10 kiểu ví dụ về hoán dụ:

++Lấy một bộ phận để gọi toàn thể:

VD Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức nhười sỏi đá cũng thành công

(Hoàng Trung Thông)

"Bàn tay";người lao động

Hay:

Một trái tim lớn lao đã từ giã cuộc đời

Một khối óc lớn đã từng sống

(Xuân Diệu)

"một trái tim","một khối óc" để chỉ cả "con người"

Hay:

Áo nâu cùng với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

"áo nâu" là chỉ người nông thôn

"áo xanh" là chỉ người công nhân ở thành thị

++Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng

Vì sao trái đất nặng ân tình

Nhắc mãi tên người :Hồ Chí Minh

"trái đất"nhân loại

++Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật có dấu hiệu

VD:Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

"áo chàm ":đồng bào miền Bắc

Hay:

Sen tàn,đông lại nở hoa

Sầu dài, ngày ngắn,đông đà sang xuân

"sen":mùa hạ,"cúc":mùa hạ

++Lấy cái cụ thể đẻ gọi cái trừu tượng:

VD:Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

"một cây" :số lượng ít,đơn lẻ;"ba cây":số lượng nhìu

Mấy Vd khác:

Vì lợi ích mười năm phải chồng cây

Vì lợi ích trăm năm phải chồng người

Hay:

Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú cháu

Gặp nhau hành bè

"đổ máu":chết

Hay:

Súng bên súng,đầu sát bên đầu