Câu 1. (0,75 điểm): Đoạn trích trên được viết theo thể nào?
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do. 

Câu 2. (0,75 điểm): Nêu nội dung của đoạn thơ trên.
Đoạn thơ nói về sức mạnh và giá trị thiêng liêng của tiếng mẹ đẻ, tiếng nói Việt Nam. Tiếng nói ấy không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn chứa đựng tình yêu thương, sự gắn bó sâu sắc với quê hương, đất nước và gia đình. Câu thơ cũng nhấn mạnh sự gắn kết giữa con người với tổ tiên, với những giá trị văn hóa và lịch sử thiêng liêng từ thuở sơ sinh cho đến khi trưởng thành.

Câu 3. (0,75 điểm): Nêu hai biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu sau:

“Sơ sinh lòng mẹ dưa nói”
“Hòn thiêng đất nước cũng ngồi bên con.”

• Biện pháp ẩn dụ: "Lòng mẹ" được ẩn dụ như một nguồn cội thiêng liêng của tiếng nói, là nơi truyền cảm hứng yêu thương từ khi sơ sinh.
• Biện pháp nhân hóa: "Hòn thiêng đất nước cũng ngồi bên con" dùng nhân hóa, gợi hình ảnh đất nước, tổ tiên như có sự hiện diện, chăm sóc, bảo vệ con cháu trong từng bước đi của cuộc đời.

Câu 4. (0,75 điểm): Nêu cảm nhận của em về đoạn thơ.
Đoạn thơ thể hiện một cảm giác sâu sắc về sự thiêng liêng của tiếng Việt. Tiếng nói là sợi dây liên kết giữa con người với quê hương, tổ tiên và đất nước. Cảm nhận của tác giả về tiếng mẹ đẻ đầy ấm áp và gắn bó, qua những hình ảnh "sơ sinh lòng mẹ", "hòn thiêng đất nước", ta cảm nhận được sự trân trọng, yêu quý mà tác giả dành cho tiếng Việt. Đoạn thơ mang lại cho người đọc cảm giác về sự trường tồn của tiếng mẹ đẻ, là thứ không chỉ còn trong ký ức mà còn sống động trong từng bước đi của mỗi người, từ khi mới chào đời cho đến suốt cuộc đời.

Câu 5. (1,0 điểm): Viết một đoạn văn (khoảng từ 7-10 câu) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề sống có trách nhiệm trong cuộc sống hiện nay.
Trong cuộc sống hiện nay, sống có trách nhiệm là một yêu cầu rất quan trọng đối với mỗi cá nhân trong xã hội. Đó không chỉ là việc hoàn thành nghĩa vụ với gia đình, bạn bè, mà còn là sự tôn trọng các quyền lợi và lợi ích của cộng đồng, xã hội. Sống có trách nhiệm đòi hỏi mỗi người phải có ý thức đối với hành động của mình, không chỉ nghĩ đến bản thân mà còn phải quan tâm đến những người xung quanh và môi trường sống. Trong công việc, sống có trách nhiệm là làm hết sức mình, tôn trọng thời gian và công sức của người khác. Trong gia đình, đó là việc chăm sóc, yêu thương, quan tâm đến mọi người trong gia đình. Đặc biệt, trong xã hội hiện đại, trách nhiệm còn là việc bảo vệ môi trường, tham gia các hoạt động xã hội, giúp đỡ những người kém may mắn. Một xã hội có trách nhiệm sẽ phát triển bền vững, nơi mà mỗi cá nhân đều góp phần xây dựng, đóng góp và chia sẻ trách nhiệm chung. Vì vậy, sống có trách nhiệm không chỉ là một phẩm chất tốt mà còn là nền tảng vững chắc để xây dựng một xã hội văn minh, thịnh vượng.