Câu 1: Phần phiên âm bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Đáp án: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Câu 2: Bài thơ trên được sáng tác trong hoàn cảnh nào? Bài thơ được làm theo luật bằng hay luật trắc?
Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được Bác Hồ sáng tác trong thời gian bị giam cầm trong nhà tù của chính quyền Tưởng Giới Thạch ở Trung Quốc.
Luật bằng hay luật trắc: Bài thơ được làm theo luật trắc. (Bạn có thể kiểm tra thanh điệu của từng chữ trong bài thơ để xác định rõ hơn.)
Câu 3. Xác định đề tài và chủ đề của bài thơ trên.
Đề tài: Ngắm trăng trong cảnh tù ngục.
Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, lạc quan của Bác Hồ ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn.
Câu 4. Chỉ ra và nêu tác dụng của các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bài thơ.
Nhân hóa:
"Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ": Hình ảnh trăng như một người bạn tri âm, chủ động tìm đến nhà thơ trong cảnh tù ngục, thể hiện sự đồng điệu giữa tâm hồn Bác và thiên nhiên.
Tác dụng: Tạo sự gần gũi, sinh động, thể hiện tình cảm gắn bó giữa Bác và thiên nhiên.
Điệp ngữ:
"Ngắm trăng" được lặp lại ở cả hai câu đầu và cuối bài thơ, nhấn mạnh chủ đề của bài thơ.
Tác dụng: Góp phần làm nổi bật cảm xúc của Bác trước vẻ đẹp của trăng.
Câu hỏi tu từ:
"Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?": Câu hỏi thể hiện sự băn khoăn, trăn trở của Bác trước vẻ đẹp của trăng trong hoàn cảnh đặc biệt.
Tác dụng: Khơi gợi sự đồng cảm của người đọc với cảm xúc của Bác.
Câu 5. Viết đoạn văn (12 – 15 câu) phân tích bài thơ “Ngắm trăng” của Hồ Chí Minh.
Bài thơ "Ngắm trăng" của Hồ Chí Minh là một tác phẩm đặc sắc thể hiện tình yêu thiên nhiên và phong thái ung dung, lạc quan của Bác ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn. Bài thơ được sáng tác trong thời gian Bác bị giam cầm trong nhà tù của chính quyền Tưởng Giới Thạch. Câu thơ đầu tiên "Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?" thể hiện sự băn khoăn, trăn trở của Bác trước vẻ đẹp của trăng trong hoàn cảnh đặc biệt. Hai câu tiếp theo "Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ" là hình ảnh nhân hóa đầy thi vị. Trăng không chỉ là đối tượng được ngắm nhìn mà còn trở thành người bạn tri âm, chủ động tìm đến nhà thơ trong cảnh tù ngục. Hình ảnh này thể hiện sự đồng điệu giữa tâm hồn Bác và thiên nhiên. Câu thơ cuối cùng "Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ" lặp lại ý thơ ở câu thứ ba, nhấn mạnh sự giao hòa, đồng điệu giữa người và trăng. Bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật với ngôn ngữ giản dị, trong sáng, hình ảnh thơ giàu sức gợi cảm. Qua đó, Bác Hồ đã thể hiện một cách sâu sắc tình yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, lạc quan của mình ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn.