Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi hoặc thực hiện yêu cầu:
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi hoặc thực hiện yêu cầu:
NGƯỜI Ở BÊN SÔNG CHÂU (trích)
Sương Nguyệt Minh
Giới thiệu: Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật Mai. Dì Mây của Mai và chú San yêu nhau. Dì Mây đi bộ đội, mất tích nên gia đình tưởng dì đã mất, chú San lấy vợ là cô Thanh. Trong ngày cưới của chú San, dì Mây đột ngột trở về khiến mọi người bàng hoàng, còn dì thì vô cùng đau khổ.
Bên nhà chú San có tiếng quát tắt nhạc. Thím Ba hồn hến đến ghé sát tai chú San thì thầm. Hình như chưa hết câu, chú đã ngồi phịch xuống ghế ôm đầu. Tiếng ồn ào lắng lại chỉ còn tiếng thu dọn bát đĩa kêu lách cách. Một lát sau, chú San rẽ hàng râm bụt, bổ sang. Người chú quấn đầy dây tơ hồng. Bố ngồi bó gối quay mặt đi nơi khác. Mẹ ngại ngùng chào đãi bôi. Ông tra thuốc vào nõ điểu, rít liên tục. Chú San nhận lỗi, xin phép được nói chuyện với dì. Dì Mây nuốt nước mắt vào trong:
-(1) Bây giờ không còn gì để nói nữa. Anh về đi!
Dì chống nạng gỗ, lộc cộc bỏ ra ngoài ngõ. Chủ San đứng phắt dậy đi theo:
-(2) Cho anh nói một câu.
- (3) Không!
- (4) Anh chỉ xin nói một câu thôi.
Dì Mây thở hổn hển, tay vin cành dựa hẳn vào cây bưởi.
- (5) Anh có lỗi. Anh tệ quá. Mây cứ chửi mắng anh đi.
Chú San nắm hai tay đập liên hồi vào thân cây. Lá bưởi xào xạc. Vài con chim
giật mình bay vút lên không trung. Dì Mây tức tưởi:
- (6) Hôm nay là ngày gì? Anh nhớ không? Có ngờ đâu ngày ấy tiễn anh đi cũng là ngày li biệt.
Họ lặng im, không ai nói gì nữa. Trong mắt hai người không phải màn đêm dưới tán lá bưởi thoang thoảng mùi hương thuần khiết mà là bến sông. Bến sông Châu năm ấy giữa mùa hoa gạo cháy. Từng cánh, từng cánh hoa đỏ tươi rắc đầy lối xuống đò. Phía ga Ghềnh xa xa ì ùng tiếng bom Mỹ thả. Đạn cao xạ lụp bụp nổ. Từng đám khói tròn đen trắng lẫn vẫn trên nền trời xanh ngắt. Nhịp cầu bị bom đánh sập trơ ở bến sông. Người con gái chèo đò đưa người con trai đi nước ngoài học. Đò ngang bồng bềnh, bồng bềnh. Bồng máy bay rẹt qua đầu. Người con gái bỏ chèo ôm chặt, nép đầu vào ngực người yêu. Con đỏ cứ trôi đi, chở hai người lặng im ôm nhau như không hề có chiến tranh, không có cuộc chia li. [...]
Giọng chú San bồi hồi:
- (7) Ở nước ngoài, đêm nào anh cũng nhớ đến em, nhớ bến sông Châu.
Tiếng dì Mây da diết:
- (8) Ngày ở Trường Sơn, trang nhật kí nào em cũng viết tên anh.
Hồi ức trở về những ngày xa nhau. Một thời đã qua ở hai khung trời xa cách lại hiện lên. Người con gái ở Trường Sơn đạn nổ bom rơi, người con trai ở xứ bạn đầy hoa tuyết trắng rơi rơi, êm ả, thanh bình.... Tình yêu, nỗi nhớ như kéo không gian, thời gian gần lại. Trong lòng họ, tình yêu, tình thương lại bùng lên bất chợt, cồn cào, da diết. Chú San đột nhiên vung tay đấm rung cảnh bưởi:
- (10) Mây! Chúng ta sẽ làm lại.
- (11) San! Anh nói gì thế?
- (12) Anh sẽ từ bỏ tất cả. Chúng ta về sống với nhau. Dì Mây lặng đi, người rũ ra, mềm oặt. Dì từ từ khuỵu xuống. Chú San sẽ sàng đỡ dì ngồi xuống đồng củi xếp cạnh gốc cây bưởi. Bên kia hàng râm bụt, cô Thanh đi đi lại lại. Chốc chốc, cô lại dứt lá râm bụt xoàn xoạt. Dây tơ hồng quấn quýt ở tay cô. Trong buồng hạnh phúc, giường cưới bỏ ngô, màn trắng thấp thoáng qua cửa sổ. “Chết thật!" Mai buột miệng thốt lên. Tình thế này chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra. Trên đầu không thấy gió thổi, mây bay. Cây trong vườn đứng im phăng phắc. Không khí ngột ngạt nghẹt thở. Đó đây im ắng hãi hùng như đang dồn nén cho một trận cuồng phong bão tổ sắp cuộn lên ở bến sông Châu.
- (13) Không! Tiếng dì Mây phá vỡ khoảng không gian im lặng. Dì bật dậy, chống nạng gỗ cộc cộc đi vào sân. Chú San chạy theo níu áo dì Mây. Dì đứng lại, thở hổn hển:
- (14) Thôi! Thôi! Lỡ rồi! Đằng nào cũng chỉ một người đàn bà khổ. Anh về đi!. Chú San ngập ngừng định nói điều gì. Dì Mây ngăn lại:
- (15) Anh đừng lo cho tôi. - Dì thở dài đánh thượt - Sự thể đã thế, cố mà sống với nhau cho vuông tròn.". Cô Thanh đứng bên kia hàng râm bụt mếu máo nói với sang:
- (16) Chị ơi! Chúng em ơn chị.".
(Trích Người ở bến sông Châu, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2001)
b) Chỉ ra các hành động ngôn ngữ trong lượt lời của các nhân vật.