Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu

ĐỀ 10 I. PHẦN ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm).

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

TIẾNG VIỆT

 “Tiếng mẹ gọi trong hoàng hôn khói sẫm
Cánh đồng xa cò trắng rủ nhau về
Có con nghé trên lưng bùn ướt đẫm
Nghe xạc xào gió thổi giữa cau tre.

Tiếng kéo gỗ nhọc nhằn trên bãi nắng
Tiếng gọi đò sông vắng bến lau khuya
Tiếng lụa xé đau lòng thoi sợi trắng
Tiếng dập dồn nước lũ xoáy chân đê.

Tiếng cha dặn khi vun cành nhóm lửa
Khi hun thuyền, gieo mạ, lúc đưa nôi
Tiếng mưa dội ào ào trên mái cọ
Nón ai xa thăm thẳm ở bên trời.

“Đá cheo leo trâu trèo trâu trượt...”
Đi mòn đàng dứt cỏ đợi người thương
Đây muối mặn gừng cay lòng khế xót
Ta như chim trong tiếng Việt như rừng.

Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói
Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ                        

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa

Óng tre ngà và mềm mại như tơ.

Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát

Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanh

Như gió nước không thể nào nắm bắt

Dấu huyền trầm, dấu ngã chênh vênh.

Dấu hỏi dựng suốt ngàn đời lửa cháy

Một tiếng vườn rợp bóng lá cành vươn

Nghe mát lịm ở đầu môi tiếng suối

Tiếng heo may gợi nhớ những con đường.

                                       …..”

(Trích bài thơ “Tiếng Việt” – Lưu Quang Vũ - https://thivien.net)

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn thơ trên.

Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra ít nhất hai nét đặc sắc của tiếng Việt được tác giả nhắc đến trong đoạn thơ.

Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn thơ.

Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói
Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ

                            Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa

                          Óng tre ngà và mềm mại như tơ.

Câu 4 (1,0 điểm). Em hiểu thế nào về hai câu thơ:

Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát

Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanh

 Câu 5 (1,0 điểm).  Qua thái độ của tác giả với Tiếng Việt, em hãy nêu một số việc có thể làm để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.