-46)
Chú thích:
*Prô-mê-tê bị xiềng là vở bi kịch nổi tiếng nhất trong số những vở bi kịch còn lại của Ét- sin, khai thác từ đề tài thần thoại Hy Lạp về Prô-mê-tê – vị thần đã cả gan đánh cắp lửa trời về cho loài người và bị thần Dớt trừng phạt nặng nề (bị đóng đinh trên đỉnh núi Cô-ca-dơ, bị một con diều hâu ngày đêm moi gan móc ruột).
Ét-sin (525-456 trước Công nguyên): người Hy Lạp đóng vai trò lớn trong lịch sử phát triển của nền bi kịch cổ đại, đã sáng tác 70 vở bi kịch và 20 vở kịch xa-tia nhưng đến nay chỉ còn 7 tác phẩm: Những thiếu nữ cầu xin, Quân Ba Tư, Bày tưởng đánh thành Te-bo, Prô-mê- tê bị xiềng, A-ga-mem-nông, Những thiếu nữ viếng mộ, Những nữ thần ân đức.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Đoạn trích kịch khai thác đề tài gì?
Câu 2. Nêu nội dung lời thoại của nhạc trưởng.
Câu 3. Chỉ ra những đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích.
Câu 4. Qua lời thoại của Prô-mê-tê, em hãy chỉ ra đặc điểm tính cách của nhân vật này.
Câu 5. Qua văn bản, em rút ra thông điệp gì? (lí giải trong đoạn văn từ 5-7 dòng).