Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
THẦN MƯA
Thần Mưa là vị thần hình rồng, thường bay xuống hạ giới hút nước biển, nước sông vào bụng rồi bay lên trời cao phun nước ra làm mưa cho thế gian có nước uống và cày cấy, cây cỏ trên mặt đất được tốt tươi. Thần Mưa thường theo lệnh Trời đi phân phát nước ở các nơi. Thần Mưa có tính hay quên, có vùng cả năm không đến, sinh ra hạn hán ở hạ giới, có vùng lại đến luôn, làm thành lụt lội. Do đó mà có lần người ở hạ giới phải lên kiện Trời vì Thần Mưa vắng mặt lâu ngày.
Công việc phân phối nước cho khắp mặt đất rất nặng nề, một mình thần Mưa có khi không làm hết, nên có lần trời mở một cuộc thi chọn các giống thủy tộc có tài trở thành rồng hút nước phun mưa để giúp sức thần Mưa. (…) Khi chiếu Trời ban xuống dưới Thuỷ phủ, vua Thuỷ Tề loan báo cho các giống dưới nước ganh đua nhau mà dự thi. Trời cắt một viên Ngự sử ra sát hạch. Hạch có ba kỳ, mỗi kỳ vượt qua một đợt sóng, con vật nào đủ sức đủ tài, vượt được cả ba đợt, thì mới lấy đỗ mà cho hóa rồng. Trong một tháng trời, bao nhiêu loài thủy tộc đến thi đều bị loại cả, vì không con nào vượt qua được cả ba đợt sóng. Có con cá rô nhảy qua được một đợt thì bị rơi ngay, nên chỉ có một điểm. Có con tôm nhảy qua được hai đợt, ruột, gan, vây, vẩy, râu, đuôi đã gần hóa rồng, nhưng đến lượt thứ ba thì đuối sức ngã bổ xuống, lưng cong khoăm lại và cứt lộn lên đầu. Hai con cùng phải trở lại yên nghiệp ở đồng như trước. Đến lượt cá chép vào thi thì bỗng gió thổi ào ào, mây kéo đầy trời, chép vượt luôn một hồi qua ba đợt sóng, lọt vào cửa Vũ Môn. Cá chép đỗ, vây, đuôi, râu, sừng tự nhiên mọc đủ, dạng bộ oai nghi, cá chép hóa rồng phun nước làm ra mưa. Bởi vậy, về sau người ta có câu ví rằng:
Gái ngoan lấy được chồng khôn,
Cầm như cá vượt Vũ Môn hóa rồng.
(Theo Hoàng Minh, Việt Dũng, Thu Nga,
Thần thoại Việt Nam chọn lọc, Nxb Thanh Niên, 2019)
Câu 1 (0,5 đ): Xác định không gian – thời gian diễn ra câu chuyện trong thần thoại Thần Mưa.
Câu 2 (0,5 đ): Chỉ ra chi tiết tiêu biểu thể hiện sự thử thách của Trời đối với các loài thủy tộc muốn hóa rồng.
Câu 3 (1,0 đ): Tóm tắt ngắn gọn cốt truyện của thần thoại Thần Mưa.
Câu 4 (1,0 đ) Phân tích ý nghĩa hình tượng cá chép vượt Vũ Môn hóa rồng trong tác phẩm.
Câu 5 (1,0 đ): Từ câu chuyện Thần Mưa, anh/chị rút ra bài học gì cho bản thân về sự kiên trì, bền bỉ để vượt qua thử thách trong cuộc sống?
PHẦN II. LÀM VĂN (6.0 điểm)
Từ ngữ liệu ở phần đọc hiểu, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) đánh giá những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của truyện Thần Mưa.