Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu sau:
Đọc văn bản:
GIÁ TRỊ RUỘNG BẬC THANG CỦA HUYỆN HOÀNG SU PHÌ
[...] Hoàng Su Phì là huyện vùng cao núi đất phía tây tỉnh Hà Giang. [...] Là địa phương vùng cao
có nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống, địa hình chia cắt mạnh, giao thông không thuận tiện,
thời tiết khí hậu khắc nghiệt, nên từ bao đời nay canh tác nông nghiệp là một trong lĩnh vực chiếm
tỷ lệ chủ yếu trong cơ cấu kinh tế của huyện.
Theo thống kê, hiện nay Hoàng Su Phì có tổng số 3.720,6 ha ruộng bậc thang trải đều khắp 24/24
xã, thị trấn của huyện. Trong đó có 1.380 ha ruộng bậc thang [...]. Các thửa ruộng bậc thang của
huyện Hoàng Su Phì uốn lượn trùng điệp và chạy dài từ ven suối lên đỉnh núi và xen lẫn những
cánh rừng nguyên sinh, những nương chè cổ thụ và những dòng sông, khe suối, tạo thành bức
tranh thiên nhiên hài hòa, nhiều màu sắc. Cảnh quan ruộng bậc thang của huyện đẹp nhất là vào
mùa cấy từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm và mùa lúa chín từ tháng 8 đến giữa tháng 10 hàng năm.
[...] Khác với mùa nước đổ và cấy lúa từ giữa tháng 4 đến tháng 6, Hoàng Su Phì vào mùa lúa chín
vô cùng bắt mắt và sống động với những thửa ruộng bậc thang vàng óng, lướt nghiêng theo từng
đợt gió. Nếu muốn chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiệt tác ruộng bậc thang, du khách nên đến với Hoàng Su
Phì vào khoảng tháng 9 – tháng 10. Đây là một trong những tư liệu sản xuất quan trọng nhất của
cư dân nông nghiệp huyện Hoàng Su Phì bởi trải qua quá trình hàng trăm năm các thế hệ người
dân Hoàng Su Phì đã không ngừng tôn tạo bồi đắp để tạo lên những thửa ruộng bậc thang trùng
điệp trải dài quanh các sườn núi như ngày nay. Nó mang ý nghĩa lịch sử, minh chứng rõ nét nhất
về lịch sử định cư lâu đời và tập quán lao động sản xuất nông nghiệp của bà con các dân tộc thiểu
số trong vùng.
Với lịch sử hàng trăm năm, giá trị văn hóa của ruộng bậc thang huyện Hoàng Su Phì được thể hiện
ở kinh nghiệm canh tác, tập quán sản xuất cũng như các phong tục tập quán mang những nét riêng
của mỗi dân tộc, nó in đậm những nét đặc trưng khác nhau. Không những vậy, ruộng bậc thang
của huyện Hoàng Su Phì còn mang lại giá trị cảnh quan mà không phải là kết quả lao động trong
một thời gian nhất định là có được. Những thửa ruộng bậc thang là một bức tranh kỳ vĩ, một vẻ
đẹp hoang sơ trên nền không gian thiên nhiên hùng vĩ của núi đồi vùng cao tạo nên một bức tranh
thiên nhiên đẹp có giá trị phát triển du lịch bền vững
Cũng như nhiều dân tộc có truyền thống canh tác nông nghiệp khác, các cư dân nông nghiệp của
huyện Hoàng Su Phì có tín ngưỡng thờ đa thần, vì vậy đã sản sinh và duy trì nhiều nghi lễ tín
ngưỡng cùng các tập quán kiêng kỵ liên quan đến trồng trọt và chăn nuôi như cúng cầu mùa, cúng
hồn lúa, cúng thần rừng, thần sẫm, lễ mừng
cơm mới cũng như các quan niệm, tri thức dân gian về
mùa vụ, cách thức ứng xử giữa người và thế giới thần linh... Song dù dưới hình thức nào thì việc
kiến tạo lên những thửa ruộng bậc thang là một sự sáng tạo phi thưởng, một biểu tượng văn hóa thể
hiện tính thích ứng tuyệt vời của cư dẫn nông nghiệp
Hoàng Su Phì với môi trường vùng núi bởi
đây là hình thức canh tác phù hợp với điều kiện tự nhiên đồi núi đất của huyện Hoàng Su Phì.
