Tư liệu. “Bộ Công táo: Cương giới mật biên nước ta có xứ [đảo] Hoàng Sa rất là hiểm yếu. Hằng năm nên phái người đi dò xét để thuộc đường biển ... Vua y lệnh tàu. Sai Phạm Hữu Nhật đem bình thuyền đi. Chuẩn cho mang theo mươi bảy gỗ đền nơi đó dụng làm dấu, ghi khắc những chữ: “Minh Mạng thứ 17, năm Bình Thần [1836], Thuyền trưởng đội trưởng Suất đội Phạm Hữu Nhật, vâng mệnh đích Hoàng Sa trông nom do đặc đến đây lưu dấu để ghi nhớ”.
Nhận định
a) Tư liệu trên phản ánh về quá trình xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam tại quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa dưới thời các chúa Nguyễn.
b) Hoạt động xác lập và thực thi chủ quyền của nhân dân Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa lần đầu tiên được tiến hành dưới thời vua Minh Mạng.
c) Những biện pháp thực thi chủ quyền của nhà Nguyễn là chứng cứ lịch sử duy nhất cho thấy: Việt Nam là nhà nước đầu tiên xác lập và thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.
d) Các hoạt động thực thi chủ quyền của quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa dưới thời Nguyễn đối với Việt Nam hiện nay.
