Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ “Tiếng hát” của Trương Anh Tú (Đề thi TS Hải Phòng 2025-2026)
ĐỀ 2: Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ “Tiếng hát” của Trương Anh Tú (Đề thi TS Hải Phòng 2025-2026)
(1)Trái đất này sẽ nhỏ
Nếu chẳng ngắm bầu trời
Bầu trời này sẽ nhỏ
Nếu chẳng ngắm mây trôi.
(2) Tôi có ngôi nhà nhỏ
Cửa mở khắp phương trời
Sáng nghe mặt trời dậy
Đêm vàng ánh trăng rơi.
(3)Tôi có con thuyền nhỏ
Neo bến giữa biển đời
Mênh mang, mênh mang sóng
Dâng buồm lên chơi vơi
(4)Tôi mang nụ cười nhỏ
Hồn nhiên trong mắt mơ
Tôi yêu cuộc sống này
Không hẹp như bàn tay.
(Dẫn theo Trắng mây tóc mẹ, Trương Anh Tú, NXB Kim Đồng, 2024, tr. 48-49)
CHỮA ĐỀ 1:
1. Mở đoạn
“Thơ là ngọn lửa của tâm hồn”. (Đecgiavin). Và nhà thơ Trương Anh Tú đã để tâm hồn, tình cảm của mình ngân vang qua bài thơ “Tiếng hát”. Ngay từ những dòng thơ đầu tiên, bài thơ đã cuốn hút em bằng những cảm xúc tươi sáng, trong trẻo và niềm yêu đời, yêu cuộc sống tha thiết.
2. Thân đoạn:
Ý 1: Cảm nhận về nội dung
+ Trước hết, em cảm thấy vô cùng thích thú trước hình ảnh thiên nhiên rộng lớn, bao la trong những câu thơ đầu:
Trái đất này sẽ nhỏ
Nếu chẳng ngắm bầu trời
Bầu trời này sẽ nhỏ
Nếu chẳng ngắm mây trôi.
Những câu thơ giản dị mà sâu sắc khiến em hiểu rằng: con người chỉ thật sự sống rộng mở khi biết ngước nhìn bầu trời, chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thiên nhiên và để tâm hồn mình vượt ra khỏi những lo toan thường nhật. Với cách nói giả định, tác giả đã khơi dậy trong em tình yêu với thiên nhiên, vũ trụ, nơi ẩn chứa những vẻ đẹp vô tận.
+ Tiếp đến, hình ảnh “ngôi nhà nhỏ”, “con thuyền nhỏ”, và “nụ cười nhỏ” trong những khổ thơ tiếp theo lại gợi nên một cảm giác ấm áp, gần gũi. Ngôi nhà nhỏ ấy không đóng kín mà “cửa mở khắp phương trời”, như lòng người luôn rộng mở đón nhận yêu thương và sẻ chia. Còn hình ảnh ẩn dụ “Tôi có con thuyền nhỏ/ Neo bến giữa biển đời”. gợi lên khát vọng sống, khám phá và vượt lên khó khăn.
+ Đặc biệt, em thật ấn tượng hình ảnh cuối bài: “Tôi mang nụ cười nhỏ/Hồn nhiên trong mắt mơ/Tôi yêu cuộc sống này/ Không hẹp như bàn tay.”. Chỉ một nụ cười nhỏ thôi nhưng chất chứa cả một tâm hồn rộng lớn. Những câu thơ với hình ảnh so sánh giàu sức gợi “Tôi yêu cuộc sống này / Không hẹp như bàn tay” khiến em nhận ra rằng, chỉ cần một trái tim rộng mở và một tâm hồn lạc quan, cuộc đời sẽ trở nên bao la, rực rỡ.
- Liên hệ: Cảm xúc yêu đời nhẹ nhàng ấy khiến em liên tưởng đến bài thơ “Nếu” của Định Hải – nơi em nhỏ cũng mơ ước được sống có ích, sống yêu thương: “Nếu trái đất này là một chiếc bánh / Thì em sẽ là người đầu tiên chia phần”. Cả hai bài thơ đều dùng những hình ảnh giản dị, lời thơ ngắn gọn mà giàu cảm xúc, để thể hiện một ước mơ trong sáng: ước mơ sống đẹp, sống chan hòa giữa người với người, giữa con người với vạn vật.
=> Đọc bài thơ em thấy rung động trước trước cảm xúc dạt dào, sâu lắng của nhà thơ về khát vọng hòa hợp giữa cái nhỏ bé thân thương của cuộc sống với cái rộng lớn của thiên nhiên đất trời. Qua đó thể hiện tình yêu cuộc sống thiết tha của nhà thơ.
Ý 2: Cảm nhận về nghệ thuật
Người xưa từng nói: “Thơ ca bắt rễ từ lòng người, nở hoa nơi từ ngữ.” Quả thật, để thể hiện tình yêu thiên nhiên và cuộc sống, Trương Anh Tú đã tìm đến những hình thức nghệ thuật độc đáo.
+ Trước hết, bài thơ sử dụng thể thơ 5 chữ, ngắn gọn, giàu nhạc điệu, rất phù hợp để thể hiện cảm xúc nhẹ nhàng, sâu lắng và bay bổng.
+ Bên cạnh đó ngôn từ trong đoạn thơ rất giản dị, hàm súc, chọn lọc, mang tính biểu cảm cao. Bởi hơn ai hết nhà thơ Tế Hanh hiểu rằng: “Thơ ca là nghệ thuật lấy ngôn ngữ làm cứu cánh (Jacobson). Trong đoạn thơ tác giả sử dụng các từ thật giàu sức gợi để thể hiện chính xác hình ảnh: ngôi nhà, con thuyền, nụ cười trẻ nhỏ và tình cảm của nhà thơ với thiên nhiên, cuộc sống.
+ Hình ảnh thơ vừa cụ thể vừa mang tính biểu trưng: ngôi nhà nhỏ là tổ ấm tâm hồn, con thuyền nhỏ là khát vọng vươn ra biển lớn, nụ cười nhỏ là niềm tin yêu cuộc đời.
+ Còn biện pháp điệp ngữ (“Tôi có…”, “Tôi mang…”) và ẩn dụ (“con thuyền nhỏ”, “nụ cười nhỏ”), được dùng tinh tế, tạo hình ảnh đẹp và giàu cảm xúc, khiến bài thơ vừa hồn nhiên vừa sâu lắng.
+ Còn Giọng thơ ngọt ngào, thủ thỉ như một lời hát, đem đến cho người đọc cảm giác yên bình, làm lay động trái tim người đọc…
Ý 3: Đánh giá
- Với những nét đặc sắc về nghệ thuật đó, bài thơ “Tiếng hát” đã khắc họa một tâm hồn rộng mở, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và thái độ sống tích cực của nhà thơ.
- Bài thơ khiến em cảm nhận được vẻ đẹp trong những điều nhỏ bé, và khơi dậy trong em tình yêu thiên nhiên, khát vọng sống đẹp, sống có ý nghĩa trong từng khoảnh khắc.
3. Kết đoạn: Có thể nói: “Thơ là ngọn đuốc đốt thiêu, là bàn tay thắp lửa” (Lưu Quang Vũ). Bài thơ “Tiếng hát” như một ngọn lửa ấm áp thắp sáng trong em tình yêu cuộc sống, lòng biết ơn và niềm tin vào tương lai. Chính vì thế, bài thơ sẽ mãi sống trong lòng em và những người yêu thơ, yêu cái đẹp giản dị mà sâu lắng của đời sống.
………………………………………….