(Hình ảnh: Ruộng bậc thang ở huyện Hoàng Su Phì)
Bên cạnh đó, việc canh tác trên ruộng bậc thang đã góp phần hạn chế việc chặt phá rừng, đốt
nương làm rẫy, ổn định cuộc sống, xóa bỏ hình thức du canh, du cư, góp phần bảo vệ nguồn tài
nguyên rừng. Lịch sử hình thành ruộng bậc thang ở đây cũng chính là lịch sử hình thành nên các
bản làng định cư trong vùng. [...] Trong khi đó, xét về những giá trị về văn hoá thì ruộng bậc
thang đã đóng góp thêm phần không nhỏ tạo nên vẻ đẹp cho vùng đất Hoàng Su Phì với một bức
Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.
Câu 2. Chỉ ra cấu trúc của văn bản trên.
tranh khổng lồ đầy màu sắc, một công trình kiến trúc
vĩ đại, đủ sức làm say lòng bất cứ ai khi đến với
vùng đất này.
Nếu có dịp, du khách hãy một lần đến Hoàng Su Phì
để tận mắt chiêm ngưỡng kiệt tác ruộng bậc thang
trong mùa lúa chín, hòa mình vào sự hùng vĩ của núi
rừng Tây Bắc và thưởng thức những đặc sản địa
phương đặc sắc.
(Theo Lý Hà, https://dangcongsan.vn,
ngày16/09/2022)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 3. Tìm một số yếu tố miêu tả trong văn bản trên và nêu rõ vai trò của yếu tố đó trong việc
cung cấp thông tin văn bản.
Câu 4. Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là gì và nêu rõ vai trò của nó trong
việc cung cấp thông tin về ruộng bậc thang ở Hoàng Su Phì.
Câu 5. Từ văn bản trên, anh/chị hãy khơi gợi niềm đam mê khám phá vẻ đẹp thiên nhiên đất nước
đến bạn đọc bằng việc giới thiệu một danh lam thắng cảnh mà anh/chị yêu thích (trình bày bằng
đoạn văn ngắn khoảng 5 – 7 câu).
GIÁ TRỊ RUỘNG BẬC THANG CỦA HUYỆN HOÀNG SU PHÌ
[...] Hoàng Su Phì là huyện vùng cao núi đất phía tây tỉnh Hà Giang. [...] Là địa phương vùng cao
có nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống, địa hình chia cắt mạnh, giao thông không thuận tiện,
thời tiết khí hậu khắc nghiệt, nên từ bao đời nay canh tác nông nghiệp là một trong lĩnh vực chiếm
tỷ lệ chủ yếu trong cơ cấu kinh tế của huyện.
Theo thống kê, hiện nay Hoàng Su Phì có tổng số 3.720,6 ha ruộng bậc thang trải đều khắp 24/24
xã, thị trấn của huyện. Trong đó có 1.380 ha ruộng bậc thang [...]. Các thửa ruộng bậc thang của
huyện Hoàng Su Phì uốn lượn trùng điệp và chạy dài từ ven suối lên đỉnh núi và xen lẫn những
cánh rừng nguyên sinh, những nương chè cổ thụ và những dòng sông, khe suối, tạo thành bức
tranh thiên nhiên hài hòa, nhiều màu sắc. Cảnh quan ruộng bậc thang của huyện đẹp nhất là vào
mùa cấy từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm và mùa lúa chín từ tháng 8 đến giữa tháng 10 hàng năm.
[...] Khác với mùa nước đổ và cấy lúa từ giữa tháng 4 đến tháng 6, Hoàng Su Phì vào mùa lúa chín
vô cùng bắt mắt và sống động với những thửa ruộng bậc thang vàng óng, lướt nghiêng theo từng
đợt gió. Nếu muốn chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiệt tác ruộng bậc thang, du khách nên đến với Hoàng Su
Phì vào khoảng tháng 9 – tháng 10. Đây là một trong những tư liệu sản xuất quan trọng nhất của
cư dân nông nghiệp huyện Hoàng Su Phì bởi trải qua quá trình hàng trăm năm các thế hệ người
dân Hoàng Su Phì đã không ngừng tôn tạo bồi đắp để tạo lên những thửa ruộng bậc thang trùng
điệp trải dài quanh các sườn núi như ngày nay. Nó mang ý nghĩa lịch sử, minh chứng rõ nét nhất
về lịch sử định cư lâu đời và tập quán lao động sản xuất nông nghiệp của bà con các dân tộc thiểu
số trong vùng.
Với lịch sử hàng trăm năm, giá trị văn hóa của ruộng bậc thang huyện Hoàng Su Phì được thể hiện
ở kinh nghiệm canh tác, tập quán sản xuất cũng như các phong tục tập quán mang những nét riêng
của mỗi dân tộc, nó in đậm những nét đặc trưng khác nhau. Không những vậy, ruộng bậc thang
của huyện Hoàng Su Phì còn mang lại giá trị cảnh quan mà không phải là kết quả lao động trong
một thời gian nhất định là có được. Những thửa ruộng bậc thang là một bức tranh kỳ vĩ, một vẻ
đẹp hoang sơ trên nền không gian thiên nhiên hùng vĩ của núi đồi vùng cao tạo nên một bức tranh
thiên nhiên đẹp có giá trị phát triển du lịch bền vững
Cũng như nhiều dân tộc có truyền thống canh tác nông nghiệp khác, các cư dân nông nghiệp của
huyện Hoàng Su Phì có tín ngưỡng thờ đa thần, vì vậy đã sản sinh và duy trì nhiều nghi lễ tín
ngưỡng cùng các tập quán kiêng kỵ liên quan đến trồng trọt và chăn nuôi như cúng cầu mùa, cúng
hồn lúa, cúng thần rừng, thần sẫm, lễ mừng
cơm mới cũng như các quan niệm, tri thức dân gian về
mùa vụ, cách thức ứng xử giữa người và thế giới thần linh... Song dù dưới hình thức nào thì việc
kiến tạo lên những thửa ruộng bậc thang là một sự sáng tạo phi thưởng, một biểu tượng văn hóa thể
hiện tính thích ứng tuyệt vời của cư dẫn nông nghiệp
Hoàng Su Phì với môi trường vùng núi bởi
đây là hình thức canh tác phù hợp với điều kiện tự nhiên đồi núi đất của huyện Hoàng Su Phì.
(Hình ảnh: Ruộng bậc thang ở huyện Hoàng Su Phì)
Bên cạnh đó, việc canh tác trên ruộng bậc thang đã góp phần hạn chế việc chặt phá rừng, đốt
nương làm rẫy, ổn định cuộc sống, xóa bỏ hình thức du canh, du cư, góp phần bảo vệ nguồn tài
nguyên rừng. Lịch sử hình thành ruộng bậc thang ở đây cũng chính là lịch sử hình thành nên các
bản làng định cư trong vùng. [...] Trong khi đó, xét về những giá trị về văn hoá thì ruộng bậc
thang đã đóng góp thêm phần không nhỏ tạo nên vẻ đẹp cho vùng đất Hoàng Su Phì với một bức
Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.
Câu 2. Chỉ ra cấu trúc của văn bản trên.
tranh khổng lồ đầy màu sắc, một công trình kiến trúc
vĩ đại, đủ sức làm say lòng bất cứ ai khi đến với
vùng đất này.
Nếu có dịp, du khách hãy một lần đến Hoàng Su Phì
để tận mắt chiêm ngưỡng kiệt tác ruộng bậc thang
trong mùa lúa chín, hòa mình vào sự hùng vĩ của núi
rừng Tây Bắc và thưởng thức những đặc sản địa
phương đặc sắc.
(Theo Lý Hà, https://dangcongsan.vn,
ngày16/09/2022)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 3. Tìm một số yếu tố miêu tả trong văn bản trên và nêu rõ vai trò của yếu tố đó trong việc
cung cấp thông tin văn bản.
Câu 4. Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là gì và nêu rõ vai trò của nó trong
việc cung cấp thông tin về ruộng bậc thang ở Hoàng Su Phì.
Câu 5. Từ văn bản trên, anh/chị hãy khơi gợi niềm đam mê khám phá vẻ đẹp thiên nhiên đất nước
đến bạn đọc bằng việc giới thiệu một danh lam thắng cảnh mà anh/chị yêu thích (trình bày bằng
đoạn văn ngắn khoảng 5 – 7 câu).