Gửi bài tập bạn cần làm

Phân tích bài thơ "Quê hương" của Tế Hanh

Huyền Trân | Chat Online
Thứ 3, ngày 14/01/2020 21:01:28
60 lượt xem

 Phân tích bài thơ "Quê hương" của Tế Hanh.

Lời giải / Bình luận (2)
Edogawa Conan
Thứ 3, ngày 14/01/2020 21:02:27
Chat Online
Ta có thể bắt gặp trong thơ ông hơi thở nồng nàn của những người con đất biển, hay một dòng sông đầy nắng trong những buổi trưa gắn với tình  yêu quê hương sâu sắc của nhà thơ. Bài thơ “Quê hương” là kỉ niệm sâu đậm thời niên thiếu, là tác phẩm mở đầu cho nguồn cảm hứng về quê hương trong thơ Tế Hanh, bài thơ đã được viết bằng tất cả tấm lòng yêu mến thiên nhiên thơ mộng và hùng tráng, yêu mến những con người lao động cần cù.

Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ phối hợp cả hai kiểu gieo vần liên tiếp và vần ôm đã phần nào thể hiện được nhịp sống hối hả của một làng chài ven biển:

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.

Quê hương trong tâm trí của những người con Việt Nam là mái đình, là giếng nước gốc đa, là canh rau muống chấm cà dầm tương.

Còn quê hương trong tâm tưởng của Tế Hanh là một làng chài nằm trên cù lao giữa sông và biển, một làng chài sóng nước bao vây, một khung cảnh làng quê như đang mở ra trước mắt chúng ta vô cùng sinh động: “Trời trong – gió nhẹ – sớm mai hồng”, không gian như trải ra xa, bầu trời như cao hơn và ánh sáng tràn ngập.

Bầu trời trong trẻo, gió nhẹ, rực rỡ nắng hồng của buổi bình minh đang đến là một báo hiệu cho ngày mới bắt đầu, một ngày mới với bao nhiêu hi vọng, một ngày mới với tinh thần hăng hái, phấn chấn của biết bao nhiêu con người trên những chiếc thuyền ra khơi:

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Nếu như ở trên là miêu tả vào cảnh vật thì ở đây là đặc tả vào bức tranh lao động đầy hứng khởi và dạt dào sức sống. Con thuyền được so sánh như con tuấn mã làm cho câu thơ có cảm giác như mạnh mẽ hơn, thể hiện niềm vui và phấn khởi của những người dân chài. Bên cạnh đó, những động từ “hăng”, “phăng”, “vượt” diễn tả đầy ấn tượng khí thế băng tới vô cùng dũng mãnh của con thuyền toát lên một sức sống tràn trề, đầy nhiệt huyết. Vượt lên sóng. Vượt lên gió. Con thuyền căng buồm ra khơi với tư thế vô cùng hiên ngang và hùng tráng:


 
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Từ hình ảnh của thiên nhiên, tác giả đã liên tưởng đến “hồn người”, phải là một tâm hồn nhạy cảm trước cảnh vật, một tấm lòng gắn bó với quê hương làng xóm Tế Hanh mới có thể viết được như vậy.Cánh buồm trắng vốn là hình ảnh quen thuộc nay trở nên lớn lao và thiên nhiên.Cánh buồm trắng thâu gió vượt biển khơi như hồn người đang hướng tới tương lai tốt đẹp.Có lẽ nhà thơ chợt nhận ra rằng linh hồn của quê hương đang nằm trong cánh buồm. Hình ảnh trong thơ trên vừa thơ mộng vừa hoành tráng, nó vừa vẽ nên chính xác hình thể vừa gợi được linh hồn của sự vật.

Ta có thể nhận ra rằng phép so sánh ở đây không làm cho việc miêu tả cụ thể hơn mà đã gợi ra một vẻ đẹp bay bổng mang ý nghĩa lớn lao. Đó chính là sự tinh tế của nhà thơ. Cũng có thể hiểu thêm qua câu thơ này là bao nhiêu trìu mến thiêng liêng, bao nhiêu hy vọng mưu sinh của người dân chài đã được gửi gắm vào cánh buồm đầy gió. Dấu chấm lửng ở cuối đoạn thơ tạo cho ta ấn tượng của một không gian mở ra đến vô cùng, vô tận, giữa sóng nước mênh mông, hình ảnh con người trên chiếc tàu nhỏ bé không nhû nhoi đơn độc mà ngược lại thể hiện sự chủ động, làm chủ thiên nhiên của chính mình.


