Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi bên dưới

NHỚ ĐÁ

(Trích)

          (Tóm tắt phần đầu: Câu chuyện kể về lão Măng, một người đàn ông gắn bó cả đời với nghề đánh đá ong ở làng Đoài, nơi nổi tiếng với những công trình cổ xây bằng loại đá đặc biệt này. Lão Măng là một người mạnh mẽ, cần cù, nhưng cũng đầy khắc khổ. Hồi nhỏ, gia đình ‘tôi” chính từng thuê lão Măng đào đá ong để xây nhà. Với công cụ đơn sơ và kỹ năng điêu luyện, lão đã tạo ra những viên đá vuông vắn, tinh khôi từ lòng đất)

Mấy chục năm, nghề của lão là đánh đá, bổ củi và đánh gốc cây to thuê. Cái làng bán sơn địa này thực chất là một vỉa đá ong lớn và già nua, bấy lâu nay do một tay lão đánh tất! Bố tôi bảo: “Lão Măng cộc là Thạch Sanh cái thế đấy, có lẽ đến Thái Thượng lão quân ở trên giời mà có thuê đánh gốc cây lái cấm ở vườn địa đàng có lẽ lão chơi một buổi thì cũng xong!”.

Cứ vài tuần lão Măng lại lấy dao cắt bỏ một cục sần chai ở gan bàn tay. Những cục u chai có khi to tròn như quả trứng gà ri. Lão cắt thịt mình một cách nhâm nhi, từ tốn.

[...]

Suốt ngày vuốt cây thó lưỡi hình đuôi én, cán bằng nghiến thì còn gì là tay nữa? Chân lão di di theo lưỡi thó để căn gọt lối xẻ từng lát đá ong một, bóc nó lên. Có lần lão bị khật lưỡi thó vào chân, mất toi ngón cái. Một lần khác, lão bị một chồng đá ong xô đổ, đè nát ba ngón tay. Từ bấy, người làng Đoài gọi lão là Măng “cộc”.

 Làng tôi giờ ngày càng phởn phơ giàu. Người ta thi nhau xây nhà lầu, mặc xác các nhà khoa học và mấy ông nệ cổ kêu gào bảo vệ các nếp nhà và màu Việt cổ đá ong. Cũng chả ai còn đất để mà đánh đá, mà có cho không đá ong cũng chả ai thèm xây nữa.

Người ta đốt gạch phì phì ở chân đê, nhà nào chả bêtông cốt thép, thế là lão Măng mất nghề. Lão đã chuyển sang đi trèo cau và trèo bồ kết thuê.

Bố gọi điện bảo làng đang đồn lão Măng đói quá đi ăn trộm khoai tây bị bảo vệ đồng Bường bắn tên vào ổ bụng, nằm cả tháng rồi, về được thì về.

Lão Măng nằm tiếng hờ khe khẽ, mảnh chăn bông không vỏ cáu bẩn dinh dính. Thấy tôi, lão hộc lên, cái cười khậc khậc, răng thỏ trắng lóa: “Chết thế đếch nào được. Cái thó nó gỉ quá, trời sáng trăng, tao ra ngoài dộc Kiêng đánh đá chơi cho đỡ nhớ đấy mà. Thằng Vạn lác nó canh ao nên vác nỏ bắn nhầm ấy!”.

Tôi ngồi quay lưng lại với làng, về phố, độ tuần sau thì được tin lão chết. Lão không biết rằng tôi cũng nhớ đá ong lắm.

(Đỗ Doãn Hoàng[1], Truyện ngắn 1200 chữ (những truyện ngắn đoạt giải), NXB Trẻ, 2008)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định và nêu tác dụng ngôi kể của đoạn trích.

Câu 2. Những chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy sự thay đổi của làng quê?

Câu 3. Chỉ ra một lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích trên.

Câu 4. Nhân vật lão Măng có vai trò như thế nào trong việc thể hiện chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.

Câu 5. Phân tích cấu trúc cú pháp và cho biết câu sau thuộc kiểu câu gì: Người ta thi nhau xây nhà lầu, mặc xác các nhà khoa học và mấy ông nệ cổ kêu gào bảo vệ các nếp nhà và màu Việt cổ đá ong.

Câu 6. Từ sự mai một của đá ong trong đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về sự cần thiết của việc bảo vệ những giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại.