Phản ứng thủy phân ester trong môi trường kiềm được biểu diễn như sau:
R-COO-R' + NaOH → RCOONa + R'OH
Một nhóm học sinh dự đoán “nồng độ NaOH càng lớn thì tốc độ phản ứng thủy phân càng lớn”. Từ đó, học sinh tiến hành thí nghiệm ở nhiệt độ không đổi (60°C) nhưng thay đổi nồng độ NaOH để kiểm tra dự đoán trên như sau:
• Bước 1: Thêm 4 mL ethyl acetate (d = 0,9 g/mL) vào một ống nghiệm chứa 20 mL dung dịch NaOH nồng độ C (mol/L). Các giá trị nồng độ này không giống nhau giữa các thí nghiệm.
• Bước 2: Ngâm ống nghiệm trong nồi nước nóng (nhiệt độ nước khoảng 60°C) và đo thời gian cho đến khi phần chất lỏng trong ống nghiệm trở lên đồng nhất.
Kết quả thí nghiệm được cho ở bảng sau:
Nồng độ NaOH (mol/L) | 4,0 | 3,6 | 3,2 | 2,8 | 2,4 | 2,0 |
Thời gian hỗn hợp đồng nhất (phút) | 5,2 | 6,0 | 7,0 | 8,2 | 9,5 | 11,0 |
a. Sau bước 1, phần chất lỏng trong các ống nghiệm tách thành hai lớp.