"Mưa xuân trên biển" của Huy Cận là một bức tranh thủy mặc tuyệt đẹp, được vẽ nên bằng những đường nét tinh tế, giản dị mà đầy sức gợi. Bài thơ không chỉ khắc họa thành công vẻ đẹp của thiên nhiên biển cả trong một ngày mưa xuân mà còn thể hiện niềm vui, sự lạc quan phơi phới của con người lao động.
Mở đầu bài thơ là khung cảnh biển cả trong một ngày mưa xuân. "Mưa xuân trên biển, thuyền yên chỗ/ Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai". Chỉ với vài nét chấm phá, tác giả đã gợi lên một không gian biển cả yên bình, ấm áp. Những chiếc thuyền neo đậu san sát, những mẻ lưới đầy ắp tôm cá là hình ảnh quen thuộc của làng chài ven biển. Nhưng dưới con mắt của Huy Cận, tất cả đều trở nên sống động, rộn ràng hơn bao giờ hết. "Sắm tết, thuyền về dăm khóm đỗ/ Đảo xa thăm thẳm vệt mưa dài". Không khí chuẩn bị đón Tết tràn ngập trên những con thuyền, những khóm đỗ được mang về để làm mứt, làm bánh. Và xa xa, trên những hòn đảo, vệt mưa xuân giăng dài như một dải lụa mờ ảo.
Khổ thơ thứ hai là bức tranh về cuộc sống lao động của người dân vùng biển. "Thuyền đậu thuyền đi hạ kín mui/ Lưa thưa mưa biển ấm chân trời". Những con thuyền vẫn miệt mài ra khơi, bất chấp cơn mưa xuân lất phất. "Chiếc tàu chở đá về bến cảng/ Khói lẫn màu mây tưởng đảo khơi". Hình ảnh chiếc tàu chở đá về bến cảng là một nét chấm phá độc đáo, tạo nên sự tương phản thú vị với khung cảnh thiên nhiên. Khói tàu hòa lẫn với màu mây, tạo nên một bức tranh mờ ảo, hư thực.
Khổ thơ cuối cùng là hình ảnh con người hòa mình vào thiên nhiên. "Em bé thuyền ai ra giỡn nước/ Mưa xuân tươi tốt cá cây buồm". Hình ảnh em bé nô đùa dưới mưa xuân thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa con người với thiên nhiên. "Biển bằng không có dòng xuôi ngược/ Cơm giữa ngày mưa gạo trắng thơm". Câu thơ này không chỉ miêu tả vẻ đẹp của biển cả mà còn thể hiện sự no ấm, hạnh phúc của người dân lao động.
Với bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc, Huy Cận đã vẽ nên một bức tranh biển cả trong mưa xuân vừa thực lại vừa mơ. Bài thơ không chỉ thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của tác giả mà còn là một lời ngợi ca vẻ đẹp của con người lao động.