Thơ văn - danh ngôn

Ngày nào em bé cỏn con,
Bây giờ em đã lớn khôn thế này.
Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy,
Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao.
(Ca dao Việt Nam)

Chồng em áo rách em thương,
Chồng người áo gấm xông hương mặc người.
(Ca dao Việt Nam)

i, t (tờ), có móc cả hai.
i ngắn có chấm, t (tờ) dài có ngang;
e, ê, l (lờ) cũng một loài.
ê đội nón chóp, l (lờ) dài thân hơn;
o tròn như quả trứng gà.
ô thì đội mũ, ơ thời thêm râu.

Đây là những câu văn miêu tả các chữ cái được sử dụng trong các bảng cổ động cho Phong trào Bình dân học vụ được Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phát động năm 1945, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm giải quyết giặc dốt, giúp cho mọi người dân ai cũng biết đọc biết viết. Xem chi tiết: Bình dân học vụ là gì?

Chiều thu vàng nắng mờ chầm chậm,
Sông nước mây trôi khách đợi đò.
Đồi núi xa xa hồn thơ đắm,
Chim về tổ ấm gọi líu lo.

Ðồng Ðăng có phố Kỳ Lừa,
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.
Ai lên xứ Lạng cùng anh,
Tiếc công bác mẹ sinh thành ra em (Bõ công bác mẹ sinh thành ra em).
Tay cầm bầu rượu nắm nem,
Mải vui quên hết lời em dặn dò.
Gánh vàng đi đổ sông Ngô,
Đêm nằm tơ tưởng đi mò sông Thương.
Vào chùa thắp một nắm hương (Lên chùa thắp một tuần hương),
Miệng khấn tay vái bốn phương chùa này (Khấn cùng Trời Bụt, bốn phương chùa này).
Em đi tìm bạn anh đây (Tôi đi tìm bạn tôi đây),
Bạn thấy em khó bạn nay chẳng chào (Bạn rày thấy khổ bạn nay không chào).
Chắp tay vái lạy con sào,
Nông sâu đã biết thấp cao đã từng.
Chân đi ba bước lại dừng,
Thương em còn bé chưa từng đi buôn.
Đi buôn có dáng đi buôn,
Đi buôn cau héo cũng buồn cùng chăng?

Hoặc
Thứ nhất thì bầu Chi Lăng,
Thứ nhì cây khế Đồng Đăng Kỳ Lừa.
Ðồng Ðăng có phố Kỳ Lừa,
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.
... ...

Hoặc
Cái cò bay bổng bay cao
Bay qua cửa phủ bay vào Đồng Đăng
Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh.
... ...

Nghe vẻ nghe ve, nghe vè chúc Tết,
Ba mươi mùng Một, năm mới cận kề.
Bao nỗi bộn bề qua năm là hết,
Chờ ăn bánh Tết, bao đỏ liền tay.
Tài lộc vận may không mong cũng đến,
Tình duyên cập bến hạnh phúc đáo gia.
Chúc khắp mọi nhà quanh năm no đủ,
Tiền vô đầy tủ, sự nghiệp vinh quang.
Vui vẻ họ hàng người người phấn khởi,
Học hành tấn tới, khởi sự thành công.
Cho thoả ước mong, muốn gì nguyện ý!

Bài 2:
Nghe vẻ nghe ve, nghe vè chúc Tết,
Đầu năm Tết đến chúc chuyện an vui.
Phui phủi bao xui đi về quá khứ,
Vạn Phúc nhận ngay xuân sang Tết đến.
Vạn Lộc hò reo mau mau về đến,
Phước Tài Lộc Thọ cùng đến muôn nhà.
Bao nỗi chờ mong, bao điều may mắn,
Đều thành sự thật dù ở muôn nơi.

Bài 3:
Nghe vẻ nghe ve, nghe vè Tết đến,
Bạn bè thân mến cùng nhau sum vầy.
Sức khỏe tràn đầy Gia đình hạnh phúc,
Nhà nhà sung túc mừng đón xuân sang.
Một nhành mai vàng bên mâm ngũ quả,
Tiếng cười rộn rã vang khắp mọi nhà.
Đây đó gần xa tiếng cười trẻ nhỏ,
Rộn ràng ngoài ngõ mừng tuổi ông bà.
Kính chúc mẹ cha sống lâu hạnh phúc,
Cháu con xin chúc làm ăn phát tài,
An khang thịnh vượng Vạn sự như ý!

Bài 4:
Ve vẻ vè ve, nghe vè chúc Tết,
Năm cũ đã hết quên hết ưu phiền.
Tiền vô như nước Phước lộc đầy nhà,
Người già vui vẻ, trẻ em chăm ngoan.
An khang, thịnh vượng, Vươn đến tương lai.

