I.ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Khi nhận được lệnh trở ra miền bắc để cùng các họa sĩ ngoài Hà Nội chuẩn bị một cái triển lãm ở nước ngoài, thì tất cả tranh và ký họa của tôi vẽ trong mấy năm đã chất lên đầy một cái sạp lán giữa rừng căn cứ. Tôi lọc lấy chỉ độ một phần ba, vậy mà trên đường tôi đi ra, các đồng chí phụ trách các trạm giao liên trên từng chặng từng chặng một, phải thay phiên nhau cử một chiến sĩ của trạm đi theo "thồ" tranh cho tôi.
Hôm đó, đoàn chúng tôi đi qua một vùng trên đất bạn nổi tiếng nhiều biệt kích, lại rất đói, cũng là cái "rốn" của bệnh sốt rét. Chúng tôi được nghỉ lại một ngày để dưỡng sức, lán của nhóm khách đi đường chúng tôi dựng ngay trên đầu một cái lán khác của anh em chiến sĩ trong trạm. Buổi trưa, tôi đang ngồi vẩn vơ ghi mấy cái dáng hòn đá, thân cây trước lán nghỉ của mình, thì trông thấy một người chiến sĩ nước da xam xám và cặp môi thâm sì đang leo mấy bậc dốc từ lán dưới đi lên. Người chiến sĩ đi thẳng đến trước mặt tôi ngồi xuống xem tôi vẽ. Rồi sau mấy câu chuyện làm quen, người chiến sĩ tha thiết thỉnh cầu tôi vẽ cho anh một bức chân dung (*).
Tôi bỗng thấy tự ái. Tôi là một họa sĩ, chứ đâu phải một anh thợ vẽ truyền thần (!) Tôi từ chối khéo bằng cái mặt lạnh lùng. Người chiến sĩ tỏ vẻ phật ý, anh nhìn vào cái mặt lạnh lùng của tôi một thoáng rồi lẳng lặng quay lưng lại tôi, chậm rãi đi xuống dưới những cái bậc dốc.
Sáng hôm sau, chúng tôi lại lên đường. Thật một điều không ngờ, chẳng biết ai xui khiến thế nào mà chính người chiến sĩ trưa hôm qua lại "thồ" tranh cho tôi, chính lại là anh chứ không phải một người nào khác.Thật là phiền cho tôi quá!
Vừa ra khỏi trạm, người dẫn đường đã báo cho khách biết trên dọc đường phải vượt thật nhanh khi leo một con dốc, sau đó là một con suối rất trống trải, đã có một vài đoàn bị bọn biệt kích bắn lén hoặc máy bay thám thính phát hiện. Cái nghề đi đường rừng nó là như vậy, nói một chữ chung chung là đèo, dốc, suối.. nhưng ở thực địa mặt mũi chúng chẳng chỗ nào giống chỗ nào cả. Đi đến quá trưa, chúng tôi gập lưng lại, lội qua một quả núi đất không dốc lắm, mọc đầy cỏ tranh đang trổ bông rất đẹp và lác đác có những hòn đá tai mèo. Những vỉa đá tai mèo mọc lởm chởm giữa cỏ tranh mỗi lúc một dày, và khi quả núi đổ sang sườn dốc bên kia thì chỉ có rặt đá tai mèo đen kịt, chúng tôi vừa thở dốc ra cả bằng mũi, bằng tai, năm ngón tay bịt chặt lấy chỏm đầu từng hòn đá một mà lần xuống.
Ác thay cái bãi đá tai mèo nằm giữa khúc suối dưới chân núi. Có lẽ nó rộng đến năm trăm thước. Con suối chảy đến đấy thì phình rộng ra chảy lênh láng và réo lên ầm ầm trên một cái nền đá lởm chởm. Tuy đã được nghỉ một ngày nhưng sau khi leo qua được quả núi thì tôi đã thấm mệt. Tôi dò dẫm đi giữa khúc suối một cách vất vả quá, cứ dần dần bị tụt lại sau. Rồi chân tôi tự nhiên bị sỉa xuống một hẻm đá ngầm dưới nước. Tôi giơ hai tay lên trời chới với...
