• Quy mô dân số lớn nhưng đang biến động: LBN là quốc gia đông dân (khoảng 146 triệu người - đứng thứ 9 thế giới năm 2023). Tuy nhiên, tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên thấp, có những giai đoạn chỉ số này ở mức âm (suy giảm dân số).
• Cơ cấu dân số già: Tỉ lệ người trên tuổi lao động cao, trong khi tỉ lệ trẻ em ngày càng giảm. Điều này đặt ra bài toán lớn về nguồn nhân lực tương lai.
• Thành phần dân tộc đa dạng: Là quốc gia đa dân tộc với hơn 160 dân tộc khác nhau. Trong đó, người Nga chiếm khoảng 80%, còn lại là các dân tộc như Tatar, Chu-vát, Bashkir...
• Phân bố dân cư rất không đều:
  • Khoảng 75% dân số tập trung ở phần lãnh thổ phía Tây (phần châu Âu), nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi.
  • Phần phía Đông (Siberia và Viễn Đông) chiếm diện tích khổng lồ nhưng dân cư rất thưa thớt, mật độ thấp.
• Tỉ lệ đô thị hóa cao: Khoảng 75% dân số sống ở thành thị, chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn như Moscow, Saint Petersburg...

• Thị trường tiêu thụ rộng lớn: Quy mô dân số đông tạo ra một thị trường nội địa có sức mua cao, thúc đẩy các ngành sản xuất và dịch vụ phát triển.
• Chất lượng nguồn nhân lực cao: Người Nga có trình độ học vấn cao, tỉ lệ biết chữ gần 100%. Đây là nền tảng giúp Nga duy trì ưu thế trong các ngành khoa học cơ bản, công nghệ vũ trụ và quân sự.
• Đa dạng văn hóa: Sự đa dạng về dân tộc mang lại kho tàng văn hóa phong phú, thúc đẩy du lịch và sự sáng tạo trong xã hội.

• Thiếu hụt nguồn lao động: Dân số già và gia tăng tự nhiên thấp dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong các ngành kinh tế, đặc biệt là lao động trẻ. Nga phải dựa nhiều vào lao động nhập cư.
• Áp lực phúc lợi xã hội: Tỉ lệ người già cao buộc chính phủ phải chi ngân sách lớn cho y tế, lương hưu và các chế độ an sinh xã hội, gây áp lực lên ngân sách quốc gia.
• Mâu thuẫn giữa phân bố dân cư và tài nguyên:
  • Tài nguyên khoáng sản tập trung chủ yếu ở phía Đông (lạnh giá), nhưng con người lại ở phía Tây.
  • Việc khai thác tài nguyên ở vùng Siberia gặp khó khăn do thiếu nhân lực tại chỗ, chi phí vận chuyển và xây dựng cơ sở hạ tầng cực kỳ đắt đỏ.
• Vấn đề ổn định chính trị: Sự đa dạng dân tộc đôi khi dẫn đến những xung đột sắc tộc hoặc tư tưởng li khai ở một số khu vực vùng biên, đòi hỏi chính phủ phải có chính sách quản lý khéo léo để giữ vững thống nhất.

. Đặc điểm dân cư của Liên Bang Nga:

• Dân số khá đông nhưng phân bố không đều, tập trung chủ yếu ở phía Tây và phía Nam của lãnh thổ.

• Tốc độ gia tăng dân số thấp, có xu hướng già hóa dân số.

• Nhiều dân tộc sinh sống (hơn 100 dân tộc), trong đó người Nga chiếm đa số.

• Tỉ lệ dân thành thị cao, nhiều thành phố lớn.

2. Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế – xã hội:

• Thuận lợi:

  • Nguồn lao động khá dồi dào.

  • Thị trường tiêu thụ lớn, thuận lợi phát triển kinh tế.

• Khó khăn:

  • Dân cư phân bố không đều gây khó khăn cho khai thác tài nguyên ở vùng xa.

  • Già hóa dân số làm giảm lực lượng lao động trong tương lai.

 Tóm lại: Đặc điểm dân cư vừa tạo thuận lợi về lao động và thị trường, vừa gây khó khăn do phân bố không đều và già hóa dân số.