Được vạ thì má đã sưng là gì?

Được vạ thì má đã sưng hoặc còn nói là Chờ được vạ thì má đã sưng: Chỉ một sự việc đến khi được làm sáng tỏ, thì dù đúng dù sai thế nào, phần đúng ở đây, có thể là người nào đó đúng, bên nào đó đúng, sự thể nào đó đúng, thì cũng đã phải chịu thiệt thòi, mất mát, hoặc đau đớn rất lớn mà không ai muốn, cho dù kết quả đã hoặc sẽ được sáng tỏ.
Vạ: Là những tai vạ, ý nói những sự việc xấu.
Được vạ (hoặc Chờ được vạ): Ở đây là cách nói ngắn gọn, đầy đủ là phải Được bắt vạ, Chờ được bắt vạ, tức là Được bắt đền, được minh oan, được làm sáng tỏ, được cuộc, được kiện, được công nhận là đúng, được bồi thường v.v...
Má đã sưng: Đã phải gánh chịu những thiệt hại, tổn thất, đau đớn.

Nhưng ngoài ra, thì cũng có ý kiến cho rằng câu này nguyên gốc ban đầu của nó phải là "Chờ được mạ thì má đã sưng", mạ (tiếng địa phương) có nghĩa là mẹ. Thành ngữ "chờ được mạ, má đã sưng" có nghĩa là chờ được mẹ ra thì đã bị đánh sưng má rồi. Câu này có ý khuyên không nên ỷ lại, phải biết tự lực trong cuộc sống. Chờ được sự giúp đỡ của người khác, có khi đã bị thiệt hại rồi.

Thành ngữ này có lẽ đã xuất hiện ở địa phương dùng từ mạ để chỉ mẹ, cho nên khi thành ngữ này được "truyền khẩu" sang các vùng khác thì thành ra khó hiểu và do âm vạ gần với mạ nên câu thành ngữ được tách thành dị bản: "Chờ được vạ, má đã sưng". Nhưng nói là "vạ" thì về ý nghĩa cũng có vẻ xuôi, xuôi theo cách giải thích "Được vạ thì má đã sưng" như phần trên đầu. Nên ngày này người ta dùng câu "Được vạ thì má đã sưng". Và thành ngữ này thường dùng trong trường hợp có chuyện "được thua", ví dụ như trong xử kiện.