Người chiến sĩ "thồ" tranh cho tôi đang đi phía trước, cách một quãng khá xa, vội vã quay lộn lại. Nếu anh không đến kịp có lẽ là tôi bị dòng suối cuốn đi. Anh cởi chiếc ba lô sau lưng cho tôi, khoác vào trước ngực mình. Anh đỡ lấy tôi, giúp tôi rút cái chân lên. Rồi dìu tôi đi. Tôi thở dốc. Mồ hôi vã ra như tắm. Hai mắt đổ đom đóm. "Đồng chí cố gắng lên - Người chiến sĩ vừa đi vừa động viên tôi - Tôi dìu đồng chí đi nhanh qua bên kia suối sẽ nghỉ. Nếu thằng L.19 đến, chúng mình cứ ngồi xuống. Nó chẳng thấy gì cả đâu!".
Tôi không đủ sức theo kịp đoàn được nữa. Qua bên kia suối, người chiến sĩ lấy dầu con hổ bóp chân cho tôi, lúc ngồi nghỉ. Rồi bắt đầu từ đó, chỉ có hai người, anh và tôi, đi trong rừng. Tôi chỉ có thể đi người không. Người chiến sĩ vừa phải "thồ" đống tranh của tôi sau lưng (to và nặng gấp đôi một cái ba lô bình thường của khách đi đường) lại vừa phải mang thêm chiếc ba lô riêng của tôi trước ngực. Có lẽ tất cả đến sáu bảy chục cân. Mà người chiến sĩ có khỏe mạnh gì cho cam!
Tôi không nói thì chắc các bạn cũng biết, ngay từ lúc người chiến sĩ đến gặp tôi để nhận mang cái bó tranh, tôi đã khó xử đến thế nào? Thế mà bây giờ, trên dọc đường, không những riêng cái đống tài sản của tôi mà cả chính tôi cũng đã trở thành một gánh nặng cho anh. Xưa nay tôi vẫn cho mình là một kẻ cũng biết tự trọng, và cũng biết suy nghĩ. Giá người chiến sĩ tỏ thái độ lạnh nhạt hoặc mặc xác tôi nằm lại một mình, tập tễnh đi một mình giữa rừng, thì tôi cũng thấy là cái lẽ phải. Xưa nay tôi vẫn quan niệm rằng: Sống ở đời, cho thế nào thì nhận thế ấy. Cái cách cư xử của người chiến sĩ đối với tôi chỉ có thể giải thích bằng lòng độ lượng. Độ lượng? Thế nhưng tôi nhiều tuổi hơn? Tôi lại là một họa sĩ có tên tuổi? Xưa nay tôi chỉ mới thấy lòng độ lượng của kẻ trên đối với người dưới. Bây giờ đây thì chính tôi, một kẻ bề trên, đang được một người dưới tỏ ra độ lượng với mình.
Tối ngày hôm đó, hai chúng tôi phải ngủ lại nửa đêm giữa rừng. Người chiến sĩ mắc võng cho tôi nằm rồi ôm súng ngồi gác bên cạnh. Nhưng làm sao mà ngủ được? Tôi đến ngồi bên anh, trên một phiến đá. Rừng đêm tối mò và đầy hăm dọa. "Tôi xin lỗi đồng chí về cái việc hôm qua.. - tôi nói khẽ bên tai anh - Đến mai, thế nào tôi cũng phải vẽ đồng chí. Một bức, thật đẹp!".
( Trích truyện ngắn Bức tranh, Nguyễn Minh Châu)
Văn học trong nhà trường, NXB Văn học, 2010, tr. 40-43)
(*)Gia đình người chiến sĩ ngoài Bắc không hiểu vì sao lại nghe tin anh đã hi sinh. Không tiện đường gửi thư cũng như không có hiệu chụp ảnh,anh muốn nhờ người họa sĩ vẽ cho mình một bức chân dung để gửi về quê nhà báo tin cho gia đình biết mình vẫn còn sống.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1.Xác định ngôi kể của người kể chuyện.
Câu 2.Chỉ ra các sự kiện chính trong đoạn trích.
Câu 3.Đoạn văn sau sử dụng ngôn ngữ thân mật hay ngôn ngữ trang trọng? Vì sao?
"Đồng chí cố gắng lên - Người chiến sĩ vừa đi vừa động viên tôi - Tôi dìu đồng chí đi nhanh qua bên kia suối sẽ nghỉ. Nếu thằng L.19 đến, chúng mình cứ ngồi xuống. Nó chẳng thấy gì cả đâu!".
Câu 4.Nêu đặc điểm tính cách của nhân vật người chiến sĩ "thồ" tranh được miêu tả trong đoạn trích.
