Để xác định đúng hay sai cho các phát biểu về nguyên nhân làm thay đổi trình tự amino acid của protein I, ta cần phân tích từng phát biểu một cách chi tiết:

a. **Rối loạn quá trình phiên mã tạo mRNA đột biến.**
- Sai. Nếu không có sự thay đổi trong trình tự nucleotide của gene I và không có đột biến gene xảy ra, thì quá trình phiên mã không tạo ra mRNA đột biến. Đoạn mRNA được tạo ra phải có trình tự đúng như gene mẫu.

b. **Đột biến ở gene mã hoá tRNA dẫn đến bắt cặp sai giữa bộ ba đối mã với bộ ba mã sao.**
- Đúng. Đột biến ở gene mã hoá tRNA có thể gây ra thay đổi cấu trúc tRNA hoặc đột biến trong bộ ba đối mã, dẫn đến sự bắt cặp sai giữa bộ ba đối mã (anticodon) và bộ ba mã sao (codon) trên mRNA, từ đó thay đổi trình tự các amino acid trong protein tổng hợp.

c. **Các amino acid không gắn vào đúng loại tRNA.**
- Đúng. Nếu amino acid không được gắn vào tRNA đúng loại (có phân tử anticodon phù hợp), khi tRNA này tham gia dịch mã, nó sẽ đưa amino acid sai vào vị trí trên chuỗi polypeptide, gây ra thay đổi trong trình tự amino acid của protein.

d. **Đột biến ở gene mã hoá rRNA cấu tạo ribosome tham gia tổng hợp protein I.**
- Sai. Đột biến ở gene mã hoá rRNA có thể ảnh hưởng đến chức năng của ribosome, nhưng thường không trực tiếp gây ra sự thay đổi trình tự amino acid của protein mà nó có thể ảnh hưởng đến hiệu suất tổng hợp hoặc gây lỗi nhưng không rõ gây sai sót cụ thể trong amino acid.

Vì vậy, các phát biểu b và c là đúng, còn a và d là sai.