Bài 5:
Nghe vẻ nghe ve, nghe vè Tết đến,
Giàu sang trước hết là món bánh chưng.
Sức khỏe dồi dào chào mừng ngày Tết,
Xuân nay lại đến mọi nhà ấm no.
Quên hết âu lo Cùng nhau đón Tết,
Người người cùng đến Chúc Tết cho nhau.
Trao nhau niềm vui Trăm điều hạnh phúc,
Sung túc dài lâu Cầu lộc đầy nhà.
Nhà nhà sum vầy Quây quần bên nhau,
Quên hết khổ đau Đón chào xuân đến.
Một năm mới về Vạn sự An khang.

Bài 6:
Nghe vẻ nghe ve, nghe vè chúc Tết,
Năm cũ đã hết Năm mới bước sang.
Phước Lộc an khang Phú Quý xin chúc,
Mọi người hạnh phúc Sức khỏe dồi dào.
Thâm tình ngọt ngào kết giao bè bạn,
Năm mới sáng lạn công việc dập dồn.
Suy thoái không còn chuyển sang tăng trưởng,
Mọi người sung sướng ổn định đi lên,
Người già bình yên, tiêu tan bệnh tật.
Năm mới lộc phát, tiền bạc dồi dào,
Bao nhiêu ước ao tròn ngay tâm nguyện.
Mở mang thăng tiến cầu mong được ngay,
Những ước mơ say liền tay đạt đến.
Vòng tay thương mến mở rộng bao la,
Bạn bè gần xa một nhà gần gũi.
Phú Quý xin gửi lời chúc đầu năm,
Thầy cô xa xăm ở trong ngoài nước.
Đạt điều nguyện ước Gia đình vui tươi,
Rộn rã tiếng cười tràn đầy hạnh phúc.
Thêm thọ, thêm lộc, viên mãn trọn đời,
Nâng nghiệp trồng người lên tầm cao mới.
Việt Nam chói lọi tiến bước kịp người,
Rạng ngời với đời Lạc Hồng giống Việt.
Ất Mùi đã hết, Bính Thân bước qua,
Rực rỡ muôn hoa đón chào xuân mới.
Phú Quý xin gửi đến khắp muôn nơi,
Hết thảy mọi người An khang hạnh phúc.

v.v..
Xem thêm: Tết nguyên đán là gì?

Nghe vẻ nghe ve, nghe vè cái chợ,
Sớm mai xách rổ đi giáp một vòng.
Hàng hóa mênh mông kêu bằng Chợ Lớn,
Thiên hạ phát ớn là chợ Bình Đông.
Ấm bụng no lòng thì đi Chợ Gạo,
Thiệt là huyên náo là chợ Bến Thành.
Xúm nhau giựt giành là chợ Bến Tranh,
Ăn ở hiền lành đi chợ Thủ Đức.
Tối mò như mực là chợ Gò Đen,
Cẳng bước không quen là chợ Gò Vấp.
Khỏi lo đèn tắt là chợ Gò Dầu,
Sợ má đợi lâu đi chợ Bà Quẹo.
Không chì cũng kéo là chợ Bến Tre,
Chợ mà vắng hoe kêu bằng chợ Đuổi.
Ăn mặn như muối là chợ Cầu Kho,
Nấu nướng khỏi lo là chợ Xóm Củi.
Coi chừng lửa khói là chợ Lái Thiêu,
Vắng mẹ nó kêu là chợ Bến Nghé.
Ai mà đau khổ đi chợ Cầu Thương,
Gục xuống gục lên kêu bằng chợ ế.
Đạp nhằm quỵ té là chợ Cần Chông,
Rượt chạy lòng vòng là chợ Chồm Hổm.
Làm ăn yên ổn là chợ Biên Hòa,
Hay hát dân ca là chợ Phước Lý.
Toàn là thi sĩ là chợ Cần Thơ,
Nó cắn ơ hờ là chợ Rạch Kiến.
Vừa nói vừa nghiến là chợ Cái Răng,
Ăn uống lăng xăng thì là chợ Quán.
Người ưa bàn tán ra chợ Bùng Binh,
Không dính trong mình là chợ Cần Giuộc.
Muốn gặp Trời Phật đi chợ Long Qua,
Phơi lúa mau khô thì đi chợ Đệm.
Rờ êm như nệm là chợ Sài Gòn,
Đàn bà mất chồng xuống chợ Rạch Giá.
Không ăn thịt cá ra chợ Hà Tiên,
Cho người tới biên là chợ Bến Thuế.
Tướng, sĩ, xe, pháo là cái chợ Bàn Cờ,
Vợ bỏ bơ vơ chợ Cầu Ông Lãnh,
Người nào cũng tanh là chợ Cá Quỳnh.
Khỏi lo bần cùng là chợ Phú Quới,
Chưa đi mà tới là chợ Cà Mau.
Muốn được ngọt ngào là chợ Đà Lạt,
Ngứa gãi sột soạt là chợ Hóc Môn,
Nghe kêu hết hồn là chợ Trà Cú.
Xe chạy ngắt ngứ là chợ Gò Công,
Đi giáp một vòng cũng chưa hết chợ.
Thiệt là đáng sợ là cái chợ trời,
Ai biết xin mời tiếp theo vè chợ.

