ĐỀ SỐ 05: TẠM BIỆT NHÉ NHỮNG NGÀY XƯA THƯƠNG MẾN

Câu 1. Thể thơ của văn bản là thể thơ tự do. (Dễ dàng nhận thấy số câu và số chữ trong mỗi dòng không cố định).

Câu 2. Nhân vật “ta” đã tái hiện những điều sau về “những ngày xưa thương mến”:

• Những tháng năm hồn nhiên, vô tư: Tuổi thơ đẹp nhất với những hoạt động vui chơi dưới bầu trời sao, không phải lo nghĩ, chỉ hồn nhiên ca hát.
• Kỷ niệm về tuổi học trò: Trang lưu bút còn lưu giữ mùi mực thơm và nét chữ vẹn nguyên, gợi nhớ về những năm tháng học trò đầy kỷ niệm.
• Mối tình đầu ngây thơ: Một tình cảm trong sáng, đẹp đẽ như giấc mơ với hình ảnh người bạn gái có nụ cười chúm chím.
• Sự rụt rè và tiếc nuối: Kỷ niệm về việc hái hoa tím nhưng không dám trao, để rồi giờ đây trở thành sự tiếc nuối về sự vụng dại của bản thân.
• Sự trân trọng và chấp nhận: Dù có những tiếc nuối, nhân vật "ta" vẫn giữ gìn tất cả trong tâm, không hề oán hận hay nghi ngờ, mà chọn cách sống vô tư như trong truyện cổ tích.

Câu 3. Hiệu quả của phép điệp "Tạm biệt nhé những ngày xưa thương mến" ở câu mở đầu và câu kết của bài thơ:

• Tạo sự bao trùm và khép lại cảm xúc: Câu điệp lặp lại như một lời chào tạm biệt dứt khoát nhưng vẫn đầy luyến tiếc, bao trùm toàn bộ bài thơ và khép lại những dòng cảm xúc về quá khứ.
• Nhấn mạnh sự trân trọng và lưu luyến: Việc lặp lại cụm từ "những ngày xưa thương mến" càng khắc sâu trong lòng người đọc tình cảm yêu mến, trân trọng những kỷ niệm đẹp đẽ đã qua của nhân vật "ta".
• Gieo vần và tạo nhịp điệu: Phép điệp góp phần tạo nên âm điệu nhẹ nhàng, da diết cho bài thơ, thể hiện dòng chảy cảm xúc bồi hồi, xúc động.
• Thể hiện sự trưởng thành và chấp nhận: Ở cuối bài, lời tạm biệt mang một sắc thái khác, không chỉ là sự luyến tiếc mà còn là sự chấp nhận và bước tiếp vào tương lai, trân trọng những gì đã qua như một phần đẹp đẽ của cuộc đời.

Câu 4. Những dòng thơ sau đây gợi cho em suy nghĩ về:

• Sức mạnh của ký ức: Những kỷ niệm đẹp đẽ sẽ mãi mãi sống trong trái tim mỗi người, trở thành một phần không thể thiếu của hành trang cuộc sống.
• Thái độ sống tích cực: Dù có những nuối tiếc hay những điều không trọn vẹn trong quá khứ, điều quan trọng là học cách chấp nhận, không dằn vặt hay oán hận.
• Sự vô tư và lạc quan: Giữ cho trái tim thanh thản, không hoài nghi, để có thể sống một cuộc đời an nhiên, tự tại như trong những câu chuyện cổ tích.
• Giá trị của những trải nghiệm đã qua: Những "ngày xưa thương mến" dù đã qua nhưng vẫn là nguồn sức mạnh tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn và định hình nên con người hiện tại.

Câu 5. Là một học sinh cuối cấp THCS, chắc hẳn em cũng có rất nhiều cảm xúc khi sắp phải “tạm biệt những ngày xưa thương mến” của chính mình ở mái trường này. Em có thể chia sẻ những cảm xúc như sau:

"Thời gian trôi thật nhanh, mới ngày nào còn bỡ ngỡ bước chân vào cổng trường THCS, vậy mà giờ đây đã sắp phải nói lời tạm biệt. Trong lòng em lúc này là một hỗn hợp nhiều cảm xúc khó tả. Có chút bồi hồi, xao xuyến khi nghĩ về những năm tháng tươi đẹp đã qua, những kỷ niệm vui buồn cùng thầy cô, bạn bè dưới mái trường thân yêu này. Em luyến tiếc những giờ học sôi nổi, những buổi vui chơi sau giờ học, những kỷ niệm nghịch ngợm mà giờ nghĩ lại chỉ thấy buồn cười.

