Bài 24: Cho hàm số bậc nhất y = (3m - 1)x + 4 - m (với điều kiện m khác 1/3).
a) Vẽ đồ thị hàm số với m = 1
Thay m = 1 vào phương trình hàm số, ta được:
y = (3 * 1 - 1)x + 4 - 1
y = 2x + 3
Cho x = 0 thì y = 3. Ta được điểm M(0; 3) thuộc trục tung Oy.
Cho y = 0 thì 2x + 3 = 0, suy ra 2x = -3, do đó x = -1.5. Ta được điểm N(-1.5; 0) thuộc trục hoành Ox.
b) Tìm m để đồ thị hàm số đi qua điểm A(-1; 2)
Thay x = -1 và y = 2 vào phương trình hàm số:
2 = (3m - 1) * (-1) + 4 - m
2 = -3m + 1 + 4 - m
2 = -4m + 5
4m = 5 - 2
4m = 3
m = 3/4 (thỏa mãn điều kiện m khác 1/3)
Vậy m = 3/4.
c) Tìm m để đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ 2
Đồ thị cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 2 nghĩa là đồ thị đi qua điểm (0; 2).
Thay x = 0 và y = 2 vào phương trình hàm số:
2 = (3m - 1) * 0 + 4 - m
2 = 4 - m
m = 4 - 2
m = 2 (thỏa mãn điều kiện m khác 1/3)
Vậy m = 2.
d) Tìm m để đồ thị hàm số cắt đường thẳng y = x - 3 tại một điểm trên trục hoành
Bước 1: Tìm giao điểm của đường thẳng y = x - 3 với trục hoành Ox. Giao điểm với trục hoành thì tung độ y = 0.
Thay y = 0 vào phương trình y = x - 3 ta được: 0 = x - 3, suy ra x = 3.
Như vậy, giao điểm trên trục hoành là điểm B(3; 0).
Bước 2: Để đồ thị hàm số đề bài cho cắt đường thẳng trên tại trục hoành thì nó phải đi qua điểm B(3; 0).
Thay x = 3 và y = 0 vào phương trình hàm số:
0 = (3m - 1) * 3 + 4 - m
0 = 9m - 3 + 4 - m
0 = 8m + 1
8m = -1
m = -1/8 (thỏa mãn điều kiện m khác 1/3)
Vậy m = -1/8.
e) Tìm m để đồ thị hàm số cắt đường thẳng y = x + 3 tại một điểm trên trục tung
Bước 1: Tìm giao điểm của đường thẳng y = x + 3 với trục tung Oy. Giao điểm với trục tung thì hoành độ x = 0.
Thay x = 0 vào phương trình y = x + 3 ta được: y = 0 + 3 = 3.
Như vậy, giao điểm trên trục tung là điểm C(0; 3).
Bước 2: Để đồ thị hàm số cắt đường thẳng trên tại trục tung thì nó phải đi qua điểm C(0; 3).
Thay x = 0 và y = 3 vào phương trình hàm số:
3 = (3m - 1) * 0 + 4 - m
3 = 4 - m
m = 4 - 3
m = 1 (thỏa mãn điều kiện m khác 1/3)
Vậy m = 1.
f) Tìm m để đồ thị hàm số có hệ số góc là 5
Hệ số góc của đường thẳng y = ax + b chính là hệ số a (hệ số đứng trước x).
Do đó, ta cho phần hệ số của x bằng 5:
3m - 1 = 5
3m = 5 + 1
3m = 6
m = 6 / 3
m = 2 (thỏa mãn điều kiện m khác 1/3)
Vậy m = 2.
g) Tìm m để đồ thị hàm số đi qua gốc tọa độ
Gốc tọa độ là điểm O(0; 0). Thay x = 0 và y = 0 vào phương trình hàm số:
0 = (3m - 1) * 0 + 4 - m
0 = 4 - m
m = 4 (thỏa mãn điều kiện m khác 1/3)
Vậy m = 4.