 
Cả đoạn thơ là khung cảnh quê hương và dân chài bơi thuyền ra đánh cá, thể hiện được một nhịp sống hối hả của những con người năng động, là sự phấn khởi, là niềm hi vọng, lạc quan trong ánh mắt từng ngư dân mong đợi một ngày mai làm việc với bao kết quả tốt đẹp:

Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Những tính từ “ồn ào”, “tấp nập” toát lên không khí đông vui, hối hả đầy sôi động của cánh buồm đón ghe cá trở về. Người đọc như thực sự được sống trong không khí ấy, được nghe lời cảm tạ chân thành đất trời đã sóng yên, biển lặng để người dân chài trở về an toàn và cá đầy ghe, được nhìn thấy “những con cá tươi ngon thân bạc trắng”. Tế Hanh không miêu tả công việc đánh bắt cá như thế nào nhưng ta có thể tưởng tượng được đó là những giờ phút lao động không mệt mỏi để đạt được thành quả như mong đợi.

Sau chuyến ra khơi là hình ảnh con thuyền và con người trở về trong ngơi nghỉ:
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về năm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.


 
Có thể nói rằng đây chính là những câu thơ hay nhất, tinh tế nhất của bài thơ. Với lối tả thực, hình ảnh “làn da ngắm rám nắng” hiện lên để lại dấu ấn vô cùng sâu sắc thì ngay câu thơ sau lại tả bằng một cảm nhận rất lãng mạn “Cả thân hình nồng thở vị xa xăm” – Thân hình vạm vỡ của người dân chài thấm đẫm hơi thở của biển cả nồng mặn vị muối của đại dương bao la. Cái độc đáo của câu thơ là gợi cả linh hồn và tầm vóc của con người biển cả. Hai câu thơ miêu tả về con thuyền nằm im trên bến đỗ cũng là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo.

Nhà thơ không chỉ thấy con thuyền nằm im trên bến mà còn thấy cả sự mệt mỏi của nó. Cũng như dân chài, con thuyền có vị mặn của nước biển, con thuyền như đang lắng nghe chất muối của đại dương đang thấm trong từng thớ vỏ của nó. Thuyền trở nên có hồn hơn, nó không còn là một vật vô tri vô giác nữa mà đã trở thành người bạn của ngư dân. Không phải người con làng chài thì không thể viết hay như thế, tinh như thế, và cũng chỉ viết được những câu thơ như vậy khi tâm hồn Tế Hanh hoà vào cảnh vật cả hồn mình để lắng nghe. Ở đó là âm thanh của gió rít nhẹ trong ngày mới, là tiếng sóng vỗ triều lên, là tiếng ồn ào của chợ cá và là những âm thanh lắng đọng trong từng thớ gỗ con thuyền.


 
Có lẽ, chất mặn mòi kia cũng đã thấm sâu vào da thịt nhà thơ, vào tâm hồn nhà thơ để trở thành nỗi niềm ám ảnh gợi bâng khuâng kì diệu. Nét tinh tế, tài hoa của Tế Hanh là ông “nghe thấy cả những điều không hình sắc, không âm thanh như “mảnh hồn làng” trên “cánh buồm giương”… Thơ Tế Hanh là thế giới thật gần gũi, thường ta chỉ thấy một cách lờ mờ, cái thế giới tình cảm ta đã âm thầm trao cảnh vật: sự mỏi mệt, say sưa của con thuyền lúc trở về bến…”
Nói lên tiếng nói từ tận đáy lòng mình là lúc nhà thơ bày tỏ tình cảm của một người con xa quê hướng về quê hương, về đất nước :

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc thuyền vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá

Nếu không có mấy câu thơ này, có lẽ ta không biết nhà thơ đang xa quê, ta thấy được một khung cảnh vô cùng sống động trước mắt chúng ta, vậy mà nó lại được viết ra từ tâm tưởng một cậu học trò, từ đó ta có thể nhận ra rằng quê hương luôn nằm trong tiềm thức nhà thơ, quê hương luôn hiện hình trong từng suy nghĩ, từng dòng cảm xúc. Nối nhớ quê hương thiết tha bật ra thành những lời nói vô cùng giản dị: “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá”. Quê hương là mùi biển mặn nồng, quê hương là con nước xanh, là màu cá bạc, là cánh buồm vôi.


 
Màu của quê hương là những màu tươi sáng nhất, gần gũi nhất. Tế Hanh yêu nhất những hương vị đặc trưng quê hương đầy sức quyến rũ và ngọt ngào. Chất thơ của Tế Hanh bình dị như con người ông, bình dị như những người dân quê ông, khoẻ khoắn và sâu lắng. Từ đó toát lên bức tranh thiên nhiên tươi sáng, thơ mộng và hùng tráng từ đời sống lao động hàng ngày của người dân.
Bài thơ đem lại ấn tượng khó phai về một làng chài cách biển nửa ngày sông, lung linh sóng nước , óng ả nắng vàng. Dòng sông, hồn biển ấy đã là nguồn cảm hứng theo mãi Tế Hanh từ thuở “hoa niên” đến những ngày tập kết trên đất Bắc. Vẫn còn đó tấm lòng yêu quê hương sâu sắc, nồng ấm của một người con xa quê:

Tôi dang tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm hôm chài lưới ven sông
Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bến  sông
(Nhớ con sông quê hương – 1956)

Với tâm hồn bình dị, Tế Hanh xuất hiện trong phong trào Thơ mới nhưng lại không có những tư tưởng chán đời, thoát li với thực tại, chìm đắm trong cái tôi riêng tư như nhiều nhà thơ thời ấy. Thơ Tế Hanh là hồn thi sĩ đã hoà quyện cùng với hồn nhân dân, hồn dân tộc, hoà vào “cánh buồm giương to như mảnh hồn làng”.“Quê hương” – hai tiếng thân thương, quê hương – niềm tin và nỗi nhơ,ù trong tâm tưởng người con đấùt Quảng Ngãi thân yêu – Tế Hanh – đó là những gì thiêng liêng nhất, tươi sáng nhất. Bài thơ với âm điệu khoẻ khoắn, hình ảnh sinh động tạo cho người đọc cảm giác hứng khởi, ngôn ngữ giàu sức gợi vẽ lên một khung cảnh quê hương “rất Tế Hanh”.

 
2 1 | Điểm tặng (TK đăng bài chấm): 0 1 2 3 4 5 Báo cáo
ミ★Bạch Kudo★彡
Thứ 3, ngày 14/01/2020 21:46:23
Chat Online

Bài làm:
Tế Hanh là một nhà thơ để lại ấn tượng trong làng thơ ca Việt với bài thơ Quê hương. Một bài thơ nhẹ nhàng, mộc mạc nhưng lại chứa đựng tình yêu quê hương chân thành mà sâu sắc của ông.

Mở đầu bài thơ tác giả đã giới thiệu về làng quê của mình tới độc giả:

“Làng tôi vốn làm nghề chài lưới

Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng

Dân trai làng bơi thuyền đi đánh cá”

Khung cảnh về một làng quê làm nghề chài lưới được tác giả nhắc đến vào thời điểm buổi sáng sớm. Không gian rộng lớn được gợi tả bởi từ hình ảnh của làn nước biển bao quanh. Ở câu thơ thứ ba Tế Hanh đã liệt kê một loạt hình ảnh xuất hiện vào sáng sớm của làng chài. Tất cả những hình ảnh “gió nhẹ, sớm mai hồng” từ lâu đã in sâu vào trong tâm tưởng của nhà thơ và thường trực xuất hiện mỗi khi ông nhớ về quê hương. Không chỉ gợi tả cảnh mà còn nói đến hoạt động của làng chài đó là “bơi thuyền đi đánh cá”. Một hình ảnh lao động đẹp đẽ, khỏe khoắn được nhà thơ tiếp tục khắc họa trong khổ thơ tiếp theo:

“Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Cánh buồm trương, to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió”
Tác giả đã sử dụng biện pháp so sánh để làm nổi bật lên vẻ đẹp cũng như tốc độ của chiếc thuyền. Cho thấy cảnh tượng ra khơi đầy vẻ hào hùng và khí thế của người dân làng chài. Đó là vẻ đẹp của của những người lao động đang miệt mài, hăng say cho công việc Con thuyền phăng phăng trước làn sóng, rẽ nước mạnh mẽ vượt trường giang. Hình ảnh cánh buồm, không chỉ là cái hồn của con thuyền, giúp con thuyền có thể ra khơi mà nó còn là “mảnh hồn làng”. Cánh buồm ra khơi, vượt đại dương mang heo khát vọng của quê hương, chính cánh buồm đã định hướng cho con thuyền mượn gió để vượt biển. Con thuyền nói chung và cánh buồm nói riêng mang theo ước nguyện của người dân làng chài đó là buổi đánh cá thành công, thu được nhiều cá tôm. Tất cả mọi người kể cả những thanh niên trai tráng trên thuyền lẫn bà con ở nhà đều mong sớm mai họ sẽ thu được kết quả tốt đẹp:

“Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về

Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng”

Đoạn thơ chính là kết quả của một ngày trời đánh cá ngoài biển. Trước tiên là khung cảnh từ xa được tác giả Tế Hanh cảm nhận bằng thính giác đó chính là không khí nhộn nhịp, ồn ào trên bến đỗ. Đó là nơi những con thuyền tụ họp sau một ngày ra khơi nay đã trở về mang theo thành quả lao động của một ngày làm việc miệt mài, hăng say. Đó cũng là lúc toàn bộ ngôi làng như bừng tỉnh vào sáng sớm để đón thuyền cá đầy ghe về bến đỗ. Người dan làng chài chẳng có mong ước cao sang gì ngoài việc biển lặng, cá đầy ghe. Và kết quả là đúng như mong ước của mọi người nên đoạn thơ có không khí vui tươi, nhộn nhịp.

