1. Tên làng
Làng Đường Lâm, nay thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội
Đây là làng Việt cổ tiêu biểu ở vùng châu thổ sông Hồng, còn bảo tồn nhiều nét văn hóa truyền thống
2. Thời gian hình thành
Các tài liệu khảo cổ học và sử sách cho thấy vùng Đường Lâm đã có cư dân sinh sống từ thời kỳ tiền – sơ sử
Làng chính thức được định hình và phát triển từ khoảng thế kỉ VII–IX, đặc biệt hưng thịnh trong giai đoạn thế kỉ XI–XVII dưới các triều Lý, Trần, Lê
3. Nguồn gốc cư dân
Cư dân chủ yếu là người Việt cổ, thuộc nhóm cư dân bản địa sinh sống lâu đời ở vùng trung du và đồng bằng sông Hồng
Trải qua nhiều thế kỉ, họ mở rộng đất canh tác, lập nên các dòng họ lớn như họ Giang, họ Nguyễn, họ Hà, tạo thành cộng đồng làng xã ổn định
4. Kinh tế
Nông nghiệp là ngành sản xuất chủ đạo, chủ yếu là trồng lúa nước nhờ vào nguồn phù sa sông Tích, sông Hồng
Ngoài ra còn có nghề phụ như: làm tương (tương Đường Lâm nổi tiếng), nghề làm mộc, đan lát, buôn bán nhỏ
Nhờ sản xuất nông nghiệp và nghề phụ, đời sống dân làng khá ổn định và có tích lũy
5. Chính trị – xã hội
Tổ chức xã hội theo mô hình làng xã truyền thống, đứng đầu làng có chức dịch: lý trưởng, xã trưởng
Các dòng họ lớn có vai trò quan trọng trong điều hành và tổ chức sinh hoạt cộng đồng
Làng có hương ước (lệ làng) để quản lí, duy trì trật tự xã hội, bảo vệ phong tục tập quán
Đường Lâm còn nổi bật vì là quê hương của hai vị vua Phùng Hưng và Ngô Quyền, do đó mang ý nghĩa chính trị – lịch sử lớn.
Kết luận
Làng Đường Lâm là một minh chứng tiêu biểu cho sự hình thành và phát triển của làng xã Việt Nam trong giai đoạn từ thế kỉ V–XVII. Đây vừa là đơn vị kinh tế nông nghiệp, vừa là tế bào chính trị – xã hội cơ bản, đồng thời là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc