Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên. Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2. Xác định nhân vật trữ tình của bài thơ. Nhân vật trữ tình của bài thơ là người con (xưng "con" ở khổ cuối) đang hồi tưởng và bày tỏ cảm xúc về người mẹ đã khuất.

Câu 3. Tác giả đã miêu tả hình ảnh đôi bàn chân mẹ không hồng được miêu tả qua các chi tiết nào? Hình ảnh đôi bàn chân mẹ không hồng được miêu tả qua các chi tiết:

• "Dáng thô, ngón toẽ, chai phồng nắng mưa"
• "Gót chân nứt dưới bùn ngâm tê người"
• "Bàn chân sấp ngửa chạy cơn mưa rào"
• "Rạc đôi chân mỏi lội qua bến đời"

Câu 4. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì? Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là lòng biết ơn, sự xót xa, tiếc nuối và tình yêu thương sâu sắc của người con dành cho người mẹ tảo tần, vất vả, đã hy sinh cả cuộc đời vì gia đình.

Câu 5. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ sau: Đôi bàn chân mẹ không hồng Dáng thô, ngón toẽ, chai phồng nắng mưa Một đời đi sớm về trưa Kể bao nhiêu chuyện ngày xưa lặng thầm

Trong khổ thơ trên, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa ("Đôi bàn chân mẹ... Kể bao nhiêu chuyện ngày xưa lặng thầm").

• Tác dụng: Biện pháp nhân hóa này không chỉ cụ thể hóa hình ảnh đôi bàn chân mẹ, cho thấy sự vất vả, lam lũ đã hằn sâu vào từng vết chai sần, mà còn gợi lên sự gắn bó, thấu hiểu của người con với mẹ. Đôi bàn chân ấy không chỉ là bộ phận cơ thể mà đã trở thành nhân chứng sống động, âm thầm kể lại cả một "đời" đầy gian lao, vất vả của người mẹ, làm cho hình ảnh người mẹ trở nên gần gũi, cảm động và ám ảnh hơn trong tâm trí người đọc.

Câu 6. Hình ảnh "đôi bàn chân mẹ" trong bài thơ có ý nghĩa gì? Hình ảnh "đôi bàn chân mẹ" trong bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc:

• Biểu tượng cho sự tần tảo, lam lũ, hy sinh: Đôi bàn chân thô ráp, chai sần, nứt nẻ vì "đi sớm về trưa", "lội xuống đầm", "tãi thóc, lật rơm", "lội qua bến đời" chính là minh chứng rõ nhất cho cuộc đời vất vả, một nắng hai sương của người mẹ.
• Biểu tượng cho tình yêu thương vô bờ bến: Mọi vất vả, nhọc nhằn của đôi bàn chân ấy đều là vì con, vì gia đình, thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng.
• Biểu tượng cho sức mạnh, sự kiên cường: Dù "rạc đôi chân mỏi", "ngã nhào đổ xiêu", mẹ vẫn "gánh phận đàn bà", vượt qua mọi khó khăn của cuộc đời.
• Là sợi dây kết nối quá khứ và hiện tại, sự hiện hữu của mẹ dù đã khuất: Dù mẹ đã "ở cõi xa xôi", nhưng "dấu chân" mẹ vẫn còn "đầy trong vườn", thể hiện sự hiện diện mãi mãi của mẹ trong tâm trí người con và không gian gia đình.

Câu 7. Cảm nhận của em về những dòng thơ sau: Mẹ giờ ở cõi xa xôi Bàn chân nằm nghỉ giữa trời mây bay Con về nhà cũ chiều nay Thấy trong vườn mẹ vẫn đầy dấu chân.

Những dòng thơ cuối bài mang đến một cảm xúc sâu lắng, vừa có sự tiếc nuối, xót xa, vừa có sự an ủi, vỗ về.

