Tác phẩm văn học

Hồi tưởng ngày xưa, chúng ta chẳng khỏi ngậm ngùi về nỗi thảm của tổ tiên ta, cách gần một trăm năm hồi trước, phải chịu cái cảnh thê lương nước mất nhà tan, sao dời vật đổi. Trong lúc ấy trời Ðồng Nhâm ở đất Gia Ðịnh rung rinh, cây cỏ héo ...

Cách ba tháng sau, người ta thấy tờ báo “Nam Kỳ Tân Văn”, có đăng mục “công lý” một bài như vầy : NẠN DÂM THƠ Vụ án mạng xảy ra tại Ô Môn cho dư luận sôi nổi mấy tháng nay, nhứt là làm cho những nhà có con gái đều giựt ...

Tan hầu đã lâu rồi, mà quan Chủ quận cứ ngồi tại bàn viết cặm cụi viết hoài, bếp hầu không dám đóng cửa nhà hầu, mà bà lớn cũng không dám ra mời quan lớn đi giải khát. Chủ bếp hầu đang ngồi lim dim ngoài cửa, trông cho mau được về trại ăn ...

Ngày ấy ông Huyện Hàm Tân trong trí tư lự hoài, nằm ngồi không an, cứ đi ra đi vô thầm tính coi phải dùng phương chước nào mà dọ hỏi cho ra mối. Đến chiều, ông lại ngồi tại bàn viết dựa cửa sổ, tay chống trán mà ngó ra vườn. Ông hỏi trong ...

Bà Huyện ở ngoài dinh quận đi về, khi bước vô cửa ngõ bà thấy ông Huyện đương đứng trong vườn hoa mà xem kiểng, thì trong lòng bà rất ngần ngại, song bà phải gượng mà giữ cử chỉ tự nhiên, nên bà cứ xăng xớm đi vô. Ông Huyện hỏi êm ...

Chiều bữa trước quan Chủ quận sai một chú cai đi giải tên Quận xuống Tòa và nạp tờ phúc bẩm với hồ sơ về vụ án mạng cho quan Biện Lý, thì bữa sau, mới tảng sáng, ngài còn nằm nghỉ trong mùng, thình lình bà lớn vô phòng kêu ngài thức dậy và nói bà ...

Ở trong vườn người ta thường hay ngủ sớm. Thế mà đêm ấy, đồng hồ đã gõ 9 giờ rồi, song nhà ông Huyện Hàm Tân còn đốt đèn măng sông sáng trưng. Hai bữa rày cô Túy nhức đầu chóng mặt lại, cô cứ nằm trong phòng hoài, không chịu ra ngoài. Đêm ...

Vì Ngô Thị Lịnh nghèo, phần thì vợ chồng không có hôn thú nên sợ luật hình không dám cạy tủ của Chí Cao mà kiếm bạc tiền, lại cũng vì Chí Cao mua nhà về ở Ô Môn mới hơn một tháng và không giao thiệp với ai, nên không có người quyến thức đến phân ...

Thiệt đúng hai giờ rưỡi chiều, quan Biện Lý với quan Thẩm Án ngồi xe hơi lên tới quận có một quan Lục sự với một thầy Thông ngôn đi theo hai ngài. Quan Chủ quận hiệp với Thầy thuốc mà tiếp rước các quan và mời vào dinh quận. Trong lúc các ...

Qua ngày sau. Mới tảng sáng mà trước nhà Chí Cao làng xóm tựu lại đông dầy dầy ; Hương quản làng Thới Thạnh với thầy Đội đồn Ô Môn đều có mặt tại đó. Ông Huyện Hàm Tân hay sự náo nhiệt ấy, ông mới ra trước cửa mà xem. Ông nghe có tiếng Hương ...

Cách một tháng sau. Ông Huyện Hàm Tân tiếp được thơ của con trai lớn, là Thơ toán Thanh, cho hay rằng đã mướn được phố mà dọn chỗ ở yên rồi và mời cha mẹ lên chơi ở với mình ít bữa. Lúc ấy ông Huyện đã thâu góp lúa ruộng đem về lẫm xong ...

Cách mười ngày sau. Một buổi chiều,ông Huyện Hàm Tân thay đổi y phục, sửa soạn ra ngoài quận đặng đi dự đám cúng thần Cầu an dưới làng Tân Thới với quan Chủ quận. Bà Huyện mở tủ lấy cái khăn đem đưa cho ông và nói : - Người mua nhà ...

Tại Châu Thành Ô Môn, có một cái rạch nhỏ bắt đầu chỗ góc nhà thương tẻ vô làng Ô Môn, rồi chạy thẳng qua miền Ba Se đụng ngọn rạch Cần Thơ quanh co lò lên tới đó. Con rạch nhỏ này người ta kêu là rạch Cái Tắc, có lẽ là tại người ở Ô Môn ...

Đường hoa dìu dặt bước đông phong, Nghĩ kẻ tìm thơm cũng có công. Lạ mặt dám quen cùng gió nước, Nặng lòng nên nhẹ đến non sông. Da trời nắng nhuộm tươi màu biếc, Phòng gấm trăng in dãi thức hồng. Ai nhớ lấy cho lòng ấy nhỉ, Trước năm trăm hẳn nợ chi không ?

Đông Sơn thừa lương Ðồ Sơn chi đông viết Ðông Sơn, Dao vọng sơn hình tự mã yên, Cổ tự môn tòng lâm lộc xuất, Giang Phi động tại thạch bình gian, Phiếm châu hữu khách ca minh nguyệt, Cao ngận ...

Vác cắm đàn tao một ngọn cờ, Ấy người thân đấy phải hay chưa. Lắc đầy phong nguyệt lưng hồ rượu, Dắt lỏng giang hồ nửa túi thơ. Đình Nguyệt góp người chung đỉnh lại, Trời Hoan mở mặt nước non xưa. Bấy nay tài tử bao nhiêu tá, Thèo đảnh khen ai kẻ đặt cho. Gửi ông Trần Hầu, quan Hiệp trấn Nam Sơn Thượng.

Dồn bước may đâu khéo hẹn hò Duyên chi hay bởi nợ chi ru ? Sương treo áo lục nhồi hơi xạ, Gió lọt cành lê lướt mặt hồ. Muốn chắp chỉ đào thêu trướng gấm, Mà đem lá thắc thả sông Tô. Trong trần mấy kẻ tinh con mắt, Biết ngọc mà trao mới kể cho. Ngụ ý gửi Tốn Phong thị hai bài.

Lộ như châu hề nguyệt như sai, Thúc vãng lai hề chiếu dư hoài. Uyển cố nhân hề thiên nhai, Ái bất kiến hề tâm bồi hồi. Đài hoang Thần nữ miếu, Vân tán Sở vương đài. Minh nguyệt quang như hử, Ngã tứ chi nhân hề yên tại tai?

Trận bút xông pha quyết giật cờ, Tài tình ai đã biết cho chưa. Giấc Vu man mác năm canh nguyệt, Duyềnh Ngự lênh đênh một lá thơ. Tơ liễu đã khoe tài lạ trước, Nguồn dào học hỏi lối quen xưa, Giai nhân tài tử dường nào đấy Hay nợ bình sinh chửa giả cho.