Chiến tranh đã qua nhưng nỗi đau còn ở lại

Hoà bình ngày nay không chỉ đơn giản là được đánh đổi bằng máu thịt của cha ông, mà nó còn được đánh đổi bởi nỗi đau của những người ở lại. Đó có thể là những người mẹ có nỗi đau mất con, người vợ với nỗi đau mất chồng, người con mất cha, và cả những người chiến sĩ mất đi đồng đội. Làm sao có thể mường tượng được nỗi đau của người chiến sĩ sống sót và trở về khi chứng kiến được đồng đội cùng sát cánh, cùng sẻ chia bao buồn vui, khó khăn trên chiến trường phải hy sinh. Nỗi đau thể chất sau chiến tranh cũng không là gì so với nỗi đau tinh thần mà những người lính ấy phải gánh chịu, họ nhìn thấy đồng đội mình hy sinh ngay trước mắt nhưng chẳng thể làm được gì. Thế mới hiểu vì sao có những người lính sau chiến tranh bị chấn thương tâm lý, những người không hiểu được nỗi đau ấy của họ sẽ chỉ thấy họ là những người "điên", kẻ "khùng" ngày đêm hô hào có bom, có địch. 
Còn những người mẹ, người vợ, người phụ nữ ở hậu phương ngày đêm mất ăn mất ngủ vì lo cho chồng, cho con. Có người nói mẹ tiễn con lên đường cũng xem như đưa tang con bởi chẳng biết con còn có ngày nào sống sót được mà trở về không. Để con đi thì mất con, những giữ con lại thì mất nước, ở nhà chỉ mong sao cho con được bình an. Chẳng ai mong nhận được câu nói "thay mặt uỷ ban nhân dân" kèm tờ giấy báo tử được gửi về từ chiến trường.