Dựa vào phần tìm ý, lập đề cương hãy viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề văn học dân gian Tấm Cám.
- Đề tài: Sức hấp dẫn của truyện Tấm Cám.
Lập đề cương:
* Đặt vấn đề
- Truyện được chọn vì truyện có nhiều cho tiết kỳ ảo độc đáo, phổ biến nhất VN và mang giá trị nhân văn sâu sắc.
- Xuất xứ: Kho tàng truyện cổ tích VN của Nguyển Đổng Chi.
* Giải quyết vấn đề
- Các luận điểm chính:
+ LĐ 1: Nội dung phản ánh những giá trị đạo đức, nhân văn, công bằng xã hội.
+ LĐ 2: Nhân vật Tấm mang những phẩm chất đáng quý: hiền hậu, kiên nhẫn, thông minh.
+ LĐ 3: Nhân vật Cám và mẹ kế thể hiện những xung đột xã hội và tâm lý phức tạp.
+ LĐ 4: Hình thức nghệ thuật đặc sắc: Cốt truyện đơn giản nhưng giàu yếu tố kỳ ảo, biểu tượng.
- Tập hợp, so sánh các bản kể:
+ So sánh phiên bản của các nhà sưu tầm khác nhau.
+ Nhận xét sự khác biệt, cách kể, kết thúc câu chuyện, nhưng giá trị cốt lõi vẫn giữ nguyên.
- Những nhận định của giới nghiên cứu:
+ Một số nhà nghiên cứu văn học dân gian nhận định truyện mang ý nghĩa giáo dục, phản ánh quan niệm " thiện thắng ác" trong văn hoá Việt.
+ Các nhà tâm lý học nhận thấy nhân vật Tấm thể hiện sự kiên trì, trí thông minh, khiến câu chuyện có sức hấp dẫn lâu dài.
- Phân tích tác phẩm:
+ Phân tích nhân vật: Tấm, Cám, các yếu tố kì ảo(ông bụt, chim vàng anh,...)
+ Phân tích cốt truyện: cấu trúc ba hồi(Tấm bị hãm hại, sự trợ giúp kì ảo, chiến thắng cái ác).
+ Phân tích biểu tượng và hình ảnh: quả thị, chim vàng anh, cá bống,....
+ Ý nghĩa nhân văn: Khuyến khích lòng dũng cảm, hiền lành và tinh thần công bằng.
- Nhận xét, đánh giá:
+ Truyện đc chuyển thể thành phim hoạt hình, sân khấu, tiểu thuyết, phim điện ảnh, khiến nội dung và hình tượng được trẻ em và người lớn yêu thích.
+ Các giá trị về đạo đức, tinh thần lạc quan, chiến thắng cái ác vẫn còn phù hợp với xã hội hiện nay.
+ Truyện giúp gìn giữ và truyền tải văn hoá dân gian VN đến thế hệ trẻ.
* Kết luận
- Khẳng định ý nghĩa: " Tấm Cám " là tác phẩm tiêu biểu của truyện cổ tích VN, có sức hấp dẫn lâu bền nhờ nội dung nhân văn, nhân vật sinh động và hình thức nghệ thuật đặc sắc.
- Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu:
+ Sự so sánh " Tấm Cám " với các truyện dân gian tương tự trên thế giới.
+ Phân tích tác động của truyện đến giáo dục và hình thành nhân cách trẻ em.
+ Khai thác các yếu tổ văn hoá trong các bản kể vùng miề khác nhau.
* Tài liệu tham khảo
- Nguyễn Đổng Chi(2006), Truyện cổ tích VN, NXB Văn học.
- Lệ Thị Quỳ (2009), Tấm Cám qua các bản kể dân gian, NXB Giáo dục.
- Phạm Văn Lang (2015), văn học dân gian VN, NXB Khoa học Xã hội.
- Trần Quốc Vượng (2018), nghiên cứu truyện cổ tích Tấm Cám, Tạp chí văn học
- Các bài báo, tạp chí điện tử về văn học dân gian VN
