Văn bản: CUỐC KÊU CẢM HỨNG( nguyễn khuyến ) Khắc khoải đưa sầu giọng lửng lơ, Ấy hồn Thục đế thác bao giờ? Năm canh máu chảy đêm hè vắng, Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ, Có phải tiếc xuân mà đứng gọi, Hay là nhớ nước vẫn ..

văn bản:
CUỐC KÊU CẢM HỨNG( nguyễn khuyến )
Khắc khoải đưa sầu giọng lửng lơ,
Ấy hồn Thục đế thác bao giờ?
Năm canh máu chảy đêm hè vắng,
Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ,
Có phải tiếc xuân mà đứng gọi,
Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ?
Thâu đêm ròng rã kêu ai đó?
Giục khách giang hồ dạ ngẩn ngơ.
(Trích Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971)
chú thích
(1) Bài thơ được viết vào thời gian Nguyễn Khuyến cáo quan về ở ẩn nơi “Vườn Bùi chốn cũ"
(2) Thục đế: vua nước Thục, có tên là Đỗ Vũ. Điển cũ kể rằng vua nước Thục mất nước, lúc chết hồn hóa thành con chim đỗ quyên (còn gọi là chim cuốc), nhớ nước đêm đêm lại kêu ròng rã “Thục quốc! Thục quốc!” tiếng kêu nghe rất ai oán (Thơ Nguyễn Khuyến, NXBVăn học, 2016, tr.28).
(3) Thác: chết
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1: Anh/ chị hãy xác định thể thơ của bài thơ trên?
Câu 2: Anh/ chị hãy chỉ ra ba từ ngữ diễn tả tâm trạng, cảm xúc của chủ thể trữ tình?
Câu 3: Anh/ chị hãy chỉ ra và nêu hiệu quả của phép đối được sử dụng trong hai câu thơ:

Năm canh máu chảy đêm hè vắng,
Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ

Câu 4: Tâm sự của tác giả trong hai câu thơ: Có phải tiếc xuân mà đứng gọi/ Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
Câu 5: Từ nội dung bài thơ, anh/chị có suy nghĩ gì về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước?