Trả lời câu hỏi

Tiếng trống thu không trên cái chỏi của huyện nhỏ, từng tiếng một vang ra đề gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lừa chảy và những đám mây ánh hồng như những hòn than sắp tàn. Dây tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.

Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vằng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen 2, đôi mắt chị bỏng tối ngập đầy dẫn và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị. Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cải giờ khắc của ngày tàn.

- Em thắp đèn lên chị Liên nhé?

Nghe tiếng An, Liên đứng dậy trả lời:

- Hằng thong thả một lát nữa cũng được. Em ra ngồi đây với chị kèo ở trong ấy muỗi.

An bỏ bao diêm xuống bàn cùng chị ra ngoài chồng ngồi, chiếc chõng nan lún xuống và kêu cót két.

Cải chồng này sắp gãy rồi chị nhỉ?

Ừ đề rồi chỉ bảo mẹ mua cải khác thay vào.

Hai chị em gượng nhẹ ngồi yên nhìn ra phố. Các nhà đã lên đèn cả rồi, đèn treo trong nhà bác phả Mĩ, đèn hoa kì leo lét trong nhà ông Cừu, và đèn dây sảng xanh trong hiệu khách... Những nguồn ánh sáng ấy đều chiếu ra ngoài phố khiến cát lấp lánh từng chỗ và đường mấp mô thêm vì những hòn đá nhỏ một bên sáng một bên tối.

Chợ họp giữa phố đã vẫn từ lâu. Người về hết và tiếng ồn ào cũng mất. Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, là nhãn và lá mia. Một mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi quen thuộc quá, khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này. Một vài người bán hàng về muộn đang thu xếp hàng hóa, đòn gánh đã xỏ sẵn vào quang rồi, họ còn đứng nói chuyện với nhau ít câu nữa.

Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ở ven chợ củi lom khom trên mặt đất đi lại tìm tòi. Chúng nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể dùng được của các người bản hàng để lại, Liên trông thấy động lòng thương nhưng chính chị cũng không có tiền để mà cho chúng nó.

(Trích Hai đứa trẻ, Thạch Lam)

(Lược đoạn sau: Xuất hiện các nhân vật mẹ con chị Tý, bác phở Siêu, gia đình bác Xẩm. Họ kiếm sống bằng những nghề khác nhau, nhưng tất cả đều nghèo khổ, quẩn quanh trong kiếp sống đầy bóng tối, không có lối thoát. Về khuya, xuất hiện hình ảnh chuyến tàu đêm đi qua, chị em Liên và An dù đã rất buồn ngủ nhưng ngày nào cũng thức để chờ đợi. Hai chị em cũng như những người dân phố huyện chờ đợi chuyến tàu đêm như chờ đợi một điều gì đó tươi sáng hơn cho cuộc sống hàng ngày của họ).

Chú thích:

(1) Thu không: ở kinh thành hoặc tỉnh thành ngày xưa, đến gần tối có quân lính đi tuần tra, nếu thấy không có điều gì bất thường thì báo hiệu (thường là bằng trống) để đóng cửa thành, gọi là thu không, ý là trong thành an toàn, không có gì đáng lo ngại. Nghĩa trong bài: hồi trống báo hiệu trời sắp tối.

(2) Quá thuốc sơn đen (quả: đồ để đựng, thường được làm bằng gỗ hoặc đan bằng tre, hình hộp tròn, bên trong chia làm nhiều ngăn, có nắp đậy, sơn màu đen, nâu hoặc đô): quả đựng thuốc lào, sơn màu đen.

(3) Thạch Lam (1910-1942), tên khai sinh là Nguyễn Tường Vinh, sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Ông viết văn, làm báo và là một trong những cây bút văn xuôi tiêu biểu trong văn học Việt Nam hiện đại giai đoạn 1930-1945. Ông cở sở trường viết truyện ngắn – truyện không có cốt truyện, mỗi truyện như một bài thơ trữ tỉnh đượm buồn với những cảm giác, cảm xúc tinh tế.

Trả lời câu hỏi

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích trên là gì?

Câu 2: Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Câu 3: Những âm thanh nào xuất hiện trong cảnh phố huyện lúc chiều tàn?

Câu 4: Chi tiết: mặt trời “đỏ rực... ánh hồng như hòn than sắp tàn”, cái chõng “sắp gãy”, phiên chợ “văn từ lâu".... đặt cạnh nhau trong cảnh chiều buông nhằm tô đậm không khí, ấn tượng về điều gì?

Câu 5: Cảnh chợ tân dã được Thạch Lam miêu tả qua những chi tiết nào?

Câu 6: Em hiểu như thế nào về tâm trạng của Liên khi nhìn thấy những đứa trẻ con nghèo nhật nhạnh thanh nửa, thanh tre hay bất cứ cái gì đó có thể dùng được của các người bán hàng để lại?

Câu 7: Ý nghĩa của bức tranh cảnh chiều tàn nơi phố huyện?

Câu 9 : Chợ họp giữa phố đã vẫn từ lâu. Người về hết và tiếng ồn ào cũng mất. Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, là nhãn và lá mía. Một mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban ngày lẫn với mùi cát bụi quen thuộc quả, khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của đất, của quê hương này. Một vài người bán hàng về muộn đang thu xếp hàng hóa, đòn gánh đã xỏ sẵn vào quang rồi, họ còn đứng nói chuyện với nhau ít câu nữa. Những câu văn trên giúp anh/ chị hiểu như thế nào về cuộc sống của những người dân phố huyện?

Câu 10 : Từ tình cảm của nhân vật Liên với những đứa trẻ con nhà nghèo trong đoạn trích, anh/chị có suy nghĩ gì về tình yêu thương của con người trong cuộc sống?

II. VIẾT

Câu 1. Viết một đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ phân tích cuộc sống của những đứa trẻ trong đoạn trích trên.