• "Mẹ giờ ở cõi xa xôi / Bàn chân nằm nghỉ giữa trời mây bay": Hai câu thơ đầu gợi lên sự mất mát, chia lìa. Người mẹ đã ra đi, về với thế giới khác, một nơi xa xăm, vô định. Hình ảnh "bàn chân nằm nghỉ giữa trời mây bay" là một sự giải thoát, một sự an nghỉ vĩnh hằng sau một đời người đầy gian truân, vất vả. Nó thể hiện sự thanh thản, nhẹ nhõm, và đồng thời cũng là nỗi niềm xót xa của người con khi mẹ không còn phải chịu đựng sự nhọc nhằn, "rạc mỏi" nữa.
• "Con về nhà cũ chiều nay / Thấy trong vườn mẹ vẫn đầy dấu chân": Hai câu thơ sau lại mang đến một cảm giác ấm áp và gần gũi đến lạ. Dù mẹ đã đi xa, nhưng khi người con trở về ngôi nhà xưa, lại "thấy trong vườn mẹ vẫn đầy dấu chân". Những "dấu chân" ấy không chỉ là vết chân vật lý, mà là dấu ấn của sự hiện diện, của tình yêu thương, của những tháng ngày mẹ đã sống, đã hy sinh. Hình ảnh này cho thấy mẹ vẫn luôn ở đó, trong từng góc vườn, trong kỷ niệm, trong tâm hồn người con, xoa dịu nỗi đau mất mát và khẳng định tình mẹ là vĩnh cửu, không bao giờ phai mờ. Sự đối lập giữa "cõi xa xôi" và "dấu chân vẫn đầy trong vườn" càng làm nổi bật ý nghĩa bất diệt của tình mẫu tử.

Câu 8. Nêu bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra được từ bài thơ trên. Bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra được từ bài thơ là: Cần trân trọng, yêu thương và báo hiếu cha mẹ ngay khi còn có thể, bởi công lao và sự hy sinh của cha mẹ là vô bờ bến, và thời gian bên cạnh cha mẹ là hữu hạn. Dù cha mẹ có lam lũ, vất vả đến đâu, tất cả đều vì con cái. Khi cha mẹ không còn, những dấu vết dù nhỏ nhất về họ cũng trở thành kỷ niệm thiêng liêng và day dứt mãi.

Bài thơ “Đôi bàn chân mẹ” của Nguyễn Văn Song đã khắc họa một cách chân thực và cảm động hình tượng người mẹ tần tảo, giàu đức hi sinh thông qua những nét đặc sắc về nghệ thuật. Trước hết, tác giả sử dụng thể thơ lục bát truyền thống, vốn rất gần gũi với tâm hồn người Việt, dễ đi vào lòng người và tạo nên âm hưởng nhẹ nhàng, sâu lắng, phù hợp với dòng hồi ức và cảm xúc hoài niệm. Thứ hai, hình ảnh thơ giàu sức gợi và đầy tính biểu tượng, đặc biệt là hình ảnh "đôi bàn chân mẹ". Bàn chân không chỉ là bộ phận cơ thể mà còn là biểu tượng cho cuộc đời lam lũ, vất vả ("Dáng thô, ngón toẽ, chai phồng nắng mưa", "gót chân nứt dưới bùn ngâm tê người", "rạc đôi chân mỏi"). Sự đối lập giữa vẻ ngoài thô ráp và ý nghĩa sâu sắc về tình yêu, sự hy sinh đã tạo nên sức lay động mạnh mẽ.

Ngoài ra, bài thơ còn sử dụng các biện pháp tu từ hiệu quả. Nhân hóa ("Bàn chân... Kể bao nhiêu chuyện ngày xưa lặng thầm") đã biến đôi bàn chân thành một nhân chứng sống động, âm thầm kể lại câu chuyện về cuộc đời mẹ, khiến người đọc cảm nhận rõ hơn sự gắn bó và thấu hiểu của người con. Các cụm từ gợi hình, gợi cảm như "đi sớm về trưa", "lội xuống đầm", "tãi thóc, lật rơm", "ngã nhào đổ xiêu", "lội qua bến đời" đã phác họa rõ nét những công việc nặng nhọc, gian truân mà người mẹ phải trải qua. Cuối cùng, giọng điệu trữ tình, tiếc nuối và biết ơn xuyên suốt bài thơ, đặc biệt ở khổ cuối ("Mẹ giờ ở cõi xa xôi... Thấy trong vườn mẹ vẫn đầy dấu chân"), đã chạm đến trái tim người đọc, khẳng định tình mẫu tử thiêng liêng và bất diệt. Chính những nét đặc sắc về nghệ thuật này đã giúp bài thơ trở thành một khúc ca chân thành về tình mẹ.

Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, là công cụ kết nối, chia sẻ thông tin, và mở rộng các mối quan hệ. Tuy nhiên, mặt trái của nó cũng đang dần bộc lộ rõ rệt, đặc biệt là hiện tượng nghiện mạng xã hội, khiến con người, đặc biệt là học sinh, mất dần kết nối với cuộc sống thực. Vấn đề này đang đặt ra thách thức lớn, đòi hỏi mỗi học sinh cần có nhận thức đúng đắn và hành động cụ thể để bảo vệ bản thân khỏi những tác động tiêu cực, duy trì sự cân bằng giữa thế giới ảo và thực.

Nghiện mạng xã hội biểu hiện qua việc dành quá nhiều thời gian cho các nền tảng trực tuyến, không thể kiểm soát việc sử dụng, ưu tiên tương tác ảo hơn các hoạt động đời thực. Hiện tượng này để lại những hệ quả nghiêm trọng. Về mặt học tập, thời gian dán mắt vào màn hình khiến học sinh xao nhãng bài vở, giảm sút khả năng tập trung, tư duy. Sức khỏe thể chất và tinh thần cũng bị ảnh hưởng nặng nề: thức khuya, thiếu ngủ dẫn đến mệt mỏi, mắt kém; tâm lý bất ổn, dễ lo âu, trầm cảm khi so sánh bản thân với những hình ảnh hoàn hảo trên mạng, hoặc khi phải đối mặt với áp lực từ "likes" và "comments". Nghiêm trọng hơn, việc đắm chìm trong thế giới ảo làm con người mất dần khả năng giao tiếp trực tiếp, ngại ngùng khi tương tác xã hội, dẫn đến cô lập, thu hẹp các mối quan hệ thực tế. Những kỹ năng sống cơ bản như giải quyết vấn đề, thấu cảm, làm việc nhóm cũng bị ảnh hưởng do thiếu môi trường rèn luyện.

Là học sinh, chúng ta cần chủ động giải quyết vấn đề này. Đầu tiên và quan trọng nhất là nâng cao nhận thức về tác hại của việc nghiện mạng xã hội. Cần hiểu rõ mạng xã hội là công cụ chứ không phải mục đích sống, và cuộc sống thực mới là điều quan trọng nhất. Thứ hai, xây dựng thói quen sử dụng mạng xã hội có chừng mực. Hãy đặt ra giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày, ví dụ chỉ 30 phút hoặc 1 tiếng, và tuân thủ nghiêm túc. Có thể dùng các ứng dụng hỗ trợ kiểm soát thời gian sử dụng điện thoại. Thứ ba, tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa, thể dục thể thao. Thay vì lướt mạng, hãy dành thời gian cho những sở thích lành mạnh như đọc sách, chơi nhạc, vẽ tranh, hoặc tham gia các câu lạc bộ ở trường. Hoạt động thể chất không chỉ giúp nâng cao sức khỏe mà còn giải tỏa căng thẳng, cải thiện tâm trạng. Thứ tư, chú trọng các mối quan hệ thực tế. Dành thời gian trò chuyện với gia đình, bạn bè trực tiếp, tham gia các buổi gặp mặt, dã ngoại. Học cách lắng nghe, chia sẻ và thấu hiểu người khác ngoài màn hình điện thoại. Cuối cùng, rèn luyện khả năng tự chủ và ý chí. Đối mặt với cám dỗ từ mạng xã hội đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm. Khi cảm thấy khó khăn, đừng ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ người thân, thầy cô hoặc chuyên gia.