TỰ TÌNH (bài 1)
Tiếng gà văng vằng gảy trên bom
Oản hận trông ra khắp mọi chỏm,
Mỗ thảm không khua mà cũng cốc.
Chuông sầu chẳng đảnh cử sao om?
Trước nghe những tiếng thêm rền rĩ,
Sau giản vì duyên đề môm mòm,
Tài tử văn nhân ai đó tả?
Thân này đâu đã chịu già tom
HỒ XUÂN HƯƠNG
(Thơ Hồ Xuân Hương, NXB Văn học, Hà Nội, 1987)
Chú thích:
(1) Bom: phần phía sau con thuyền, nơi người dân chài thường nuôi nhốt gà.
1(2), 3) Mã, Chương: Mã và chuông dùng trong nhà chưa có tác dụng làm nguôi dịu lòng người. Ở đây, nhà thơ vận dụng khác. Mô thảm, chuông sửu: tiếng lòng sầu thảm trong đêm khuya vắng lặng không khua, không đánh mà vẫn vang lên dữ dội những âm thanh khô khốc, ẩm ĩ, cốc như mô và om như chuông.
(4) Tài tử: người có tài và sống phóng khoảng. Văn nhân: người có học và có tài văn chương.
(5) Già tom: như già nhom, chỉ già nua, gầy nhom.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định yếu tố ngoại cảnh tác động đến tâm trạng của nhân vật trữ tỉnh trong bài thơ.
Câu 2. Chỉ ra hai từ ngữ thể hiện cảm xúc, tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.
Câu 3. Cảm nhận về tâm trạng của nhân vật trữ tình thể hiện trong hai câu sau:
Trước nghe những tiếng thêm rền rĩ,
Sau giận vì duyên đề môm môm,
Câu 4. Nhận xét về ngôn ngữ Hồ Xuân Hương sử dụng trong bài thơ.
Câu 5. Qua câu thơ Thân này đâu đã chịu giả tom, em có suy nghĩ gì về sự phản kháng của Hồ Xuân Hương