Ngư ông đắc lợi là gì? Trai cò đánh nhau, ngư ông đắc lợi - Bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi

Ngư ông đắc lợi là một câu thành ngữ chỉ việc ngư ông được hưởng lợi từ việc hai con vật là con trai và con cò đánh nhau, trong khi chúng đánh nhau thì ông lão làm nghề chài lưới đã bắt được cả hai con mang về làm thịt một cách dễ dàng, qua đó nghĩa bóng muốn nói việc hai bên (hoặc 2 người) tranh giành xung đột nhau thì chỉ có lợi cho bên thứ ba (hoặc người thứ 3).



Câu đầy đủ của thành ngữ này theo tiếng Hán là: bạng duật tương trì, ngư ông đắc lợi, dịch ra tiếng Việt: Trai và cò đánh nhau, ngư ông hưởng lợi.
Trong đó:
- Bạng: con trai, thuộc loài sò hến, nhưng lớn, nhiều thịt.
- Duật: con cò, giống chim mỏ dài, cổ cao, lưng màu tro, lông trắng ở ngực và bụng, thường ở ngoài đồng, ăn các loài sò, hến, hay cá nhỏ.
- Ngư ông: người đàn ông làm nghề chài lưới, đánh bắt cá.
- Đắc lợi: được hưởng lợi.

Điển tích
Vào thời Xuân Thu Chiến Quốc, hai nước Yên và Triệu thường xung đột giao tranh. Chiến tranh giữa 2 nước kéo dài từ năm này sang năm khác, khiến nhân lực và tài nguyên của 2 nước bị suy kiệt dần.
Một người nước Yên tên là Tô Đại (anh của Tô Tần) tới yết kiến vua nước Yên là Huệ Vương, tâu rằng:
- Trên đường đi tới đây, tôi đi ngang qua bờ sông Dịch Thủy, thấy một con trai đang há miệng phơi nắng. Lúc đó một con cò đáp xuống, thấy thịt trai có vẻ ngon, thò mỏ mổ vào thịt trai, con trai lập tức khép chặt miệng lại, kẹp cứng mỏ cò. Hai con trì níu nhau một hồi lâu.
Con cò bảo:
- Hôm nay mày không há miệng ra, ngày mai mày không há miệng ra, mày sẽ chết đói.
Con trai đáp:
- Hôm nay mày không rút được mỏ ra, ngày mai mày cũng không rút được mỏ ra, mầy cũng sẽ chết đói.
Hai con tiếp tục trì kéo nhau, không con nào chịu buông tha con nào.
Một lão ngư đi ngang trông thấy mỉm cười thích chí. Thò tay túm bắt cả 2 con: trai và cò, đem về nhà làm thịt, nấu chung một nồi, gia đình ngư ông được một bữa ăn ngon lành.
Hiện nay, nước Triệu đang muốn đánh và thôn tính nước Yên; nước Yên cũng không chịu thua đang chuẩn bị đánh lại. Hai nước cứ tiếp tục đánh nhau, khiến dân chúng hai nước điêu linh khổ sở, người và tài nguyên thiệt hại, chẳng khác chi hai con trai và cò trì kéo lẫn nhau.
Tôi e rằng nước Tần hùng mạnh kia sẽ đóng vai ngư ông, chờ 2 nước Yên và Triệu không còn đủ sức tự vệ nữa thì đem quân thôn tính của 2 nước.
Vua Yên Huệ Vương cho là lời nói của Tô Đại rất xác đáng, giật mình tỉnh ngộ, khen thưởng Tô Đại là người thấy xa biết rộng, rồi cử Tô Đại làm sứ giả, đi qua nước Triệu giảng hòa, bãi việc chiến tranh.