Đọc văn bản và trả lời câu hỏi
Đề số 8:
Nhà mẹ Lê
Đoàn Thôn là một phố chợ tồi tàn gần ngay một huyện lị nhỏ ở trung châu. Hai dây nhà lụp xụp, mái tranh xuống thấp gần đến thềm, che nửa những cái giại nửa đã mục nát. Gần đây là những quản chợ xiêu vẹo đứng bao bọc một căn nhà gạch có gác, bưng bít như là cải tổ chim, nhà của một người giàu trong làng làm ra đấy để bản hàng.
Người ở phố chợ là bảy, tảm gia đình nghèo khổ không biết quê quán ở đâu, mà người dân trong huyện vẫn gọi một cách khinh bỉ: những kẻ ngụ cư. Họ ở những đâu đến đây kiếm ăn trong mấy năm trời làm đói kém, làm những nghề lặt vặt, người thì kéo xe, người thì đánh dậm, hay làm thuê, ở mướn cho những người giàu có trong làng. Người ta gọi mỗi gia đình bằng tên người mẹ: nhà mẹ Hiền, nhà mẹ Đổi, nhà mẹ Lê. Những gia đình này đều giống nhau ở chỗ cùng nghèo nàn như nhau cả.
Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bắc Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bẻ, da mặt và chân tay rân reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chủ ý đến đăm con của bác: mười một đứa, mà đưa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bẻ nhất hãy còn bế trên tay.
Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cải nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khoảng rồng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẩy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cũng nằm ngủ trên đó, tróng như một cái ổ chỏ, chỏ mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lầm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bắc ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất và, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đỏi đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cảnh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bắc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thẳng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tìm lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó....
Cuộc đời của gia đình bác Lê cử như thể mà lặng lẽ qua, ngày no rồi lại ngày đói. Tuy vậy, cũng có những ngày vui vẻ. Những ngày nắng ẩm trong năm, hay những buổi chiều mùa hạ, mẹ con bác Lê cùng nhau ngồi chơi ở trước cửa nhà. Các người hàng xóm cũng làm như thế. Các bà mẹ ngồi rú ri với nhau những câu chuyện kín đáo, các trẻ con nô đùa dưới quản chợ, còn các bà già thì ngồi rũ tóc tìm chấy ngoài bỏng nắng. Bác Lê đem thằng Hi, con Phún ra gọt tóc cho chúng nó bằng một cái mảnh chai sắc. Thằng cả ngồi đan lại cải lờ, còn những đứa khác chơi quanh gần đấy. Trong ngày hè nóng nực, con bác Lê đứa nào cũng là đầu - bác ta bảo là một cái bệnh gia truyền từ đời ông tam đại - nên bác lấy phẩm xanh bôi cho chúng nó. Trông mẹ con bác lại giống mẹ con đàn gà, mà những con gà con người ta bôi xanh lên đầu cho khỏi lẫn. Người phố chợ vẫn thường nói đùa bác Lê về đàn con đông đúc ấy. Bác Đối, kéo xe, người vui tỉnh nhất xóm, không lần nào đi qua nhà bác Lê mà không bảo:
Bác phải nhớ thỉnh thoảng đếm lại con không quên mất.
Bác Lê bao giờ cũng trả lời một câu:
- Mắt bớt đi cho nó đỡ tội!
Nhưng mọi người biết bác Lê quí con lắm. Tuy bác hết sức công bằng, người ta cũng thấy bác yêu thằng Hi hơn cả, nó là con thứ chín, và ốm yếu xanh xao nhất nhà. Bác thường bế nó lên lòng. hôn hít, rồi khoe với hàng xóm: nội cả nhà chỉ có nó là giống thấy cháu như đúc. Rồi bác ôm con ngồi lặng yên một lát, như để nhớ lại chuyện gì đã lâu lắm...
(Trích Nhà mẹ Lê, Thạch Lam, Tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học, 2015, tr 28-29) Câu 1. Đoạn văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 2. Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình của bác Lê.
Câu 3. Văn bản trên kể về điều gì?
Câu 4. Anh/Chị hiểu như thế nào về chi tiết: Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cải ẩm của mình ấp ủ cho nó?
Câu 5. Nhận xét về tình cảm mà bác Lê dành cho đân con qua đoạn trích trên.
Nhà mẹ Lê
Đoàn Thôn là một phố chợ tồi tàn gần ngay một huyện lị nhỏ ở trung châu. Hai dây nhà lụp xụp, mái tranh xuống thấp gần đến thềm, che nửa những cái giại nửa đã mục nát. Gần đây là những quản chợ xiêu vẹo đứng bao bọc một căn nhà gạch có gác, bưng bít như là cải tổ chim, nhà của một người giàu trong làng làm ra đấy để bản hàng.
