Tác phẩm văn học

Ngày tôi đoạn tang nhà tôi, một hôm bác Trung sang chơi. Tôi hiểu ý ngay. Quả nhiên, bác ta nói bà cụ và ông Cả Sinh nhờ bác sang hỏi tôi làm kế. Thì ra ông ấy vản kén người nội trợ.

Năm tôi mười bốn tuổi, thầy đẻ tôi cho tôi đi ở riêng. Tôi làm dâu họ Hà, ở làng Rừng, thuộc tỉnh Hải Dương. Từ bên quê tôi, tức là làng Phượng Vĩ, đến Rùng, đường đi thật là nhiêu khê.

Tôi cần kể ngay cái lần tôi được nghỉ Tết về quê, đương thơ thẩn chơi một mình ở sân, bỗng nghe bên kia bờ giậu có tiếng nói - một thứ tiếng dịu dàng - của bà Thuyết. Tôi ngớ mặt, nhìn mẹ tôi. Thật là một tin mừng không ngờ. Tôi vội vàng hỏi: - Cô Thuyết mới về đấy hở đẻ?

Trong thời Tiền chiến, ai mà chẳng dọc qua các quyển: Tắt lửa lòng, Bước đường cùng, Tấm lòng vàng, Cô giáo Minh, Trên đường sự nghiệp, Lệ Dung, Nợ nần, Bơ vơ, v. v...

Mạc thính xuyên lâm đả diệp thanh, Hà phương ngâm khiếu thả từ hành. Trúc trượng mang hài khinh thắng mã, Thuỳ phạ! Nhất thoa yên vũ nhậm bình sinh.

Thường tiện nhân gian trác ngọc lang, Thiên ưng khất dữ điểm tô nương. Tự tác thanh ca truyền hạo xỉ, Phong khởi, Tuyết phi viêm hải biến thanh lương.

Hoa thoái tàn hồng thanh hạnh tiểu, Yến tử phi thì, Lục thuỷ nhân gia nhiễu. Chi thượng liễu miên xuy hựu thiểu, Thiên nhai hà xứ vô phương thảo.

Hoa Tư mộng đoạn nhân hà xứ, Thính đắc oanh đề hồng thụ. Kỷ điểm tường vi hương vũ, Tịch mịch nhàn đình hộ.

Thụ Hàng thành ngoại tử nhiêm lang, Hí mã đài nam cựu chiến trường.

Tế Nam xuân hảo tuyết sơ tình, Tài đáo Long Sơn mã túc khinh.

Thuỳ tác Hoàn Y tam lộng, Kinh phá lục song u mộng. Tân nguyệt dữ sầu yên, Mãn giang thiên.

Thục khách đáo Giang Nam, Trường ức Ngô sơn hảo. Ngô Thục phong lưu tự cổ đồng, Quy khứ ưng tu tảo.

Khuyết nguyệt quái sơ đồng, Lậu tận nhân sơ tĩnh. Thuỳ kiến u nhân độc vãng lai, Phiêu diểu cô hồng ản

Hữu tình phong vạn lý quyển triều lai, Vô tình tống triều quy. Vấn Tiền Đường giang thượng

Xuân tiêu nhất khắc trị thiên kim, Hoa hữu thanh hương nguyệt hữu âm.

Oa minh thanh thảo bạc, Thiền táo thuỳ dương phố.

Lẫm nhiên tương đối cảm tương khi, Trực cán lăng vân vị yếu kỳ.

Cao đình phế dĩ cửu, Hạ hữu chủng ngư đường. Mộ sắc thiên sơn nhập, Xuân phong bách thảo hương

Vũ quá phù bình hợp, Oa thanh mãn tứ lân. Hải đường chân nhất mộng, Mai tử dục thường tân.

Khả sử thực vô nhục, Bất khả cư vô trúc. Vô nhục linh nhân sấu, Vô trúc linh nhân tục.