Câu 5.Qua đoạn trích, anh/chị hãy rút ra một bài học một bài học có ý nghĩa nhất cho bản thân về cách ứng xử với mọi người xung quanh. Lí giải vì sao.
II.VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích sự thay đổi thái độ, tâm trạng của nhân vật"tôi"trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm)
Có người yên tâm sống trong những hàng rào vây kín. Có người lại luôn tìm cách vượt rào.
Từ gốc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề trên.
Bằng cách nhấp vào Đăng nhập, bạn đồng ý Chính sách bảo mật và Điều khoản sử dụng của chúng tôi. Nếu đây không phải máy tính của bạn, để đảm bảo an toàn, hãy sử dụng Cửa sổ riêng tư (Tab ẩn danh) để đăng nhập (New Private Window / New Incognito Window).
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1: Xác định ngôi kể của người kể chuyện.
Ngôi kể của người kể chuyện trong đoạn trích là ngôi kể "tôi" (ngôi thứ nhất). Người kể xưng "tôi" và kể lại những sự việc, cảm xúc của chính mình trong chuyến hành quân qua rừng.
Câu 2: Chỉ ra các sự kiện chính trong đoạn trích.
Các sự kiện chính trong đoạn trích bao gồm:
Nhân vật "tôi" nhận lệnh ra miền Bắc để chuẩn bị triển lãm, mang theo tranh và ký họa.
Nhân vật "tôi" gặp một người chiến sĩ, người này xin được vẽ chân dung.
Nhân vật "tôi" từ chối yêu cầu vẽ chân dung của người chiến sĩ, nhưng sau đó người chiến sĩ lại tiếp tục "thồ" tranh cho "tôi".
Trong quá trình hành quân, nhân vật "tôi" bị ngã xuống suối, và người chiến sĩ đã giúp đỡ, dìu "tôi" vượt qua khó khăn.
Cuối cùng, nhân vật "tôi" cảm thấy tự ái và nhận ra lòng độ lượng của người chiến sĩ, quyết định sẽ vẽ bức chân dung cho anh.
Câu 3: Đoạn văn sau sử dụng ngôn ngữ thân mật hay ngôn ngữ trang trọng? Vì sao?
Đoạn văn sử dụng ngôn ngữ thân mật, bởi vì trong đó có sự giao tiếp giữa hai người chiến sĩ với nhau một cách gần gũi, sử dụng các từ ngữ như "đồng chí", "mình", "cứ ngồi xuống". Cách nói này thể hiện sự quan tâm, động viên, không có sự rào cản của hình thức hay nghi thức, mà thay vào đó là sự thân tình, giản dị trong giao tiếp.
Câu 4: Nêu đặc điểm tính cách của nhân vật người chiến sĩ "thồ" tranh được miêu tả trong đoạn trích.
Tính cách của người chiến sĩ "thồ" tranh thể hiện rõ sự độ lượng, hi sinh và tận tụy. Anh là người không màng đến bản thân, luôn quan tâm và giúp đỡ "tôi" trong hoàn cảnh khó khăn. Dù là một người dưới, anh vẫn thể hiện sự kiên nhẫn, đồng cảm, không một lời trách móc hay phàn nàn, mà luôn động viên và giúp đỡ "tôi" vượt qua gian khó. Hành động của anh còn thể hiện một lòng nhân ái, sẵn sàng hỗ trợ đồng đội, dù là trong điều kiện vất vả, khó khăn.
Câu 5: Qua đoạn trích, anh/chị hãy rút ra một bài học có ý nghĩa nhất cho bản thân về cách ứng xử với mọi người xung quanh. Lí giải vì sao.
Bài học tôi rút ra từ đoạn trích là lòng độ lượng và sự chia sẻ. Trong cuộc sống, mỗi người đều có những lúc khó khăn, thử thách. Tuy nhiên, thay vì nhìn vào những yếu tố cá nhân, việc giúp đỡ người khác bằng sự chân thành, không kỳ thị hay tính toán sẽ tạo ra những mối quan hệ gắn kết, nhân văn. Tính độ lượng không chỉ giúp ích cho người khác mà còn giúp ta hoàn thiện bản thân, học được cách cảm thông và chia sẻ trong cuộc sống.
