Câu 1: Trong vụ kiện chống bán phá giá tôm ở Hoa Kỳ, chữ K và chữ M đã lần lượt đại diện cho bị đơn và nguyên đơn. Phía nguyên đơn, tức chữ K, là một tập hợp các nhà sản xuất tôm của Hoa Kỳ. Phía bị đơn, tức chữ M, là các nhà xuất khẩu tôm của Việt Nam. Nhà chức trách Hoa Kỳ, được đại diện bởi chữ L, đã tiến hành cuộc điều tra và đưa ra kết luận về việc có hay không hành vi bán phá giá.

Câu 2: Việt Nam là quốc gia bị đơn trong vụ kiện chống bán phá giá tôm do Hoa Kỳ khởi kiện. Nguyên nhân chính là do Hoa Kỳ cho rằng tôm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam đã được bán với giá thấp hơn giá trị thông thường trên thị trường Hoa Kỳ, gây thiệt hại cho ngành sản xuất tôm nội địa của họ.

Câu 3: Theo đoạn thông tin, Châu Âu đã yêu cầu tham vấn với Argentina khi cho rằng biện pháp mà nước này áp dụng với sản phẩm da bò và da thành phẩm nhập khẩu từ một số nước trong EU đã vi phạm nguyên tắc của WTO. Cụ thể, Châu Âu cáo buộc Argentina đánh thuế đối với doanh nghiệp nhập khẩu da thành phẩm, trong khi lại giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) cho da bò sản xuất trong nước. Mức giảm VAT là 9%, tạo ra lợi thế cạnh tranh không công bằng cho sản phẩm nội địa của Argentina.

Câu 4: Việc Argentina đánh thuế lên doanh nghiệp nhập khẩu da thành phẩm của một số nước trong EU có vi phạm nguyên tắc của WTO hay không? Vì phạm nguyên tắc nào? Giải thích vì sao?

Trả lời: Có, việc Argentina đánh thuế lên doanh nghiệp nhập khẩu da thành phẩm và đồng thời giảm thuế VAT cho da bò sản xuất trong nước có thể vi phạm nguyên tắc Đối xử quốc gia (National Treatment) của WTO.

Giải thích: Nguyên tắc Đối xử quốc gia quy định rằng các quốc gia thành viên WTO phải đối xử với hàng hóa nhập khẩu không kém ưu đãi hơn so với hàng hóa tương tự sản xuất trong nước sau khi hàng hóa nhập khẩu đã vào thị trường nội địa. Trong trường hợp này, việc Argentina áp dụng thuế nhập khẩu đối với da thành phẩm nhập khẩu từ EU nhưng lại giảm thuế VAT cho da bò sản xuất trong nước tạo ra sự phân biệt đối xử bất lợi cho hàng hóa nhập khẩu, đi ngược lại nguyên tắc Đối xử quốc gia.

Câu 5: Quốc gia P xúc tiến việc lắp đặt một số công trình nhân tạo dưới đáy biển ở vị trí cách đường cơ sở của quốc gia M 150 hải lí. Trong quá trình lắp đặt, các kĩ sư nhận thấy rằng cần phải có định các công trình này bằng cách khoan 10 mũi vào đáy biển, họ đã gửi đề xuất này tới Chính phủ quốc gia P. Chính phủ nước này đã đồng ý, cho phép các kĩ sư thi công thăm dò và thực hiện việc khoan cố định 10 mũi vào lòng đất dưới đáy biển tại vị trí lắp đặt.  

Hỏi: Hành vi này có vi phạm Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc về thềm lục địa hay không? Giải thích vì sao?

Trả lời: Hành vi này có thể vi phạm Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc về thềm lục địa.

Giải thích:

