Bốn câu thơ đầu trong bài Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan đã vẽ nên bức tranh thiên nhiên và con người nơi đèo ngang vừa rộng lớn, vừa hiu quạnh. Giữa không gian núi non hùng vĩ, bát ngát “bóng xế tà” phủ xuống, khung cảnh trở nên mênh mang, tĩnh lặng. Núi tiếp núi, cây chen đá, lá chen hoa, thiên nhiên như đang vận động mà vẫn gợi sự hoang sơ, hoang vắng. Trong khung cảnh ấy, thấp thoáng bóng dáng con người xuất hiện qua hình ảnh “lom khom dưới núi, tiều vài chú” và “lác đác bên sông, chợ mấy nhà”. Những từ láy “lom khom”, “lác đác” cho thấy con người xuất hiện ít ỏi, nhỏ bé, rải rác trong bức tranh rộng lớn của thiên nhiên. Qua bức tranh ấy, ta cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên Đèo Ngang: vừa hùng vĩ, vừa hiu hắt, và cả sự vắng lặng của cuộc sống nơi đây. Đồng thời, cảnh vật và con người được miêu tả như tô đậm thêm nỗi buồn, sự cô đơn trong tâm hồn nhà thơ.