Phương pháp lọc được sử dụng để tách các hỗn hợp có chứa các chất khác nhau dựa trên kích thước, hình dạng hoặc tính chất của các hạt hoặc pha trong hỗn hợp đó. Cụ thể:
a) Để tách chất lỏng không hòa tan trong nhau, ta có thể sử dụng phương pháp lọc bằng giấy lọc. Khi đổ hỗn hợp vào giấy lọc, các hạt chất rắn sẽ bị giữ lại trên bề mặt giấy lọc, trong khi chất lỏng sẽ trôi qua và được tách ra.
b) Để tách chất lỏng khỏi hỗn hợp các chất lỏng không đồng nhất, ta có thể sử dụng phương pháp lọc bằng cách sử dụng màng lọc hoặc lọc qua chất lọc có kích thước lỗ nhỏ hơn kích thước của các pha trong hỗn hợp.
c) Để tách chất rắn tan rã khỏi chất lỏng, ta có thể sử dụng phương pháp lọc bằng cách sử dụng lọc qua giấy lọc hoặc màng lọc có kích thước lỗ nhỏ hơn kích thước của các hạt rắn.
d) Để tách chất rắn không tan trong chất lỏng ra khỏi hỗn hợp của chúng, ta có thể sử dụng phương pháp lọc bằng cách sử dụng lọc qua màng lọc hoặc lọc qua chất lọc có kích thước lỗ nhỏ hơn kích thước của các hạt chất rắn.