Ca dao Lịch sử | Lazi.vn - Cộng đồng Tri thức & Giáo dục
Lazi.vn - Cộng đồng Tri thức & Giáo dục

​Một nhà sinh đặng ba vua, ​Vua còn, vua mất, vua thua chạy dài

Biết Tuốt - Thứ 2, ngày 23/04/2018 13:20:18
​Một nhà sinh đặng ba vua
​Vua còn, vua mất, vua thua chạy dài
Hoặc:
Một nhà sinh đặng ba vua
Một vua chết đói hai vua đi đày.

Câu ca dao này nói về gia đình Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Phan Thị Nhàn 
Ông là Hoàng tử thứ 26 của vua Thiệu Trị. Vua Thiệu Trị có 29 hoàng tử và 35 công chúa 

Ông có 3 người con là vua: 
- Vua Kiến Phúc: Vua Kiến Phúc tên húy là Nguyễn Phúc Ưng Đăng (阮福膺登), con thứ ba của Kiên Thái vương và bà Bùi Thị Thanh. Là vua thứ 7 triều Nguyễn - Vua Hàm Nghi: Vua Hàm Nghi tên huý là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, còn có tên là Nguyễn Phúc Minh (阮福明), con thứ 5 của Kiên Thái Vương và bà Phan Thị Nhàn. Là vua thứ 8 triều Nguyễn.
- Vua Đồng Khánh con trưởng của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Bùi Thị Thanh. Là vua thứ 9 triều Nguyễn 

Trong 3 vua này thì vua Kiến Phúc chỉ làm vua được 8 tháng. Vua mất lúc mới 16 tuổi, chưa nạp phi, không có con cái. 
- Vua Hàm Nghi chống lại quân Pháp, ban hịch Cần Vương, tổ chức kháng chiến nhưng thất bại. Vua phải chạy lên vùng núi Quảng Bình, Hà Tĩnh. Sau bị Pháp bắt đầy đi Algérie năm 1888. 
- Vua Đồng Khánh len ngôi năm 1885. Vua rất được lòng người Pháp nhưng chỉ ở ngôi được hơn 3 năm, mất ngày 28 tháng 1 năm 1889. Khi đó ông 25 tuổi. 

Câu ca dao này ra đời khi vua Đồng Khánh vừa lên ngôi. Vua Kiến phúc đã mất. Vua Hàm Nghi đang cùng quân Cần Vương chạy lên vùng núi. Do đó mới gọi là "vua còn, vua mất, vua thua chạy dài" 

Tuy là một nhà. Nhưng vua hàm Nghi là anh em cùng cha khác mẹ với 2 vua kia.

Nhớ đời thứ sáu Hùng Vương, Ân sai hai tám tướng cường nữ nhung, Xâm cương cậy thế khoe hùng, Kéo sang đóng chặt một thành Vũ Ninh

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:45
Nhớ đời thứ sáu Hùng Vương,
Ân sai hai tám tướng cường nữ nhung.
Xâm cương cậy thế khoe hùng
Kéo sang đóng chặt một thành Vũ Ninh.
Trời cho thánh tướng giáng sinh,
Giáng về Phù Đổng ản mình ai hay.
Mới lên ba tuổi thơ ngây,
Thấy vua cầu tướng ngày rày ra quân.
Gọi sứ phán bảo ân cần.
Gươm vàng ngựa sắt đề binh tức thì.
Thánh Vương khi ấy ra uy,
Nửa ngày sấm sét tứ bề giặc tan.
Áo thiêng cởi lại Linh San.
Thoắt đà thoát nợ trần hoàn lên tiên.

Miếu đền còn dấu cố vên, Sử xanh bia đá tiếng truyền tự xưa, Ức niên hương hỏa phụng thờ, Đời đời khang thái ơn đời Hùng Long

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:45
Miếu đền còn dấu cố vên,
Sử xanh bia đá tiếng truyền tự xưa
Ức niên hương hỏa phụng thờ,
Đời đời khang thái, ơn đời Hùng Long.

Nhớ xưa đương buổi triều Hùng, Vũ Ninh nổi đám bụi hồng nẻo xa, Trời thương Bách Việt sơn hà, Trong nơi thảo mãng nảy ra kỳ tài

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:44
Nhớ xưa đương buổi triều Hùng
Vũ Ninh nổi đám bụi hồng nẻo xa.
Trời thương Bách Việt sơn hà,
Trong nơi thảo mãng nảy ra kỳ tài.
Lên ba đang tuổi anh hài,
Roi vung ngựa sắt ra oai trận tiền.
Một phen khói lửa dẹp yên,
Sóc Sơn nhẹ gót thần tiên lên trời.

Một xin rửa sạch nước nhà, Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng, Ba kẻo oan ức lòng chồng, Bốn xin vẻn vẹn sở công linh này

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:44
Một xin rửa sạch nước nhà,
Hai xin đem lại nghiệp xưa họ Hùng.
Ba kẻo oan ức lòng chồng,
Bốn xin vẻn vẹn sở công linh này.

Ru con con ngủ cho lành, Để mẹ gánh nước rửa bành con voi, Muốn coi lên núi mà coi, Coi bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:43
Ru con, con ngủ cho lành,
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi.
Muốn coi lên núi mà coi,
Coi bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng.
Ai về Hậu Lộc Phú Điền
Nhớ đây bà Triệu trận tiền xung phong.
Ai về đến huyện Đông Anh,
Ghé xem phong cảnh Loa Thành Thục Vương.

Cổ Loa thành ốc khác thường, Trải bao năm tháng nẻo đường còn đây

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:43
Cổ Loa thành ốc khác thường,
Trải bao năm tháng nẻo đường còn đây.

Có bà Triệu Tướng, Vâng mệnh trời ra, Trị voi một ngà, Dựng cờ mở nước

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:42
Có bà Triệu Tướng,
Vâng mệnh trời ra,
Trị voi một ngà,
Dựng cờ mở nước,
Lệnh truyền sau trước,
Theo gót bà Vương.

Sa Nam trên chợ dưới đò, Nơi đây Hắc Đế kéo cờ dựng binh, Bạch Đằng giang là sông cửa ải, Tổng Hà Nam là bãi chiến trường

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:41
Sa Nam, trên chợ dưới đò,
Nơi đây Hắc Đế kéo cờ dựng binh,
Bạch Đằng giang là sông cửa ải.
Tổng Hà Nam là bãi chiến trường.
Sâu nhất là sông Bạch Đằng,
Ba lần giặc đến ba lần giặc tan.

Con ơi nhớ lấy lời cha, Gió to sóng cả đừng qua sông Rừng

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:41
Con ơi nhớ lấy lời cha,
Gió to sóng cả đừng qua sông Rừng.

Đời vua Thái Tổ - Thái Tông, Con dắt con bế con bồng con mang, Ai lên Biện Thượng Lam Sơn, Nhớ Lê Thái Tổ chặn đường quân Minh

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:39
Đời vua Thái Tổ - Thái Tông,
Con dắt con bế con bồng con mang.
Ai lên Biện Thượng, Lam Sơn.
Nhớ Lê Thái Tổ chặn đường quân Minh.

Lạy trời cho cả gió lên, Cho cờ vua Bình Định bay trên kinh thành

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:38
Lạy trời cho cả gió lên,
Cho cờ vua Bình Định bay trên kinh thành.

Nay mừng đời trị trùng hưng, Giáo văn rộng mở mặt rồng trị an, Đất thiêng khí thụy Lam Sơn, Trời sinh thánh Chúa long nhan khác thường

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:38
Nay mừng đời trị trùng hưng,
Giáo văn rộng mở mặt rồng trị an.
Đất thiêng khí thụy Lam Sơn,
Trời sinh thánh Chúa long nhan khác thường
Tiền là tiền nhật đăng quang
Hưng là hưng phục Lê Hoàng nghiệp xưa.
Hội lành cá nước duyên ưa,
Chúa ông kẻ cả Trời đà giáng sinh
Kỷ cương là chính triều đình,
Nội hiến ngoại hình thêm rạng qui mô.

Trên trời có ông sao Tua, Ở dưới hạ giới có vui trị vì, Nghe rằng thất đức thất uy, Cho nên giặc nổi như ri ngoài đồng

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:37
Trên trời có ông sao Tua,
Ở dưới hạ giới có vui trị vì.
Nghe rằng thất đức thất uy,
Cho nên giặc nổi như ri ngoài đồng.
Giặc nổi tỉnh Bắc tỉnh Đông,
Còn các tỉnh nhỏ, cũng không yên rồi.
Đồn rằng mấy tỉnh đường ngoài,
Nó bắt theo đạo rụng rời tay chân.

Trăm quan có mắt như mờ, Để cho Huy quận vào sờ chính cung

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:36
Trăm quan có mắt như mờ,
Để cho Huy quận vào sờ chính cung.

Đục cùn thì giữ lấy Tông, Đục long Cán gẫy còn mong nỗi gì?

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:35
Đục cùn, thì giữ lấy Tông,
Đục long, Cán gẫy còn mong nỗi gì?

Cơm ăn mỗi bữa một lưng, Bao giờ gánh đá ông Đăng cho rồi?, Cơm ăn mỗi bữa một vơi, Bao giờ gánh đá cho rồi ông Đãng?

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:34
Cơm ăn mỗi bữa một lưng,
Bao giờ gánh đá ông Đăng cho rồi?
Cơm ăn mỗi bữa một vơi,
Bao giờ gánh đá cho rồi ông Đãng?
Làng Vạc ăn cỗ ông Nghè,
Làng Vận, làng Chè kéo đá ông Đăng.

Lê còn thì Trịnh cũng còn, Lê mà sụp đổ Trịnh không vẹn tuyền

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:32
Lê còn thì Trịnh cũng còn,
Lê mà sụp đổ, Trịnh không vẹn tuyền.

Nguyễn đi rồi nguyễn lại về, Chúa Trịnh mất nước vua Lê hãy còn

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:32
Nguyễn đi rồi nguyễn lại về,
Chúa Trịnh mất nước, vua Lê hãy còn.

Nguyễn ra rồi Nguyễn lại về, Chúa Trịnh mất nước vua Lê khó còn, Đầu cha lấy làm chân con, Mười bốn năm tròn hết số thì thôi

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:30
Nguyễn ra rồi Nguyễn lại về,
Chúa Trịnh mất nước, vua Lê khó còn.
Đầu cha lấy làm chân con,
Mười bốn năm tròn, hết số thì thôi.
Anh đi theo chú Tây Sơn,
Em về cày cuốc mà thương mẹ già.

Chiều chiều én liệng truông Mây, Cảm thương chú Lía bị vây trong thành, Trên trời có ông sao Tua, Ba làng Trà Lũ có vua Ba vành

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:28
Chiều chiều én liệng truông Mây
Cảm thương chú Lía bị vây trong thành.
Trên trời có ông sao Tua.
Ba làng Trà Lũ có vua Ba vành.
Có chàng Công Tráng họ Đinh,
Dựng lũy Ba Đình chống đánh giặc Tây.
Cơ mưu dũng lược ai tày,
Chẳng quản đêm ngày vì nước lo toan.
Dù cho vận nước chẳng còn.
Danh nghĩa vẹn toàn, muôn thuở không phải.

Vườn ai trồng trúc trồng tre, Ở giữa trồng chè hai bên đào ao, Ấy nhà một đấng anh hào, Họ Phan làng Thái đồng bào kính yêu

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:26
Vườn ai trồng trúc, trồng tre,
Ở giữa trồng chè, hai bên đào ao.
Ấy nhà một đấng anh hào,
Họ Phan, làng Thái, đồng bào kính yêu.

Sông Lam một dải sông sờ, Nhớ người quân tử bơ vơ nổi chìm

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:26
Sông Lam một dải sông sờ,
Nhớ người quân tử bơ vơ nổi chìm.

Nhớ ai nhớ mãi nhớ hoài, Nhớ người tráng sĩ gươm mài dưới trăng

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:25
Nhớ ai nhớ mãi nhớ hoài,
Nhớ người tráng sĩ gươm mài dưới trăng.

Đường đi chín xã sông con, Hỏi thăm ông Hường Hiệu hãy còn hay không?, Ngõ vô Linh Động mây mờ, Nhà ông nguyên soái dựng cờ đánh Tây

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:24
Đường đi chín xã sông con,
Hỏi thăm ông Hường Hiệu hãy còn hay không?
Ngõ vô Linh Động mây mờ.
Nhà ông nguyên soái dựng cờ đánh Tây.
Sông Côn khi cạn khi đầy,
Khí thiêng đất nước, nơi này vẫn thiêng.

Gò Công anh dũng tuyệt vời, Ông Trương “đám lá tối trời” đánh Tây

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:24
Gò Công anh dũng tuyệt vời
Ông Trương “đám lá tối trời” đánh Tây.

Chiều chiều trước bên Vân Lâu, Ai ngồi ai câu, Ai sầu ai thảm, Ai thương ai cảm

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:22
Chiều chiều trước bên Vân Lâu.
Ai ngồi ai câu,
Ai sầu ai thảm,
Ai thương ai cảm.
Ai nhớ ai trông.
Thuyền ai thấp thoáng bên sông,
Đưa câu mái đẩy chạnh lòng nước non.

Trời ơi! Trông xuống mà coi, Nước Nam cơ khổ “con trời” hai ông, Hàm Nghi chính thực vua trung, Còn như Đồng Khánh là ông vua xằng

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:20
Trời ơi! Trông xuống mà coi,
Nước Nam cơ khổ, “con trời” hai ông.
Hàm Nghi chính thực vua trung,
Còn như Đồng Khánh là ông vua xằng.

Nhâm Ngọc thì có sao đuôi, Đến năm Quý Mùi giặc liền phá ra, Nhà vua thân với Lang Sa, Để tây ăn cướp trứng gà của dân

Thứ 2, ngày 09/04/2018 12:26:19
Nhâm Ngọc thì có sao đuôi,
Đến năm Quý Mùi, giặc liền phá ra.
Nhà vua thân với Lang Sa.
Để tây ăn cướp trứng gà của dân.
Tiếng đồn Tú Đỉnh,
Coi tân tỉnh sông Con,
Vì nghe vua Đồng Khánh lên non mất đầu.
Loading...
Google Facebook
Về trang chủ Gửi bài tập cần làm Lên đầu trang