• Thềm lục địa: Theo Điều 76 của Công ước Luật Biển, thềm lục địa của một quốc gia ven biển bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển bên ngoài lãnh hải của quốc gia đó, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền của quốc gia đó cho đến bờ ngoài của rìa lục địa, hoặc đến khoảng cách 200 hải lí kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải, khi bờ ngoài của rìa lục địa của quốc gia đó không kéo dài đến khoảng cách đó. Trong một số trường hợp nhất định, thềm lục địa có thể kéo dài quá 200 hải lí nhưng không quá 350 hải lí kể từ đường cơ sở hoặc không quá 100 hải lí kể từ đường đẳng sâu 2.500 mét.  
• Quyền của quốc gia ven biển đối với thềm lục địa: Quốc gia ven biển có quyền chủ quyền đối với thềm lục địa của mình về việc thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, quyền này phải được thực hiện mà không phương hại đến chế độ pháp lí của vùng nước ở trên thềm lục địa hoặc của vùng trời phía trên vùng nước đó.
• Vấn đề trong tình huống: Việc quốc gia P lắp đặt công trình nhân tạo và khoan cố định 10 mũi vào lòng đất dưới đáy biển ở vị trí cách đường cơ sở của quốc gia M 150 hải lí có thể xâm phạm quyền chủ quyền của quốc gia M đối với thềm lục địa của mình, đặc biệt nếu vị trí đó nằm trong phạm vi thềm lục địa hợp pháp của quốc gia M theo Công ước Luật Biển. Việc khoan cố định có thể được coi là một hành động thăm dò hoặc khai thác tài nguyên, thuộc quyền chủ quyền của quốc gia ven biển có thềm lục địa đó.

Để xác định chắc chắn có vi phạm hay không, cần phải xác định chính xác ranh giới thềm lục địa của quốc gia M theo các quy định của Công ước Luật Biển.

Câu 6: Ngày 20 - 1, Canada ban hành Chương trình hỗ trợ sản phẩm sữa có tên "Chương trình sửa đặc biệt". Theo đó, các công ty sữa nội địa có tên trong danh sách sẽ được hỗ trợ một phần chi phí nghiền cứu thị trường và hỗ trợ về thuế. Điều này dẫn đến giá sản phẩm nội địa chênh lệch so với sản phẩm nhập khẩu cùng loại. Đã có yêu cầu Canada đã có hành vi trợ cấp không phù hợp với sản phẩm nội địa, vi phạm nguyên tắc của WTO, New Zealand đã yêu cầu tham vấn với nước này.

Hỏi: Việc Canada ban hành Chương trình hỗ trợ sản phẩm sữa đối với các công ty sữa nội địa có vi phạm nguyên tắc của WTO hay không? Hay phạm nguyên tắc nào? Giải thích vì sao?

Trả lời: Có, việc Canada ban hành Chương trình hỗ trợ sản phẩm sữa đối với các công ty sữa nội địa có thể vi phạm các nguyên tắc của WTO, cụ thể là Hiệp định về Trợ cấp và các Biện pháp Đối kháng (SCM Agreement).

Giải thích:

• Trợ cấp theo định nghĩa của WTO: Trợ cấp là một lợi ích tài chính do chính phủ hoặc cơ quan công quyền cung cấp, mang lại lợi thế cho một số ngành hoặc doanh nghiệp nhất định. Chương trình hỗ trợ chi phí nghiên cứu thị trường và hỗ trợ về thuế cho các công ty sữa nội địa của Canada có thể được coi là một hình thức trợ cấp.
• Các loại trợ cấp bị cấm hoặc có thể bị kiện: Hiệp định SCM phân loại trợ cấp thành trợ cấp bị cấm (ví dụ: trợ cấp xuất khẩu, trợ cấp nhập khẩu) và trợ cấp có thể bị kiện (ví dụ: trợ cấp gây tổn hại đến lợi ích của các nước thành viên khác).
• Nguyên tắc không phân biệt đối xử: WTO có các nguyên tắc về không phân biệt đối xử, bao gồm nguyên tắc Đối xử quốc gia (National Treatment) và nguyên tắc Đối xử tối huệ quốc (Most-Favoured-Nation - MFN). Việc Canada chỉ hỗ trợ các công ty sữa nội địa và tạo ra sự chênh lệch giá với sản phẩm nhập khẩu có thể vi phạm nguyên tắc Đối xử quốc gia, theo đó hàng hóa nhập khẩu phải được đối xử không kém ưu đãi hơn hàng hóa tương tự sản xuất trong nước.
• Tổn hại: Nếu việc trợ cấp của Canada gây ra tổn hại cho ngành sản xuất sữa của New Zealand (ví dụ: giảm thị phần, giảm lợi nhuận), New Zealand có quyền kiện Canada lên Cơ quan Giải quyết Tranh chấp của WTO.

Tóm lại, việc Canada ban hành chương trình hỗ trợ sản phẩm sữa cho các công ty nội địa có khả năng vi phạm Hiệp định SCM của WTO, đặc biệt là các quy định về trợ cấp có thể bị kiện và nguyên tắc Đối xử quốc gia, nếu nó gây ra tổn hại cho các nước thành viên khác như New Zealand.