Các cụ dần dần tới cả, người thì đầu tóc bạc phơ, người thì hoa râm lốm đốm, ai nấy đều mặc những quần áo mới, hoặc sắm lấy hoặc dân làng sắm cho. Họ từ những hang cùng ngõ hẻm, từ những xóm tre núi đỏ, ở khắp các đường các ngả đi lại, gần thì đi bộ, già quá thì chống gậy trúc, xa thì đi thuyền đi ngựa hay đi cáng,[...]. Trong những tiếng ồn ào thường luôn luôn tuôn ra một điệp khúc rất quen:
- Các cụ xin đánh cả nhé. Xin đánh.
Các cụ gật đầu, miệng nở một nụ cười đồng điệu, họ không ngờ tính tình của những người xa cách hằng bao nhiêu quan san lại có chỗ giống nhau đến thế.
Các cụ đã tiến vào trong điện Diên Hồng, một ngôi nhà uy nghiêm rộng rãi mà vua làm sở tiếp các đại biểu tôn kính của dân gian. […].Vua hỏi tuổi, hỏi gia thế, con cháu mọi người, cả việc làm ăn ruộng nương chợ búa, cười nói tự nhiên, lần đầu ngài được thỏa cái tinh thần nhân dân của mình.
[…] Họ đăm đăm chờ đợi câu hỏi chính của nhà vua. Mãi đến khi tiệc lớn đã tàn, mọi người đang uống nước, ăn trầu, vua mới đứng lên, nói rõ về sự uy hiếp của quân Mông, sức mạnh và tài chinh chiến của họ, sau cùng là tả những nỗi nhục mà triều đình phải chịu đựng, phác qua tình cảnh non sông và cái thế khiến cho mình do dự và tiếp:
- Nay quốc gia nguy ngập, trẫm và triều đình không quyết nổi, vì quốc gia là của chung nên trẫm phải triệu liệt vị vào đây để hỏi ý. Thế của ta nay chỉ có hai cách: cho nó mượn đường hay đánh lại, xin liệt vị chỉ giáo cho.
Tiếng đáp đã sẵn sàng ngay từ khi bước chân lên đường, các cụ đồng thanh, muôn người một miệng:
- Xin đánh!
Lời đáp vắn tắt, đanh thép, đánh tan mối do dự của quân vương, khích lệ tướng sĩ, thôi thúc nhân dân, vẫn còn văng vẳng bên tai mọi người và quyện trong núi rừng ngoài biên ải như một lời cảnh cáo quân thù…Từ khi các bô lão về, người tòng quân mỗi ngày một đông, các chiến sĩ ra công luyện tập và các mõ gọi trai tráng ra đình ngày đêm không ngớt tiếng rao. […]
“Sát Thát” đã thành hiệu lệnh chung của tất cả mọi người dưới trời Nam.
(Trích An Tư, Nguyễn Huy Tưởng, NXB Thanh Niên)
Câu 1. Xác định bối cảnh lịch sử của đoạn trích trên.
Câu 2. Câu hỏi chính của nhà vua khi gặp gỡ các vị bô lão là gì?
Câu 3. Vì sao các vị bô lão đều có ý kiến: “Xin đánh” khi được vua hỏi: nên cho giặc mượn đường hay đánh lại?
Câu 4. Em hãy nhận xét thái độ, tinh thần của các vị bô lão trong đoạn trích trên khi có giặc ngoại xâm lăm le bờ cõi.
Câu 5. Theo em, đoạn văn này muốn truyền tải thông điệp gì về sức mạnh của tinh thần đoàn kết trong những thời khắc khó khăn?
II. PHẦN VIẾT (6.0 điểm)
Câu 1. (2.0 điểm) Em hãy viết đoạn văn (8 – 10 dòng) cảm nhận về tinh thần yêu nước của các bô lão trong đoạn trích ở phần đọc hiểu.
Câu 2. (4.0 điểm)
Trong đợt bão Yagi gây mưa lũ nghiêm trọng ở miền Trung, hình ảnh các đoàn cứu trợ từ khắp nơi mang lương thực, thuốc men đến vùng lũ; người dân sẵn sàng mở cửa đón người gặp nạn; các chiến sĩ dầm mình trong nước dữ để cứu dân… đã làm sáng lên truyền thống yêu thương, sẻ chia của dân tộc. Từ những hình ảnh đó, hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ của em về sức mạnh của tình yêu thương và sự sẻ chia trong cuộc sống.