Người ở phố chợ là bảy, tảm gia đình nghèo khổ không biết quê quán ở đâu, mà người dân trong huyện vẫn gọi một cách khinh bỉ: những kẻ ngụ cư. Họ ở những đâu đến đây kiếm ăn trong mấy năm trời làm đói kém, làm những nghề lặt vặt, người thì kéo xe, người thì đánh dậm, hay làm thuê, ở mướn cho những người giàu có trong làng. Người ta gọi mỗi gia đình bằng tên người mẹ: nhà mẹ Hiền, nhà mẹ Đổi, nhà mẹ Lê. Những gia đình này đều giống nhau ở chỗ cùng nghèo nàn như nhau cả.
Nhà mẹ Lê là một gia đình một người mẹ với mười một người con. Bắc Lê là một người đàn bà nhà quê chắc chắn và thấp bẻ, da mặt và chân tay rân reo như một quả trám khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chủ ý đến đăm con của bác: mười một đứa, mà đưa nhớn mới có mười bảy tuổi! Đứa bẻ nhất hãy còn bế trên tay.
Mẹ con bác ta ở một căn nhà cuối phố, cải nhà cũng lụp xụp như những căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khoảng rồng độ bằng hai chiếc chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẩy nát. Mùa rét thì giải ổ rơm đầy nhà, mẹ con cũng nằm ngủ trên đó, tróng như một cái ổ chỏ, chỏ mẹ và chó con lúc nhúc. Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở như thế cũng tươm tất lầm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn? Bác Lê chật vật, khó khăn suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bắc ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người có ruộng trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất và, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đỏi đợi ở nhà. Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cảnh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió bắc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, thẳng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tìm lại vì rét, như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó....
Cuộc đời của gia đình bác Lê cử như thể mà lặng lẽ qua, ngày no rồi lại ngày đói. Tuy vậy, cũng có những ngày vui vẻ. Những ngày nắng ẩm trong năm, hay những buổi chiều mùa hạ, mẹ con bác Lê cùng nhau ngồi chơi ở trước cửa nhà. Các người hàng xóm cũng làm như thế. Các bà mẹ ngồi rú ri với nhau những câu chuyện kín đáo, các trẻ con nô đùa dưới quản chợ, còn các bà già thì ngồi rũ tóc tìm chấy ngoài bỏng nắng. Bác Lê đem thằng Hi, con Phún ra gọt tóc cho chúng nó bằng một cái mảnh chai sắc. Thằng cả ngồi đan lại cải lờ, còn những đứa khác chơi quanh gần đấy. Trong ngày hè nóng nực, con bác Lê đứa nào cũng là đầu - bác ta bảo là một cái bệnh gia truyền từ đời ông tam đại - nên bác lấy phẩm xanh bôi cho chúng nó. Trông mẹ con bác lại giống mẹ con đàn gà, mà những con gà con người ta bôi xanh lên đầu cho khỏi lẫn. Người phố chợ vẫn thường nói đùa bác Lê về đàn con đông đúc ấy. Bác Đối, kéo xe, người vui tỉnh nhất xóm, không lần nào đi qua nhà bác Lê mà không bảo:
Bác phải nhớ thỉnh thoảng đếm lại con không quên mất.
Bác Lê bao giờ cũng trả lời một câu:
- Mắt bớt đi cho nó đỡ tội!
Nhưng mọi người biết bác Lê quí con lắm. Tuy bác hết sức công bằng, người ta cũng thấy bác yêu thằng Hi hơn cả, nó là con thứ chín, và ốm yếu xanh xao nhất nhà. Bác thường bế nó lên lòng. hôn hít, rồi khoe với hàng xóm: nội cả nhà chỉ có nó là giống thấy cháu như đúc. Rồi bác ôm con ngồi lặng yên một lát, như để nhớ lại chuyện gì đã lâu lắm...
(Trích Nhà mẹ Lê, Thạch Lam, Tuyển tập Thạch Lam, NXB Văn học, 2015, tr 28-29) Câu 1. Đoạn văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 2. Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình của bác Lê.
Câu 3. Văn bản trên kể về điều gì?
Câu 4. Anh/Chị hiểu như thế nào về chi tiết: Bác Lê ôm ấp lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cải ẩm của mình ấp ủ cho nó?
Câu 5. Nhận xét về tình cảm mà bác Lê dành cho đân con qua đoạn trích trên.