Tháng một là tháng ăn chơi,
Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè.
Tháng tư đong đậu nấu chè,
Ăn Tết Đoan Ngọ trở về tháng năm.
Tháng sáu buôn nhãn bán trâm,
Tháng bảy ngày rằm Xá tội vong nhân.
Tháng tám chơi đèn kéo quân,
Trở về tháng chín chung chân buôn hồng.
Tháng mười buôn thóc bán bông,
Tháng một, tháng chạp nên công hoàn toàn.

Bản 2:
Tháng Giêng là tháng ăn chơi,
Tháng Hai cờ bạc, tháng Ba rượu chè.
Tháng Tư là tháng lè phè,
Tháng Năm, tháng Sáu hội hè vui chơi.
Tháng Bảy là tháng nghỉ ngơi,
Tháng Tám, tháng Chín xả hơi bạn bè.
Tháng Mười, Mười Một xôi chè,
Tháng Chạp cá chép cá mè vớt lên.
Ông Táo dìa trễn mình ên.
Ra Giêng ta lại rầp rềnh vui chơi….

Bản 3:
Tháng giêng ăn Tết ở nhà,
Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè.
Tháng tư đong đậu nấu chè.
Ăn Tết Đoan Ngọ trở về tháng năm,
Tháng sáu buôn nhãn bán trâm,
Tháng bảy ngày rằm Xá Tội Vong Nhân,
Tháng Tám chơi đèn kéo quân,
Trở về tháng chín chung chân buôn hồng.
Tháng mười buôn thóc bán bông,
Tháng một, tháng chạp nên công hoàn toàn.

Bản 4:                
Tháng một là tháng ăn chơi
Tháng hai cờ bạc, tháng ba rượu chè
Tháng tư cày bữa ruộng ra
Tháng năm đóng lại đi chơi với bạn bè
Tháng sáu, tháng bảy nghỉ hè
Tháng tám, tháng chín mùa hè mới xong
Tháng mười, mười một, mười hai
Còn ba tháng nữa thôi nghỉ đông cho rồi.

Bản 5:
Tháng Giêng là tháng ăn chơi,
Ăn chơi một thoáng thế là tháng hai.
Tháng hai là tháng lai rai,
Lai rai một chặp thế là tháng ba.
Tháng ba là tháng la cà,
Là cà một chút thế là tháng tư.
Tháng tư đầu óc âm u,
Lu bù lo học để mà sắp thi.
Tháng năm mới thấy ê chề,
Ôm vở ôm tập ước gì tháng Giêng.

Bản 6:
Tháng Giêng là tháng ăn chơi,
Tháng hai trồng đậu, trồng khoai, trồng cà.
"Tháng hai trồng đậu, thảnh thơi thêm cà",
Tháng ba thì đậu đã già.
Ta đi, ta hái về nhà phơi khô,
Tháng tư đi tậu trâu bò.
Để cho ta lại làm mùa tháng năm,
Sớm ngày đem lúa ra ngâm.
Bao giờ mọc mầm ta sẽ vớt ra.
Gánh đi ta ném ruộng ta,
Đế  khi lên mạ, thì ta nhổ về.
Lấy tiền mượn kẻ cấy thuê,
Cấy xong rồi mới trở về nghỉ ngơi.
Cỏ lúa dọn đã sạch rồi,
Nước ruộng vơi mười, còn độ một hai.
Ruộng thấp đóng một gàu giai,
Ruộng cao thì phải đóng hai gàu sòng.
Chờ cho lúa có đòng đòng,
Bấy giờ ta sẽ trả công cho người.
Bao giờ cho đến tháng mười,
Ta đem liềm hái ra ngoài ruộng ta.
Gặt hái ta đem về nhà,
Phơi khô, quạt sạch ấy là xong công.

Bản 7:
Tháng một là tháng trồng khoai,
Tháng hai trồng đậu, tháng Ba trồng cà.
Tháng Tư cày vỡ ruộng ra,
Tháng Năm làm mạ mưa sa đầy đồng.
Ai ai cùng vợ cùng chồng,
Chồng cầy vợ cấy trong lòng vui thay.
Tháng Bẩy gặt hái đã xong,
Nhờ Trời một mẫu năm nong thóc đầy.
Năm nong thóc đầy em xay em giã,
Trấu ủ phân cám bã nuôi heo.
Sang năm lúa tốt tiền nhiều,
Em đem đóng thuế, đóng siêu cho chàng.
Đói no có thiếp có chàng,
Còn hơn chung đỉnh giầu sang một mình.

Xỉa cá mè,
Đè cá chép,
Chân nào đẹp,
Đi buôn men,
Chân nào đen,
Ở nhà nấu bếp.
(Đồng dao)

Thả đỉa ba ba,
Chớ bắt đàn bà,
Phải tội đàn ông.
Cơm trắng như bông,
Gạo thuyền như nước.
Đổ mắm đổ muối,
Đổ cả hạt tiêu,
Đổ niêu cứt gà,
Đổ phải nhà nào,
Nhà đấy phải chịu.
(Đồng dao)