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích sự thay đổi thái độ, tâm trạng của nhân vật "tôi" trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Trong đoạn trích, thái độ và tâm trạng của nhân vật "tôi" thay đổi rất rõ rệt. Ban đầu, khi người chiến sĩ yêu cầu "tôi" vẽ một bức chân dung, nhân vật "tôi" cảm thấy tự ái và có chút coi thường, nghĩ rằng mình không phải là "thợ vẽ" mà chỉ là một họa sĩ chuyên nghiệp. Tâm trạng này thể hiện qua việc "tôi" từ chối yêu cầu của người chiến sĩ một cách lạnh lùng. Tuy nhiên, khi gặp hoàn cảnh khó khăn trong rừng, bị vấp ngã và sắp bị cuốn trôi trong dòng suối, người chiến sĩ lại là người cứu giúp "tôi". Hành động cứu sống và giúp đỡ tận tình của người chiến sĩ khiến "tôi" cảm thấy vô cùng áy náy và tự nhận thấy mình đã sai khi đánh giá thấp anh trước đó. Tâm trạng "tôi" chuyển từ tự ái, tự cao sang sự cảm phục và nhận ra giá trị của lòng độ lượng, sự hy sinh của người chiến sĩ. Kết thúc, "tôi" quyết định sẽ vẽ bức tranh cho anh như một cách để bày tỏ lòng biết ơn.
Câu 2 (4,0 điểm)
Có người yên tâm sống trong những hàng rào vây kín. Có người lại luôn tìm cách vượt rào. Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề trên.
Trong cuộc sống, mỗi người đều có những lựa chọn khác nhau về con đường mình sẽ đi, và một trong những lựa chọn quan trọng nhất là có sống trong "hàng rào vây kín" hay dám "vượt rào". "Hàng rào" ở đây không chỉ là những vật thể cụ thể mà nó còn tượng trưng cho những giới hạn, những khuôn phép mà xã hội, gia đình, hay thậm chí chính bản thân chúng ta đặt ra. Đối với một bộ phận người trẻ, "hàng rào" có thể là sự an toàn, là những con đường đã được xác định sẵn mà họ không muốn mạo hiểm bước ra ngoài.
Có thể thấy, những người sống trong "hàng rào vây kín" thường chọn sự an toàn, không muốn mạo hiểm. Họ cảm thấy yên tâm khi theo một lối mòn, sống theo những gì xã hội đã vạch sẵn. Việc này giúp họ tránh được sự bất ổn, nhưng đồng thời cũng hạn chế khả năng phát triển, làm cho họ không thể bứt phá khỏi những giới hạn của bản thân. Chẳng hạn, khi phải đối diện với khó khăn hay thử thách, những người sống trong vùng an toàn thường thiếu tự tin, dễ dàng từ bỏ.
Ngược lại, những người trẻ dám "vượt rào" là những người luôn khao khát khám phá, tìm kiếm cơ hội và dám chấp nhận thử thách. Họ hiểu rằng, để đạt được thành công, đôi khi cần phải dám bước ra khỏi vùng an toàn, đối diện với những khó khăn và thất bại. Những người này không sợ sai lầm, họ coi thất bại là một phần không thể thiếu trong hành trình trưởng thành. Chính nhờ những thử thách đó, họ mới có thể học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và dần dần hoàn thiện bản thân.
Tuy nhiên, việc dám "vượt rào" không có nghĩa là phải mạo hiểm một cách vô thức. Đôi khi, sự dũng cảm cần đi kèm với sự suy nghĩ và tính toán hợp lý. Nếu không, việc vượt qua những rào cản mà không chuẩn bị sẽ dẫn đến những kết quả không mong muốn. Hơn nữa, không phải lúc nào cũng cần phải ra ngoài "hàng rào". Đôi khi, việc chọn cách sống trong sự ổn định và an toàn cũng là một lựa chọn sáng suốt, nhất là khi chúng ta cần tập trung vào mục tiêu dài hạn.
Tóm lại, sự lựa chọn giữa sống trong "hàng rào vây kín" hay dám "vượt rào" phụ thuộc vào cá nhân và hoàn cảnh. Mỗi người cần phải nhận thức được điểm mạnh và điểm yếu của mình để đưa ra quyết định đúng đắn. Tuy nhiên, tôi cho rằng việc dám vượt rào, thử thách bản thân sẽ giúp mỗi người trẻ phát triển, trưởng thành và sống một cuộc đời đầy ý nghĩa.
Hôm nay bạn thế nào? Hãy nhấp vào một lựa chọn, nếu may mắn bạn sẽ được tặng 50.000 xu từ Lazi
| Vui | Buồn | Bình thường |
AI Chat
Xem thêm 
Thưởng th.04.2026
Bảng xếp hạng