Ở khổ thơ tiếp theo Tế Hanh đã đi khắc họa vẻ đẹp của những người dân lao động:

“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng

Cả thân hình nổng thở vị xa xăm

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”

Những người làng chài, cuộc sống của họ gắn liền với biển khơi, với nắng, gió biển. Chính vì vậy nên họ có làn da ngăm rám nắng. Một làn da khỏe khoắn, trở thành đặc trưng riêng của người dân nơi đây. Thêm vào đó là họ mang theo hơi thở của biển cả. Chiếc thuyền sau khi ở ngoài biển xa nay trở về nằm im trên bến để nghỉ ngơi sau những ngày mệt mỏi để chuẩn bị cho chuyến đánh cá tiếp theo. Vì nó không bao giờ rời xa biển nên chất muối của nước biển như thấm vào từng thớ vỏ của con thuyền. Đó là cách nói thể hiện mối quan hệ gần gũi, gắn bó của con thuyền với biển, hay chính của người dân làng chài với biển cả.

Đoạn thơ cuối nhà thơ đã bày tỏ tâm trạng của mình, nỗi lòng của mình với quê hương:

“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá”

Chỉ có khi cách xa thì nỗi nhớ ấy mới xuất hiện và trở nên thường trực hơn. Một người con xa quê hương, một đứa con của dân làng chài thì luôn nhớ về màu nước, về con cá bạc, về những chiếc buồm. Thậm chí nhà thơ còn nhớ cả những nghĩa tình mặn mà của người dân làng và cả cái mùi vị nồng mặn xa xăm.

Quê hương qua ngòi bút của nhà thơ Tế Hanh thật tươi đẹp và giản dị. Đó là mảnh đất gắn liền với nghề chài lưới, nơi có những con người trẻ trung, khỏe khoắn và có một lòng miệt mài, hăng say với công việc. Qua đó ta thấy được tình yêu quê hương, đất nước và con người của tác giả.

5 0 | Điểm tặng (TK đăng bài chấm): 0 1 2 3 4 5 Báo cáo
Gửi lời giải hoặc bình luận của bạn tại đây:
Đăng ký tài khoản để nhận Giải thưởng

Đăng ký nhanh bằng Facebook / Google:

Chọn ảnh chụp lời giải và đăng lên:

Hoặc nhập nội dung lời giải, bình luận tại đây (α π √ Ω ∽ ∞ Δ μ ∈ ∉ ∋ ⊂ ∩ ∪ ∀ ∃ ≤ ≥ ∝ ≈ ⊥ ± ∓ ° ωt + φ λ):

(Thông tin Email/ĐT sẽ không hiển thị phía người dùng)
*Nhấp vào đây để nhận mã Nhấp vào đây để nhận mã
0
0 sao / 0 đánh giá
5 sao - 0 đánh giá
4 sao - 0 đánh giá
3 sao - 0 đánh giá
2 sao - 0 đánh giá
1 sao - 0 đánh giá
Điểm 0 SAO trên tổng số 0 đánh giá
Bình luận qua Facebook:
Bài tập liên quan:
Vui Buồn Bình thường
Bài tập mới nhất:
Bạn có bài tập cần giải đáp, hãy gửi cho mọi người cùng xem và giải đáp tại đây, chúng tôi luôn hoan nghênh và cảm ơn bạn vì điều này: Gửi bài tập
Ngoài ra, bạn cũng có thể gửi lên Lazi nhiều thứ khác nữa Tại đây!
BẢNG XẾP HẠNG TOP THÀNH VIÊN
Tháng 01-2020 | Tháng 12-2019 | Yêu thích
STT Họ tên Avatar Điểm
1 Minh Đức 2.746
2 Duy Bách 2.191
3 Hiệp Nguyễn 1.289
4 Hôm nay tôi buồn 1.266
5 Huyền Trân 1.254
STT Họ tên Avatar Điểm
1 密橘 (泉ゆり) 2.821
2 Minh Đức 2.671
3 Sâu lười 2.311
4 Duy Bách 1.195
5 Thảo 1.006
STT Họ tên Avatar Lượt đánh giá Tổng sao
1 Phạm Hiếu 332 1.581
2 Trung Nghĩa 257 1.245
3 Anh Thư *very cute* 245 1.214
4 ♥Yrik jin 185 888
5 *•.¸♡ ɧàɳɳ♕ʈư♕ɖʉệ ... 161 738
Lên đầu trang