Tác phẩm sử dụng ngôi kể thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, gọi tên nhân vật bằng tên riêng (Tràng, bà cụ Tứ, thị,...) và xưng "hắn", "anh ta", "bà",...

Tác dụng:

• Giúp người kể có thể tự do di chuyển, bao quát toàn bộ câu chuyện, từ cảnh đói khát, tang thương của xóm ngụ cư cho đến diễn biến tâm lí của từng nhân vật.

• Đảm bảo tính khách quan, chân thực cho câu chuyện. Sự việc được kể lại một cách tự nhiên, đúng như những gì đã xảy ra.

Điểm nhìn trần thuật linh hoạt: Tác giả không chỉ đứng ngoài quan sát mà còn nhập vào bên trong tâm lí của nhân vật để kể.

• Điểm nhìn của Tràng: Người kể chuyện đi sâu vào suy nghĩ, cảm xúc của Tràng khi có vợ. Niềm vui, sự bối rối, lo âu và cả hạnh phúc của Tràng khi có vợ được miêu tả rất chân thực.

• Điểm nhìn của bà cụ Tứ: Người kể thể hiện rõ sự ngạc nhiên, băn khoăn, tủi phận, rồi lại vui mừng và tin tưởng của bà khi con trai "nhặt" được vợ.

Tác dụng: Sự linh hoạt của điểm nhìn giúp câu chuyện không chỉ là sự tái hiện hiện thực khách quan mà còn trở thành câu chuyện của nội tâm. Người đọc có thể thấu hiểu sâu sắc hơn tâm trạng, cảm xúc của từng nhân vật trong tình huống éo le.

Mạch truyện phát triển theo diễn biến tâm lí của nhân vật: Câu chuyện không chỉ xoay quanh sự việc mà còn đi sâu vào những thay đổi trong nhận thức và cảm xúc của Tràng, bà cụ Tứ.

• Từ ngạc nhiên đến chấp nhận: Câu chuyện bắt đầu với sự ngỡ ngàng của dân xóm ngụ cư và của chính Tràng, sau đó là sự ngạc nhiên, băn khoăn của bà cụ Tứ.

• Từ tủi hổ đến hạnh phúc: Mạch truyện sau đó chuyển sang niềm hạnh phúc thầm kín của Tràng và sự đồng cảm, chấp nhận của bà cụ Tứ.

• Từ hiện thực đói khổ đến hy vọng: Bữa cơm ngày đói với cháo cám, và đặc biệt là chi tiết Tràng nhớ về hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng đã mở ra một tương lai tươi sáng hơn.

Tác dụng: Cách xây dựng mạch truyện này giúp người đọc cảm nhận được sự chuyển biến của các nhân vật. Từ đó, làm nổi bật giá trị nhân đạo, niềm tin vào sự sống và hạnh phúc của con người.

Giọng điệu kể chuyện thay đổi linh hoạt, phù hợp với từng đoạn truyện:

• Giọng kể trầm buồn, xót xa, thương cảm: Giọng điệu này thể hiện rõ khi miêu tả cảnh nạn đói, những người đói vật vờ như những "bóng ma", tiếng quạ kêu thê thiết.

• Giọng kể mộc mạc, giản dị, tự nhiên: Giọng điệu này thể hiện rõ trong lời kể về cuộc sống thường ngày của người dân lao động và lời đối thoại của các nhân vật.

• Giọng kể lạc quan, tin tưởng: Giọng điệu này cất lên khi miêu tả niềm hạnh phúc của Tràng, bà cụ Tứ và đặc biệt là chi tiết kết thúc, thể hiện niềm hy vọng vào tương lai.

Tác dụng: Sự kết hợp hài hòa của các giọng điệu đã tạo nên một tác phẩm vừa mang tính hiện thực sâu sắc, vừa thấm đẫm chất trữ tình, nhân văn.