Dưới đây là gợi ý làm bài dựa trên đoạn thơ Mùa thu và mẹ (Lương Đình Khoa).

Câu 1. Thể thơ và phương thức biểu đạt
- Thể thơ: Thơ tự do (không ràng buộc về nhịp, số chữ, khuôn khổ câu chữ).
- Phương thức biểu đạt: trữ tình – biểu cảm, kết hợp miêu tả hình ảnh người mẹ với thể hiện cảm xúc, tình cảm của tác giả.

Câu 2. Những câu thơ miêu tả hình ảnh người mẹ
- Mẹ gom lại từng trải chín trong vườn
- Rồi rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ
- Có ngọt ngào năm tháng mẹ chắt chiu
- Giọt mồ hôi rơi trong chiều của mẹ
- Đôi vai gầy nghiêng nghiêng!
- Mẹ trở mình trong tiếng họ thao thức
- Sương vô tình đậu trên mắt rưng rưng!

Câu 3. Tác dụng của các từ láy
- Nghiêng nghiêng: từ láy thể hiện sự vận động nhẹ nhàng, sự nâng đỡ manh mảnh của cơ thể mẹ, gợi cảm giác dịu dàng và sự bất động ở một bên vai khi đỡ đần gia đình.
- Rưng rưng: từ láy diễn tả sự xúc động mạnh mẽ nơi đôi mắt, gợi cảm xúc đắng cay xen lẫn hương vị nước mắt; làm tăng tính chân thật, sự cảm thông và sự da diết của tình mẹ.
- (Nếu bạn cho rằng “lặng im” là từ ghép láy/stylistic âm điệu, nó cũng góp phần gợi không gian yên tĩnh và cảm giác nghỉ ngơi trước nỗi niềm.)

Câu 4. Theo em, ở khổ thơ đầu, vị ngọt ngào được tạo nên bởi điều gì?
Vị ngọt ngào đến từ sự chăm sóc, hi sinh và tình yêu thương của mẹ. Những trái cây trong vườn (na, hồng, ổi, thị) tượng trưng cho thành quả của lao động mẹ và sự chăm chút qua nhiều năm tháng, tạo nên cảm giác ấm áp, ngọt ngào của tình mẹ khi nhìn lại.

Câu 5. Nhận xét về tình cảm của tác giả thể hiện trong bài thơ
Tình cảm của tác giả dành cho mẹ được thể hiện bằng sự tri ân sâu sắc và sự cảm thông chân thành. Ông nhấn mạnh sự chăm sóc, vất vả và hy sinh của người mẹ qua hình ảnh lao động ngoài vườn, những giọt mồ hôi chiều tà, đôi vai gầy và sự thao thức khi đêm về. Bằng cách so sánh mùa thu với hình ảnh mẹ, tác giả gợi lên một cảm xúc dịu nhẹ, ấp áp và bùi ngùi. Lời thơ vừa thể hiện sự biết ơn, vừa khắc họa sự kiên cường của người mẹ và tình cảm người con dành cho mẹ, một tình cảm vừa gần gũi vừa sâu sắc, không lời lẽ sáo mộng mà mang tính thấm thía và thật giản dị. Tổng thể, bài thơ gửi gắm một niềm kính trọng và yêu thương vô bờ đối với người mẹ đã dành cả đời cho gia đình.