Đoạn trích "Cơm mùi khói bếp" được kể theo ngôi kể thứ ba. Người kể chuyện là người bên ngoài, không tham gia vào câu chuyện, mà chỉ quan sát và thuật lại hành động, suy nghĩ, tâm trạng của các nhân vật, chủ yếu là "anh".
Đoạn trích "Trời rạng từng từng sáng..." là lời người kể chuyện. Điều này được nhận biết qua việc người kể thuật lại hành động của nhân vật ("anh chợt bùi ngùi", "Nhớ ngày xưa còn nhỏ", "anh chạy xuống bếp...", "anh ngủ nướng...") và miêu tả cảm xúc, hồi ức của anh một cách khách quan.
Các câu "Tiếc nuối. Thêm miếng cơm cháy mẹ nấu quá." thuộc kiểu câu đặc biệt. Căn cứ để xác định là vì chúng thiếu các thành phần chính của câu như chủ ngữ và vị ngữ, chỉ có một thành phần biểu đạt cảm xúc, ý nghĩa trọn vẹn.
Chi tiết cuối truyện gợi lên sự ân hận, tiếc nuối và nỗi nhớ da diết của người con đối với mẹ. Nó cho thấy sự thức tỉnh muộn màng về giá trị của tình mẫu tử, của những điều bình dị mà anh đã vô tâm bỏ qua khi còn mẹ.
Bài học rút ra sau khi đọc văn bản là hãy biết trân trọng những giá trị tình thân, những điều bình dị từ cha mẹ khi còn có thể, đừng để đến khi mất đi mới hối tiếc.