Thiền là một thực hành tâm linh và tâm lý có nguồn gốc từ các truyền thống tôn giáo và triết học ở châu Á, đặc biệt là từ Phật giáo, Ấn Độ giáo và Đạo giáo. Từ "thiền" trong tiếng Việt có thể được hiểu là "meditation" trong tiếng Anh. Thiền bao gồm nhiều phương pháp và kỹ thuật khác nhau nhằm giúp con người đạt được trạng thái tâm lý bình an, tập trung và nhận thức sâu sắc về bản thân và thế giới xung quanh.

Mục đích của thiền là giúp người thực hành đạt được sự tĩnh lặng trong tâm hồn, giảm căng thẳng, lo âu và cải thiện sức khỏe tinh thần. Các phương pháp thiền phổ biến bao gồm:

1. **Thiền định (Samatha)**: Tập trung vào một đối tượng cụ thể như hơi thở, một câu chú, hoặc một hình ảnh để đạt được trạng thái tâm lý tĩnh lặng và tập trung.

2. **Thiền quán (Vipassana)**: Tập trung vào việc quan sát và nhận thức sâu sắc về các hiện tượng tâm lý và vật lý, nhằm hiểu rõ bản chất vô thường và vô ngã của chúng.

3. **Thiền Zen (Thiền Tông)**: Một trường phái thiền của Phật giáo Nhật Bản, nhấn mạnh vào việc thực hành thiền định và sự tỉnh thức trong cuộc sống hàng ngày.

4. **Thiền Tâm (Metta Bhavana)**: Phát triển lòng từ bi và tình thương đối với bản thân và người khác.

Thiền không chỉ là một thực hành tôn giáo mà còn được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như tâm lý học, y học và quản lý stress. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng thiền có thể cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất, giảm căng thẳng, lo âu và trầm cảm, cũng như tăng cường khả năng tập trung và sáng tạo.