[...] Cô tiếng hỏi: - Anh Ung có nhà không cô? Tôi nhóm dậy nói với ra Côi Tha đấy phải không? Vào trong này. Thơ theo em tới vào. Chào mẹ tốt rồi, y nhớn nhác tìm. - Thả! Đây kia mà? Hắn ..[...] Cô tiếng hỏi: - Anh Ung có nhà không cô? Tôi nhóm dậy nói với ra Côi Tha đấy phải không? Vào trong này. Thơ theo em tới vào. Chào mẹ tốt rồi, y nhớn nhác tìm. - Thả! Đây kia mà? Hắn chay lại phía tôi - Ở Anh ở đây mà em không biết. Gôm, trời nóng quá nhỉ. Hôm nay em ngủ đây với anh nhé? Tôi trả lời miễn cưỡng - Ủ, cũng được Dưới ánh sáng mở mở đêm trăng thượng tuần, tôi thấy hằn tiều tụy quá. Quần áo xốc xếch bản thiu. Cải đầu lâu không hài, tóc rũ ra như tổ chim, chùm lấy khuôn mặt choắt cheo khắc khổ. Hai mắt lờ đờ thiếu ánh sáng, trái hẳn với cái mồm mông tang lêm luốc. Tôi biết Tha vào vụ hè mấy năm trước đây. Tôi hay sang trường tư của anh Thảo - bạn tốt, chơi []. Không một lần nào gần tối, hẳn không khoe: "Em là con cháu cụ Lương Thế Vinh, cụ Lương Đắc Bằng, cụ Lương Quy Chính đấy anh ạ" [...] Nhiều lúc tôi thấy khó chịu vì cái tình huênh hoang xốc nổi, nhưng cũng không tiên nói ra. Chợt nghĩ đến quần áo, tôi quay mình lại hỏi: - Thế quần áo trước kia của Thạ đâu?... - Em mắt trộm. Nhà em mất trộm, anh ạ. Có bao nhiêu quần áo mắt sạch. Tôi hoài nghỉ. Vì hắn trả lởi lúng túng. Và đây với Mười Lăm Gian là bao xa mà một vụ trộm xảy ra tôi không biết? Tuy vậy, tôi cũng nói lấy lòng: - Độ này vài cao, mất thẻ cũng khá tiền đấy nhỉ? Nhưng trong thâm tâm tôi thấy bừng bực. Tôi nghiệm ra từ trước đến nay tôi hỏi hẳn điều gì. hắn cũng trả lời quanh, không thật! (1 Chúng tôi vẫn chưa ai ngủ được. Tự nhiên cải gì xích Thọ nằm gần thêm. Hắn nói qua tiếng thở dài: - Đời em khổ lắm, anh Ứng a Tôi biết hắn có tâm sự gì muốn nói nên im lặng. - U em lại bước đi bước nữa! Tiếng hắn nỏi ngụ một nỗi gì vừa thống khổ, vừa hòn giận. Chợt tôi cũng thở dài một tiếng khe khẽ, như nên xuống nỗi dày vò của hắn: "Lại bước đi bước nữa". Trời thật là mỉa mai chua chát. Thì ra mẹ hắn đã đi bước nữa nhiều lần. Im lặng một lúc khá lâu, lại nghe hắn cất tiếng kể tiếp bằng một giọng đều đều não nuột: - Em nói thật đời em. Anh đừng khinh em nhé. Anh ạ, mẹ em là cô đầu chỉnh tông. Ông bà ngoại em sinh được bốn người con gái làm cô đầu cả bốn. Trước khi lấy thầy em, mẹ em đã tằng tịu với một ông Lục sự, đẻ được một người con trai. Được ít lâu ông Lục ấy phải đổi đi xa. Xem chừng ông ta cũng không giàu có gì. Mẹ em bỏ thẳng cảnh. Thấy em lấy mẹ em về; nhà có vợ cả. Vốn là người đanh đã lại cậy thể thấy em chiều chuộng, mẹ em lần quyền hành hạ các anh con mẹ già em khổ lắm. Đấy là thời kỳ sung sướng nhất trong đời em. Em đi học đến lớp ba thì thấy em mất. Sẵn có ít vốn riêng, mẹ em trở lại nghề cũ, mở nhà hát cô đầu. Được vài năm cảnh nhà sa sút dần. Em phải thôi học về nhà làm thằng nhỏ. Anh ạ... []Vì công việc hàng ngày, câu chuyện thương tâm trong đêm mưa gió không còn trở lại quấy rồi trong óc tổi nữa. Mãi đến một hôm, trời nắng chang chang... Tôi phải đi rát vào vĩa hè cho có bóng mát. Lang tối ướt đẫm mồ hỏi. Hai mi mắt năng nẻ buông xuống, sợ ánh sáng. Mùi rác rười, mìu cống rãnh bày tân mác khắp các ngô, ẩm thấp, nồng nực, mùi quen thuộc của một phố nghèo. Bỏng tiếng rao kem Nhật vang lên, rướn lên. Nghe quen quen, tôi quay lại. Thì ra Thọ. Thoảng thấy tôi, hắn đội lệch cải mũ trắng rúm rõ che mặt rồi quay ngoắt vào phố khác. Độ này hắn gầy quả. Quần áo rộng lùng bùng. Sợi đã bợt nên mặc dầu và chẳng và đụp, áo nó vẫn rách tả tơi, để hở những miếng da đen sạm vì cháy nắng. Bóng cậu học trò xinh xẻo, trắng trẻo không côn ở hắn nữa. (Trích Đứa con người cô đầu, Kim Lân) Câu 1. Xác định các nhân vật chính trong truyện. Câu 2. Thạ thanh minh với Ứng như thế nào về việc quần áo xốc xếch bẩn thỉư? Câu 3. Truyện được kể từ điểm nhin của nhân vật nào? Câu 4. Khoảng thời gian chủ yếu diễn ra trong truyện là lúc nào? Câu 5. Xác định mối quan hệ giữa nhân vật tôi và nhân vật Thạ. Câu 6. Chi tiết Thoáng thấy tôi, hắn đội lệch cái mũ trắng rúm rỏ che mặt rồi quay ngoắt vào phố khác cho ta hiểu gì về Thạ? Câu 7. Nhận xét sự nối kết giữa lời người kể chuyện, lời nhân vật trong đoạn sau: Chợt tôi cũng thở dài một tiếng khe khẽ, như nên xuống nỗi dày vò của hắn: "Lại bước đi bước nữa". Trời! thật là mia mai chua chát. Câu 8. Xác định câu chuyện và cốt truyện trong đoạn văn bản trên. Câu 9. Phân tích sự phù hợp giữa ngôi kể - điểm nhìn và kết cấu mạch truyện? Câu 10. Anh (chị) suy nghĩ như thế nào về tác động của hoàn cảnh sống đối với nhân cách con người? |