Nhưng bên cạnh đó, em cũng cảm thấy háo hức và mong chờ những thử thách mới ở cấp học cao hơn. Tạm biệt mái trường THCS là một bước ngoặt quan trọng, mở ra một chân trời kiến thức và những cơ hội mới. Em biết ơn thầy cô đã tận tình dạy dỗ, trang bị cho em những kiến thức và kỹ năng cần thiết. Em cũng trân trọng tình bạn đẹp đẽ đã có trong suốt những năm tháng qua.

Khoảnh khắc tạm biệt này thật thiêng liêng, nó đánh dấu sự trưởng thành và khép lại một giai đoạn quan trọng trong cuộc đời em. Em sẽ giữ mãi những kỷ niệm đẹp này trong tim và lấy đó làm động lực để bước tiếp trên con đường tương lai."

ĐỀ SỐ 06: GIÓ LÀO CÁT TRẮNG

Câu 1. Nhân vật trữ tình trong đoạn trích là người con của vùng đất gió Lào cát trắng. (Thể hiện qua cách xưng "tôi" và những trải nghiệm, tình cảm gắn bó sâu sắc với vùng đất này).

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả hình ảnh cát, gió trong đoạn thơ sau:

• Gió: gió bỏng, gió Lào quạt lửa, gió làm chín lừ da mặt.
• Cát: cát khô cằn, cát làm bàn chân rát bỏng, mảnh đất cằn.

Câu 3. Biện pháp nhân hóa trong hai câu thơ sau:

• "Cuộc đời tôi có cát chở che": Biện pháp nhân hóa ở từ "chở che". Cát vốn là vật vô tri vô giác nhưng được gán cho hành động "chở che" như một người mẹ bao bọc, bảo vệ đứa con.
• "Khi đánh giặc cát lại làm công sự": Biện pháp nhân hóa ở cụm từ "lại làm công sự". Cát được nhân hóa, mang chức năng của một công sự, một vật dụng có ý thức phục vụ cho mục đích chiến đấu của con người.

Tác dụng:

• Tăng tính biểu cảm và gợi hình: Biện pháp nhân hóa làm cho hình ảnh cát trở nên sống động, gần gũi và có hồn hơn. Nó thể hiện sự gắn bó mật thiết, sự nương tựa của nhân vật trữ tình vào cát.
• Thể hiện vai trò đặc biệt của cát: Cát không chỉ là một yếu tố khắc nghiệt của tự nhiên mà còn là người bạn đồng hành, là nơi che chở, bảo vệ trong cuộc sống và trong chiến tranh.
• Khẳng định tình yêu và sự gắn bó sâu sắc với quê hương: Việc nhân hóa cát như một người bạn, một người che chở thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng và sự hòa mình của nhân vật trữ tình với quê hương dù nơi đó có khắc nghiệt.

Câu 4. Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện trong đoạn trích:

Đoạn trích thể hiện một tình cảm sâu sắc và phức tạp của nhân vật trữ tình đối với quê hương "gió Lào, cát trắng":

• Sự gắn bó máu thịt: Nhân vật trữ tình sinh ra và lớn lên giữa gió Lào cát trắng, thấm nhuần sự khắc nghiệt của nó từ lời ru của mẹ đến những trải nghiệm trong chiến tranh.
• Sự chấp nhận và thích nghi: Dù phải đối mặt với những khó khăn, gian khổ ("gió Lào khắc nghiệt", "cát sạn hàm răng", "đào hầm dưới bom đạn"), nhân vật vẫn kiên cường sống và chiến đấu.
• Tình yêu thương sâu sắc: Dù có những lúc "chẳng bằng lòng" với sự khắc nghiệt của cát và gió, nhưng sâu thẳm trong lòng, nhân vật vẫn yêu thương, trân trọng vùng đất này ("Cát khô cằn ở mãi hoá yêu thương").