Giang Hạ tặng Vi Nam Lăng Băng (Lý Bạch)

Giang Hạ tặng Vi Nam Lăng Băng

Hồ kiêu mã kinh sa trần khởi,
Hồ sồ ẩm mã Thiên Tân thuỷ.
Quân vi trương dịch cận tửu gia,
Ngã thoán Tam Ba cửu thiên lý.
Thiên địa tái tân pháp lệnh khoan,
Dạ Lang thiên khách đái sương hàn.
Tây ức cố nhân bất khả kiến,
Đông phong xuy mộng đáo Trường An.
Ninh kỳ thử địa hốt tương ngộ,
Kinh hỉ mang như đoạ yên vụ.
Ngọc tiêu kim quản huyên tứ diên,
Khổ tâm bất đắc thân trường cú.
Tạc nhật tú y khuynh lục tôn,
Bệnh như đào lý cánh hà ngôn.
Tích kỵ thiên tử đại uyển mã,
Kim thừa khoản đoạn chư hầu môn.
Lại ngộ Nam Bình khoát phương thốn,
Phục kiêm phu tử trì thanh luận.
Hữu tự sơn khai vạn lý vân,
Tứ vọng thanh thiên giải nhân muộn.
Nhân muộn hoàn tâm muộn,
Khổ tân trường khổ tân.
Sầu lai ẩm tửu nhị thiên thạch,
Hàn hôi trùng noãn sinh dương xuân.
Sơn công tuý hậu năng kỵ mã,
Biệt thị phong lưu hiền chủ nhân.
Đầu Đà vân nguyệt đa tăng khí,
Sơn thuỷ hà tằng xứng nhân ý,
Bất nhiên minh già án cổ hí thương lưu,
Hô thủ Giang Nam nữ nhi ca trạo âu.
Ngã thả vi quân chuý toái Hoàng Hạc lâu,
Quân diệc vi ngô đảo khước Anh Vũ châu.
Xích Bích tranh hùng như mộng lý,
Thả tu ca vũ khoan ly ưu.

 

Dịch nghĩa

Ngựa giặc Hồ kiêu ngạo chạy tung cát bụi kinh hoàng,
Lính Hồ cho ngựa uống nước sông dưới cầu Thiên Tân.
Đường ông đi lưu đày gần quán rượu,
Ta bị đuổi ngang Tam Ba cách nhà chín ngàn dặm.
Trời đất lại có vua mới với pháp lệnh rộng khắp,
Ta thành khách lưu đày đội sương lạnh đi tới Dạ Lang.
Nhớ bạn thân ở phương tây mà không thể thấy,
Chỉ còn cách nhờ gió đông thổi mộng tới Trường An.
Dịp may bỗng gặp nhau nơi này,
Vừa kinh ngạc vừa vui mừng như gặp nhau trong cõi sương khói mênh mông.
Tiêu ngọc sáo vàng của quán rượu cứ vang lên trong suốt bốn bữa tiệc liền,
Nỗi khổ tâm của đôi bên kể lể bao nhiêu cũng chưa hết.
Hôm qua còn mặc áo thêu rót chén rượu màu xanh,
Bệnh như đào mận biết nói sao.
Ngày trước cưỡi ngựa chạy trong vườn đại uyển của thiên tử,
Nay hưởng chút lương mọn của chư hầu.
Nhờ gặp quan thái thú Nam Bình nói lời ngay thật,
Lại được ông phân giải rõ ràng.
Ta cảm nhận được như núi không còn mây vạn dặm bao phủ,
Nhìn về trời xanh ở bốn phía mà lòng tan hết buồn bực.
Nhưng rồi người buồn tâm lại buồn,
Cay đắng lại mãi cay đắng.
Khi buồn tới, uống rượu tới hai ngàn thạch,
Nhờ say tro lạnh ấm lại như nắng xuân.
Người ở núi lúc say vẫn cưỡi ngựa ra về được,
Khác với ông chủ nhà hiền đức rất mực phong lưu.
Chùa cổ Đầu Đà trong cảnh mây và trăng thanh tịnh của sư trụ trì,
Núi sông chỗ đó đâu hợp với ý người phàm.
Chẳng thà vui chơi trên dòng nước xanh nghe kèn trống,
Hay cùng các con hát đất Giang Nam ca múa.
Tôi sẽ vì ông đập nát lầu Hoàng Hạc,
Ông cũng vì tôi mà đảo lộn bãi sông Anh Vũ.
Trận Xích Bích tranh hùng thời Tam Quốc nay như giấc mộng,
Thà vui ca múa đặng rộng lòng xa lìa ưu tư.

Bài này làm khoảng năm 759. Lúc đó vì làm tham mưu cho Vĩnh Vương Lý Lân, Lân làm phản bị giết, Bạch cũng bị kêu án tử hình, may có nhiều người quyền thế tâu xin tha, nên Bạch chỉ bị đày đi Dạ Lang (nay trong huyện Chính An, tỉnh Quý Châu). Mới đi tới Giang Hạ thì nhận được lệnh đại xá, lại gặp Băng là bạn cũ đang bị biếm trích nên viết tặng bài này. Giang Hạ nay trong huyện Vũ Xương, tỉnh Hồ Bắc. Huyện Nam Lăng nay trong tỉnh An Huy. Vi Băng là bạn đồng liêu của Lý Bạch hồi Bạch còn làm hàn lâm cung phụng trong triều ở Trường An. Nay Băng bị biếm đi Nam Lăng làm huyện lệnh, khi đi ngang Giang Hạ, gặp Bạch tại nơi đây.